هفته کتاب و مسئله همدلی ملی/6
محمد رحمانی: حوزه روایتهای تاریخی با غفلت مواجه است/جامعه متمدن به سمت دوقطبی شدن حرکت نمیکند
تاریخنگار و پژوهشگر حوزه تاریخ شفاهی گفت: جامعه متمدن به سمت دوقطبی شدن حرکت نمیکند. ما در جنگ روایتها در حوزه روایتهای تاریخی با غفلت مواجه هستیم. به تعبیر رهبری نتوانستیم پاسخگو باشیم که این یک نکنه منفی برای تاریخ معاصر ایران است.
به گزارش ستاد خبری سیودومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، محمد رحمانی از نویسندگان و پژوهشگران حوزه تاریخ معاصر است که سال گذشته در بخش مستندنگاری جایزه جلال آل احمد برای کتاب «من اعتراف میکنم» حایز رتبه برگزیده شد. «کار من بود؛ چگونه مشروطه به کودتا ختم شد؟» و «تاریخ شفاهی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران» (کار مشترک با محمدحسن روزیطلب) از دیگر آثار منتشر شده این تاریخنگار است.
به مناسبت هفته کتابی دیگر با رحمانی گفتوگویی داشتهایم. وی در پاسخ به این سوال که «به نظر شما رویدادهایی از جنس کتاب و فرهنگ چگونه میتواند به همبستگی و وفاق ملی منجر شوند؟» گفت: جامعه متمدن و فرهنگی به سمت دو قطبی شدن و انشقاق حرکت نمیکند و به یک هویت واحد میرسد. این جامعه به اصول هویتی خودش که باعث تبدیل شدنش به یک ملت واحد است، توجه بیشتری نشان میدهد. بنابراین مطالعه کتابهایی که مرتبط به تاریخ و فرهنگ ایران است یک حس واحد و مشترک تاریخی بین اقوام کشور به وجود میآورد. این انشقاقی که بخشی از آن توسط رسانههای مدرن ترویج میشود، توسط این حس مشترک خنثی خواهد شد.
این تاریخنگار رویدادهایی مانند هفته کتاب و نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را یک فرصت مناسب برای اهالی کتاب، نویسندگان و ناشران عنوان کرد و ادامه داد: باید از هر بهانهای برای افزایش مطالعه و ترویج کتابخوانی استفاده کنیم، اما این خطر وجود دارد که این رویدادها به فرمگرایی یا شبهجشنواره تقلیل پیدا کند، هرچند که همین هم یک فرصت است که باید از آن استقبال کرد. باید از رسانههای جمعی برای ارتباط با مردم و معرفی کتابها بهره ببریم. به هرحال ما نیاز داریم که برای نویسندگان و ناشران گردش مالی ایجاد کنیم و گرنه شرایط این عرصه که تن رنجوری دارد، بدتر از این خواهد شد.
رحمانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به رویدادهای اخیر منطقه و جنایات رژیم صهیونیستی گفت: همانطور که مقام معظم رهبری در تقریظ کتاب «ایستگاه خیابان روزولت» اشاره کردند، ما در این جنگ روایتها از حوزه روایتهای تاریخی غفلت کردهایم. به تعبیر رهبری نتوانستیم پاسخگو باشیم که این یک نکنه منفی برای تاریخ معاصر ایران است. این موضوع به نهادهای پژوهشی و اسنادی برمیگردد. به نظر میرسد این نهادها وظیفه خود را درست انجام ندادهاند که رهبری لب به انتقاد گشوده است.
وی افزود: بنابراین کتابهای شکل دهنده هویت ملی ما ایرانیان، شرایطی که ایران را به امروز خود رسانده شرح میدهند و به سوالات اساسی هویت جمعی ایرانیان پاسخ میگویند. موضوعات زیادی قابل طرح است که نویسندگان و پژوهشگران با آن آشنا هستند، اما بخاطر محافظه کاری سراغ آنها نمیروند.
نویسنده کتاب «من اعتراف میکنم» حمایت و پشتیبانی از نویسندگان و اهالی قلم را عامل مهمی در ترویج و گسترش کتابخوانی در کشور عنوان کرد و گفت: برای ترویج و ثبات فرهنگ کتابخوانی در جامعه باید نویسندگان و فعالان فرهنگی در مدارهای شغلی بالایی قرار داشته باشند. نخبگان باید به فضای علوم انسانی اقبال نشان دهند تا اهالی این حوزه هم فرصتهای شغلی خوبی داشته باشند و هم از نظر رفاهی تامین شوند.
رحمانی اضافه کرد: در بخش عمومی باید دانشآموزان را به مطالعه کتابهای آزاد عادت دهیم. مردم باید از نظر اقتصادی بتوانند بخشی از سبد خرید خود را به کتاب اختصاص دهند. نمیتوان از فردی که روزی 10 ساعت کار میکند توقع مطالعه داشته باشیم. همچنین ما باید دانشجویان را از روند حفظیات مطلق فاصله دهیم و به روند فهم مطالب راهنمایی کنیم که این روند هم سختیهای خودش را دارد.
سیودومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «خواندن برای همدلی» از بیستوسوم تا سیام آبان (۱۴۰۳) برگزار میشود.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
