سخنرانان در آیین رونمایی از «سیره صحیح امیرالمومنین علی(ع)» بر اهمیت پژوهشهای دقیق و نگاه نقادانه مرحوم علامه سیدجعفر مرتضی عاملی به تاریخ تاکید کردند و ترجمه این اثر را تلاشی برای در دسترس قرار دادن میراث مکتوب اهلبیت(ع) برای فارسیزبانان دانستند.
به گزارش ستاد خبری سیوسومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، آیین رونمایی از ترجمه فارسی کتاب 53 جلدی «اَلصَّحیح مِنْ سیرَةِ الامام علی(ع)؛ المُرتَضی من سیرة المُرتَضی» اثر جاودانه مرحوم علامه آیتالله سیدجعفر مرتضی عاملی، پیش از ظهر سهشنبه 27 آبان 1404 با حضور حجتالاسلام والمسلمین حسین تاج آبادی (مترجم کتاب) محمدهادی امین ناجی و مجتبی سلطانی احمدی در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
انتشارات سفیر اردهال این ترجمه را با عنوان «سیره صحیح امیرالمومنین علی(ع)» منتشر کرده است.
مجتبی سلطانی احمدی در این مراسم با اشاره به نقش امیرالمومنین(ع) در رویدادهای صدر اسلام گفت: «سیره صحیح امیرالمومنین علی(ع)» از مهمترین منابع مرجع در حوزه سیرهپژوهی شیعه به شمار میرود.
وی افزود: مرحوم علامه سیدجعفر مرتضی عاملی با رویکردی نقادانه، تحلیلی و مستند، در طول حیات پربرکتشان توانستند تصاویری منصفانه از سیره پیامبر(ص) و حضرت امیرالمومنین(ع) را به ترتیب در مجموعه 35 جلدی «الصحیح من سیرة النبی الاعظم اسلام(ص)» و مجموعه 53 جلدی «اَلصَّحیح مِنْ سیرَةِ الامام علی(ع)» ارائه دهند.
سلطانی احمدی ادامه داد: تصاویری که علامه مرتضی عاملی در این مجموعهها ارائه داده به پژوهشگران امکان میدهد با اتکا به اسناد معتبر، تاریخ اسلام را از زاویهای دقیقتر بررسی کنند.
محمدهادی امینناجی؛ رئیس دانشگاه پیامنور نیز در این نشست طی سخنانی با تأکید بر نقش مترجمان در انتقال میراث فرهنگی گفت: ترجمه فارسی این مجموعه، نمونهای ارزشمند از دانشورزی دینی و همکاری علمی میان حوزه و دانشگاه است.
وی افزود: انتقال این آثار به زبان فارسی نقش مهمی در گسترش فهم تاریخی و تقویت مطالعات علوم اسلامی در کشور دارد.
جامعیت تاریخ اسلام و چالشهای کتابت حدیث
حجتالاسلام حسین تاجآبادی نیز به عنوان دیگر سخنران این نشست با توضیح روند ترجمه و همکاری با مرکز نشر آثار علامه سیدجعفر مرتضی عاملی گفت: هدف اصلی من ارائه ترجمهای دقیق و وفادار به متن اصلی بوده است. ترجمه این اثر تلاشی برای در دسترس قرار دادن میراث مکتوب اهلبیت(ع) برای فارسیزبانان است و میتواند به پیوند علمی قویتر میان حوزه و دانشگاه کمک کند.
وی برای توضیح اهمیت این مجموعه، تاریخ اسلام را جامعترین تاریخ جهان توصیف کرد و ادامه داد: در این تاریخ به جزئیترین مباحث پرداخته شده است، امری که در کمتر تمدنی نمونهای مشابه دارد. با وجود این جامعیت، تحریم نگارش حدیث که تقریباً تا دوره عمر بن عبدالعزیز ادامه داشت، بخش مهمی از این تاریخ را تحت تأثیر قرار داد.
تاج آبادی اضافه کرد: ممنوعیت کتابت حدیث ـ که حدود صد سال ادامه یافت ـ موجب شد حافظه شفاهی تنها منبع انتقال باشد؛ امری که قابل مقایسه با معجزات انبیاء نیست و زمینه بروز تحریف را فراهم میآورد. منشأ بسیاری از دشمنیها و کینهها، قدرتگیری جریانهای مخالف غدیر و اهلبیت(ع) بود که تلاش گستردهای برای حذف یا تضعیف جایگاه شیعیان و میراث آنان انجام دادند.
این مترجم همچنین با تأکید بر ضرورت پالایش تاریخ از تحریفات صورت گرفته گفت: نشان دادن نمونههای عینی از دستکاری در منابع تاریخی یکی از محورهای مهم این ترجمه است. تضعیف حدیث مشهور «أنَا مَدینَهُ العِلمِ وعَلِیٌّ بابُها، فَمَن أرادَ العِلمَ فَلیَأتِ البابَ» یکی از نمونههای بارز تلاش برای مخدوش کردن جایگاه اهلبیت(ع) در تاریخ است، تلاشی که حتی منجر به ساختن روایتهای جایگزین شد.
وی در ادامه سه معیار اصلی برای نقد اسناد تاریخی را به این صورت دستهبندی و بیان کرد: نخستین معیار تقدم قرآن است، بهگونهای که مطابق نقل ابن عباس هر روایتی که مخالف صریح آیات قرآن باشد باید کنار گذاشته شود. دومین معیار بررسی قرائن تاریخی است؛ چنانکه کلینی و شیخ صدوق در تحلیل روایت مربوط به باغچه میان مزار و منبر پیامبر(ص) یعنی «ما بین بیتی و منبری روضة من ریاض الجنة و منبری علی ترعة من ترع الجنة» این اصل را رعایت کردهاند.
تاج آبادی درباره سومین معیار نقد اسناد تاریخی نیز گفت: سومین معیار تکیه بر منابع کهن و دوری از منابع متأخر پس از قرن هفتم است، زیرا این منابع متأخر گاه تحت تأثیر سیاستها و انگیزههای خاص دچار تحریف شدهاند.
سیوسومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «بخوانیم برای ایران» از روز شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۴ آغاز شد و تا ۳۰ آبان ادامه خواهد داشت.