مهم-این-است-کتاب-به-دست-مخاطب-برسد-/-مرتضی-قدیمی

مهم این است کتاب به دست مخاطب برسد / مرتضی قدیمی

روزهای آخر تابستان یعنی کتاب و درس و مدرسه؛ روزهای آخر تابستان یعنی لوازم‌التحریر و بوی خوب پاییز. روزهای آخر تابستان یعنی پایان تعطیلاتی که شاید خوش گذشت، اما به روزهای آخر تابستان در استان مرکزی، نمایشگاه کتابی هم افزون شد تا حال و هوای اراک، خمین، مهاجران، تفرش و... رنگ و بوی بیشتری از یار مهربان به خود بگیرد؛ نمایشگاهی که با حضور بیش از سیصد ناشر از بیست و هفتم شهریور فعالیت خود را آغاز کرد. نمایشگاه امسال هم مانند سال گذشته در محل دائمی نمایشگاه‌های اراک برپا شد.

پیشنهاد نمایشگاه‌های فصلی

هشتمین نمایشگاه کتاب استان مرکزی مانند اغلب نمایشگاه‌ها، فعالیتش را با برگزاری مراسم افتتاحیه آغاز کرد که در این مراسم علاوه بر اهالی فرهنگ و هنر، برخی از مسوولان و مدیران استان، مدیر عامل موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی ایران و همچنین مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در امور روحانیت حضور داشتند. حجت‌الاسلام‌والمسلمین حجت‌الله نیکی ملکی، مشاور وزیر ارشاد، در این مراسم از ناشران به عنوان مظلوم‌ترین قشر جامعه کشور یاد کرد و گفت: «توسعه روز‌افزون رسانه‌های دیجیتال در کشور هر روز فشار بیشتری بر پیکر جامعه ناشران و فعالیت عرصه نشر و چاپ وارد می‌کند بنابراین برگزاری نمایشگاه‌های کتاب در استان‌ها باید فصلی باشد نه سالانه چرا که با حضور مستمر ناشران در این نمایشگاه‌ها می‌توان ضمن ترویج فرهنگ کتابخوانی، زمینه حل مشکلات فعالان حوزه نشر و چاپ را هم در کشور و استان فراهم کرد.»

اما مدیرعامل موسسه برگزار‌کننده نمایشگاه‌های استانی کتاب، نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران و نمایشگاه‌های کتاب خارج از کشور، در حاشیه برپایی نمایشگاه کتاب استان مرکزی به نکته‌ای اشاره کرد که در صورت اجرایی شدن می‌تواند فصلی جدید در عرصه کتاب و کتابخوانی و همچنین نشر کشور باشد. راه‌اندازی فروشگاه‌ها و نمایشگاه‌های زنجیره‌ای کتاب در مراکز استا‌ن‌های کشور موضوعی است که امیر مسعود شهرام‌نیا به آن اشاره کرد و گفت: «یکی از برنامه‌های در دستور کار وزارت فرهنگ و ارشاد و اسلامی، ایجاد فروشگاه‌های زنجیره‌ای کتاب در همه استان‌هاست و تلاش ما این است که این ‌کار دولتی نباشد و با حمایت از تشکل‌های صنفی و ناشران استانی به صورت خصوصی برگزار شود. این فروشگاه‌های زنجیره‌ای در استان‌های اصفهان، خراسان و قم به اجرا نزدیک شده‌اند و اخیراً با مسوولان استان خوزستان هم مذاکراتی در این زمینه انجام شده و در اراک هم این موضوع مورد بحث قرار گرفته است.»

به‌روزرسانی و تکمیل اطلاعات اهالی قلم

در نمایشگاه کتاب استان مرکزی هم مانند دیگر نمایشگاه‌های استانی کتاب، برنامه‌های جنبی گوناگونی برگزار شدند که از جمله آنها مثنوی‌خوانی، نقالی و شاهنامه‌خوانی، شب شعر، تئاتر خیابانی و نقد بررسی آثار و مولفان استان بود. حضور احمد پوری، نویسنده و مترجم آثار شاعرانی چون آنا آخماتوا، پابلو نرودا، فدریکو گارسیا لورکا، ناظم حکمت و نزار قبانی در این نمایشگاه از جمله برنامه‌هایی بودندکه مورد توجه قرار گرفتند. اما حضور اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان، اختصاص فضایی به رادیوی مرکز استان، ایجاد فضایی برای کودکان و نوجوانان و همچنین دایر بودن غرفه خانه کتاب از دیگر ویژگی‌های دویست و شصت و سومین نمایشگاه استانی کتاب بودند. نویسندگان استان مرکزی در مدت هفت روز برگزاری نمایشگاه کتاب این فرصت را داشتند تا با مراجعه به غرفه خانه کتاب با ارائه مدارک خود، برای دریافت کارت و ثبت‌نام در سامانه اهل قلم اقدام کنند. مالک شجاعی جشوقانی، مدیر سرای اهل قلم موسسه خانه کتاب در این باره به خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفته است: «مهم‌ترین کار موسسه خانه کتاب در نمایشگاه‌های استانی کتاب در سال جاری، به‌روز کردن و تکمیل اطلاعات اهالی قلم و همچنین ارائه تسهیلات ویژه به اهالی قلم استان‌های میزبان نمایشگاه کتاب است. موسسه خانه کتاب می‌کوشد، فعالیت‌ها و خدمات خود را به اهالی قلم در سطح ملی ارائه کند و از میان تسهیلاتی که این موسسه در نمایشگاه‌های استانی کتاب در اختیار اهالی قلم قرار می‌دهد، می‌توان به پیگیری مسائل مربوط به بیمه تامین اجتماعی پدیدآورندگان آثار فرهنگی و هنری اشاره کرد. این فعالیت‌ها و خدمات در راستای اجرا و تحقق بندهای تفاهمنامه همکاری خانه کتاب با اداره های کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌ها انجام می‌شوند و پیش از این، بیشتر اهالی قلم تهران مورد توجه بودند. البته در این شکی نیست که جمع کثیری از اهالی قلم در تهران مستقرند، اما موسسه خانه کتاب در دوره جدید فعالیت‌هایش تلاش دارد خدمات خود را در سطح ملی ارائه کند.»

نشر استان مرکزی در سایه قم و تهران

در این نمایشگاه تعدادی از ناشران استان هم حضور داشتند تا ضمن اشاره به نا‌مناسب بودن زمان برگزاری این رویداد از مشکلاتشان در عرصه چاپ و نشر بگویند. ابوالفضل فخرالاسلام، مدیرمسوول نشر فخر‌الاسلام و افشین حسینی، مدیرمسوول نشر پیام دیگر، هر دو به ناقص بودن چرخه نشر در استان مرکزی اعتقاد دارند و اینکه هزینه چاپ و نشر در تهران و قم به دلایل گوناگون ارزان‌تر تمام می‌شود تا ناشران استان مرکزی نتوانند در مسیر کار خود ادعایی داشته باشند. ابوالفضل بیرقی، دیگر ناشر استان مرکزی که مدیریت نشر نوای دانش را عهده‌‌دار است، ضمن تایید نظر همکارانش درباره زمان برگزاری نمایشگاه رویکردی متفاوت و جالب توجه دارد و می‌گوید که مخاطب کتاب به زمان توجه ندارد و این نکته مهم است که ما کتاب را به دست او برسانیم یا اینکه او را از وجود نمایشگاه مطلع کنیم. برگزاری نمایشگاه‌های فصلی و نمایشگاه‌هایی در کارخانه‌های اراک از جمله اقدامات این ناشرند. او توضیح می‌دهد: «من شماره موبایل چند هزار مخاطب را دارم و اگر در جایی نمایشگاه می‌گذارم به آنها اطلاع می‌دهم. نمایشگاه‌های کارخانجات هم با استقبال مدیران همراه است و در تخفیف 30 درصدی، مساعدت می‌کنند و 30 درصد هم خود ما تا در نهایت کارگران کتاب را با 60 درصد تخفیف خریداری کنند که این اتفاق را در نمایشگاه کتاب استان هم می‌توانستیم اجرا کنیم.»