در نشست معرفی نامزدهای بخش «داستان کودک و رمان نوجوان» جایزه شهید اندرزگو مطرح شد؛
کتاب «چاپید شاه» یکی از نمونههای خوب جهاد تبیین است
نفیسه سادات موسوی گفت: کتاب «چاپید شاه» یکی از نمونههای خوب جهاد تبیین است که جنگ روایتها را در دوره پهلوی برای خواننده بیان میکند.
به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، نشست معرفی نامزدهای بخش «داستان کودک و رمان نوجوان» سومین دوره جایزه ادبی شهید اندرزگو با همکاری مجمع ناشران انقلاب اسلامی سهشنبه (بیستوپنجم مهرماه ۱۴۰۲) با حضور نفیسه سادات موسوی و یوسف قوجق در سرای کتاب خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
نویسندگان حوزه کودک و نوجوان از شاخصههای داستان انقلاب استفاده کنند
در ابتدای این نشست یوسف قوجق به ارزیابی وضعیت ادبیات کودک و نوجوان در کشور پرداخت و گفت: اگر چه داستان انقلاب اسلامی با ادبیات داستانی اشتراکاتی دارد اما مولفههایش منحصر به فرد است و همین ویژگی، ادبیات انقلاب اسلامی را خاص میکند.
این نویسنده درباره شاخصههای ادبیات انقلاب اسلامی ایران چنین توضیح داد: استکبار ستیزی، تظاهرات، امام خمینی(ره)، زندان، شکنجه، بازداشت از سوی ساواک و... کلید واژههایی هستند که از سوی نویسندگان در ادبیات انقلاب اسلامی ایران استفاده میشود. تعدادی از آثار ارسال شده به دبیرخانه سومین دوره جایزه ادبی شهید اندرزگو به صورت کمرنگ به شاخصههای ادبیات انقلاب اسلامی پرداخته بودند؛ به همین دلیل از فرآیند داوری کنار گذاشته شدند. استفاده از این کلید واژهها در ادبیات داستانی انقلاب اسلامی بسیار مهم است.
قوجق با بیان اینکه در ادبیات انقلاب اسلامی به ویژه در حوزه کودک و نوجوان کارهای زیادی انجام شده است، عنوان کرد: این حوزه در دهههای اخیر رشد خوبی داشته است. امیدواریم نویسندگان فعال ادبیات انقلاب اسلامی با استفاده از شاخصههای داستان انقلاب، داستانهای خوبی بنویسند.
وی ضمن معرفی کتاب «بزرگ شدی ریزه میزه» نوشته رفیع افتخار گفت: این کتاب داستان پسر زرنگی را شرح میدهد که در اتفاقات عجیبی بزرگ میشود و یاد میگیرد حتی بچهها هم باید برای از بین بردن ظلم تلاش کنند. این رمان جذاب قصه کودکانی را روایت میکند که بخشی از تاریخ انقلاب اسلامی را رقم زدند، اما از آنان کمتر یاد میشود. در این کتاب «سپهر» شخصیت اصلی داستان است و حوادث انقلاب به روایت سوم شخص بیان میشود. همه داستانها مقدمه، بدنه و پایانبندی دارند و همه این عناصر در این کتاب وجود دارند اما یکنواختی داستان تا جایی ادامه دارد که حادثه اصلی رخ میدهد.
این نویسنده ادامه داد: در ادبیات داستانی، داستان زمانی رخ میدهد که نوسان ایجاد شود و بحران شکل بگیرد. در داستان این کتاب، یک خانواده با دیدن ساواکیها و ورودشان به ساختمان محل سکونت مهدی، تعادلشان بهم میخورد. از بدنه اصلی داستان تا رسیدن به بحران یک روند طولانی طی میشود. نویسنده میتوانست در ابتدای داستان به فضای جامعه اشاره کند که این اتفاق صورت نگرفته است.
وی با بیان اینکه شخصیتهای این کتاب مکمل داستان هستند و عمق دارند، بیان کرد: در پایان این کتاب «سپهر» انقلابی شده و میتواند خوب و بد را از هم تمیز دهد و وارد انقلاب شود. شخصیتهای کتاب پویاست و این از نقاط مثبت کتاب به شمار میرود. عنوان کتاب هم به خوبی انتخاب شده است و موضوع داستان نیز معطوف به مخاطبان هدف کتاب در نظر گرفته شده است. همچنین مسائل سیاسی و اجتماعی آن دوره به صورت هنرمندانه در کتاب روایت شده و ساختار داستان خوب و مناسب است و زبان ساده و متناسب با مخاطب دارد.
یوسف قوجق در پایان سخنانش گفت: عروسی، طلاق، تظاهرات، بازداشت و زندان از جمله بحرانهای ذکر شده در این کتاب است که از نقاط قوت این داستان محسوب میشود. ساختاردهی و پیشبرد داستان به صورت موفق عمل کرده و توانسته در تعامل با مخاطب همذاتپنداری کند. تعداد صفحات کتاب نیز مناسب رمان نوجوان است و مخاطب میتواند آن را با علاقه دنبال کند.
پیوند مردم با ایدئولوژی موجب پیروزی انقلاب اسلامی شد
در ادامه، نفیسه سادات موسوی با اشاره به وضعیت ادبیات کودک و نوجوان توضیح داد: وضعیت ادبیات کودک و نوجوان کجدار و مریز است. با این وجود میزان خرید کتاب در این حوزه امیدوار کننده است. اما آثار خریداری شده تناسب کمتری با فرهنگ ایرانی و اسلامی دارند. امروز برای نوجوانان کتابهایی خریداری میشود که با فضا، فرهنگ و سبک زندگی ایرانی بیگانه است. بخشی از این کاستی به مولفان کتابها برمیگردد. البته موانع اقتصادی و دستمزد پایین برای مولفان این حوزه در این وضعیت بیتاثیر نیست و ناشران از آثار ترجمه شده استقبال بیشتری میکنند.
این شاعر با بیان اینکه جشنوارههای مختلفی در حوزه کودک و نوجوان در کشور برگزار میشود، گفت: این جشنوارهها کتابهای مختلفی در این حوزه معرفی میکنند اما کتابهایی در سبد مصرفی مخاطبان قرار میگیرد که مناسب کودک و نوجوان ایرانی نیست. کیفیت کتابهای تالیفی طی سالهای اخیر افزایش پیدا کرده و محتوای عامهپسند در این حوزه کنار رفته و مطالب به شیوه هنرمندانه وارد ادبیات کودک و نوجوان شده است. بنابراین باید این شیوهها را حمایت کرد. باید پیوند بین کودک و نوجوان و رسانه را درک کرد و از پیوستهایی مانند پادکست، پویانمایی و... برای دیده شدن آثار تالیفی استفاده کرد.
وی به معرفی کتاب «چاپید شاه» نوشته سپیده انوشه پرداخت و ادامه داد: جلد این کتاب توجه مخاطب را جلب میکند و تصویرسازیهای کتاب ما را به یاد تصویرسازیهای «تن تن» میاندازد. این کتاب حس طنز را به مخاطب منتقل میکند. مخاطب با دیدن جلد کتاب متوجه میشود که قرار است ژانر طنز را بخواند. در طراحی جلد، علاوهبر نام نویسنده و تصویرگر، نام پژوهشگر را هم میبینیم که برای این کتاب امتیاز محسوب میشود. شیوه نگارش این کتاب مستند روایی است.
موسوی تاریخ را تیغ دو لبهای دانست که مخاطب میتواند آن را بخواند یا پس بزند و در ادامه بیان کرد: نوشتن مستندنگاری برای مخاطب کودک و نوجوان کار سختی است اما در کتاب «چاپید شاه» این اتفاق به خوبی رخ داده است. این کتاب اگر به خوبی معرفی شود مخاطبان برای خواندن آن مشتاق میشوند.
وی به دلایل جذابیت کتاب «چاپید شاه» برای مخاطبان اشاره کرد و گفت: درباره پهلویها شبهاتی وجود دارد و نوجوانان اطلاعات دقیقی از این وقایع ندارند. این کتاب به وقایع تاریخی پهلوی اول و دوم میپردازد. وجه تمایز این کتاب نسبت به سایر کتابها این است که برای نوشتن کتاب باید اقتضائات نوجوانان را در نظر بگیریم. این کتاب محتوا را لقمه لقمه کرده است و درباره ملی شدن صنعت نفت دو صفحه محتوا ارائه شده است و مخاطب میتواند به صورت موردی برای دسترسی به وقایع تاریخی این کتاب را مطالعه کند.
این شاعر با بیان اینکه این کتاب از محتوای بصری در کنار محتوای متنی بهره برده است، عنوان کرد: در این کتاب از تعداد زیادی تصویرسازی و اطلاع نگاشت استفاده شده است. مولف علاوهبر تاریخ پژوهی، نویسنده متبحری است. این کتاب یکی از نمونههای خوب جهاد تبیین است که جنگ روایتها را در دوره پهلوی برای خواننده بیان میکند. شیوه پرداختن به این روایتها و استفاده از قلم طنز از نکات متمایز این کتاب است. کتاب جهتگیری ندارد و روایتگر حقایق تاریخی است و بدون اغراق به شبهات پاسخ میدهد.
نفیسه سادات موسوی در پایان با بیان اینکه در این کتاب از ابتدا تا پایان هویت انقلاب اسلامی ایران را میبینیم، بیان کرد: «چاپید شاه» به واسطه مستند بودنش، انقلاب اسلامی ایران را به رخداد تقلیل نداد و از سوی دیگر انقلاب را ایدئولوژیک نکرده است بلکه پیوند مردم با ایدئولوژی را موجب پیروزی انقلاب اسلامی ایران دانسته است. بدون اغراق این کتاب توانسته این پیام را به مخاطب انتقال دهد و یکی از نمونههای خوب و قابل تدریس است.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
