اینکه چگونه میتوان با کمک هوش مصنوعی فهرستی دقیق از افراد، مراکز، دانشگاهها و گروههای تخصصی مرتبط با یک عنوان تهیه کرد و تشخیص داد که این کتاب در کدام نقاط جهان بیشترین شانس دیدهشدن و اثرگذاری را دارد، مهمترین مبحث مطرح شده در کارگاه «تولید محتوای رایت کاتالوگ با هوش مصنوعی» بود.
به گزارش ستاد خبری سیوسومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، کارگاه تخصصی یکروزه «تولید محتوای رایتکاتالوگ با هوش مصنوعی» روز چهارشنبه، ۲۸ آبان ۱۴۰۴، در پنجمین روز از هفته کتاب سیوسوم در دبیرخانه فلوشیپ کتاب تهران برگزار شد. این کارگاه با هدف توانمندسازی ناشران برای تولید محتوای حرفهای و هدفمند با بهرهگیری از فناوریهای نوین برگزار شد.
بازتعریف رایتکاتالوگ؛ سندی هدفمند برای مخاطب مشخص
در آغاز کارگاه مدرس دوره با بازتعریف مفهوم رایتکاتالوگ بر این نکته تأکید کرد که این ابزار، یک فایل ثابت یا عمومی برای معرفی کتاب نیست؛ بلکه «محتوایی اختصاصی» است که باید بر اساس نیاز، دانش، علاقه و هدف مخاطبان خاص نوشته شود.
وی توضیح داد که یک ناشر حرفهای باید بتواند از یک کتاب چندین نسخه متفاوت از رایتکاتالوگ تولید کند؛ نسخهای ویژه اساتید دانشگاه، معلمان، پژوهشگران و مدیران آموزشی. این نگاه، نقطه آغاز حرکت ناشران به سوی تولید محتوای هدفمند و تعاملات مؤثر بینالمللی معرفی شد.
تحلیل و انتخاب مخاطب؛ نخستین اصل رایتکاتالوگ حرفهای
در ادامه این کارگاه، شرکتکنندگان با روشهای تعیین «مخاطب واقعی» یک کتاب آشنا شدند؛ اینکه چگونه میتوان با کمک هوش مصنوعی، فهرستی دقیق از افراد، مراکز، دانشگاهها و گروههای تخصصی مرتبط با یک عنوان تهیه کرد و تشخیص داد که این کتاب در کدام نقاط جهان بیشترین شانس دیدهشدن و اثرگذاری را دارد.
این بخش با عنوان «حق انتخاب مشتری» معرفی شد؛ یعنی درک این موضوع که کتاب برای چه کسانی مناسبتر است و ارسال آن برای کدام افراد بیشترین نتیجه را به همراه خواهد داشت.
پرامپتنویسی حرفهای؛ کلید تولید نسخههای اختصاصی
یکی از بخشهای اصلی کارگاه به آموزش پرامپتنویسی اختصاص داشت. در این بخش، نحوه طراحی پرامپتهای استاندارد برای دریافت محتواهای دقیق، شفاف و تخصصی از هوش مصنوعی آموزش داده شد. شرکتکنندگان آموختند چگونه زاویه نگاه، نوع ادبیات، پیام، ساختار متن و حتی لحن ترجمه را بر اساس جنس مخاطب تغییر دهند تا برای هر گروه، نسخهای کاملاً متفاوت و متناسب از رایتکاتالوگ تهیه کنند.
ترجمه چندزبانه و کنترل کیفیت محتوا
با توجه به اهمیت تعاملات بینالمللی، بخشی از دوره به آموزش استانداردسازی ترجمه و روشهای بازبینی چندمرحلهای اختصاص یافت. مدرس تأکید کرد که ترجمه یک رایتکاتالوگ برای اساتید دانشگاههای اروپا باید ساختار، لحن و دقت علمی متفاوتی نسبت به نسخهای داشته باشد که برای معلمان مدارس آمریکای جنوبی ارسال میشود. در این بخش، روشهای ارزیابی کیفیت محتوا و تطبیق متن با فرهنگ و انتظار مخاطب ارائه شد.
طراحی اولیه و یکپارچهسازی فرایند با گرافیست
در ادامه کارگاه، شرکتکنندگان با شیوه دریافت اتودهای اولیه، موکاپها و قالبهای پیشنهادی از هوش مصنوعی آشنا شدند. تأکید شد که هدف، آموزش گرافیک نیست؛ بلکه تسهیل همکاری ناشر با گرافیست و کاهش زمان رفتوآمدهای اصلاحی است. این طرحها به ناشر کمک میکند پیش از ورود به مرحله طراحی گرافیکی، مسیر درست را انتخاب کرده و قالبی مشخص و استاندارد به طراح ارائه دهد.
تأکید شد که هدف کارگاه، آموزش گرافیک نیست؛ بلکه تسهیل همکاری ناشر با گرافیست و کاهش زمان رفتوآمدهای اصلاحی است.
مسیرهای ارسال و تعاملات بینالمللی
در بخش پایانی روشهای شناسایی مسیرهای ارسال رایتکاتالوگ، یافتن انجمنها و شبکههای دانشگاهی، فهرستهای تخصصی و تشخیص زمان مناسب ارسال آموزش داده شد. مدرس دوره، تجربههای شخصی خود در همکاری با نهادهای خارجی، دانشگاه آکسفورد و جشنوارههای بینالمللی را نیز با حاضران به اشتراک گذاشت.
رایتکاتالوگ، ابزار مؤثر دیپلماسی نشر
در پایان شرکتکنندگان این کارگاه را یکی از دورههای «کاربردی، روشنگر و آیندهمحور» ارزیابی کردند و تأکید داشتند که تسلط بر تولید محتوای رایتکاتالوگ میتواند مسیر ورود ناشران ایرانی به عرصهٔ تبادل حقوق نشر، همکاریهای دانشگاهی و معرفی آثار در رویدادهای بینالمللی را هموار کند. این دوره با استقبال خوب ناشران برگزار شد و شرکتکنندگان خواستار ادامهٔ چنین آموزشهایی برای تقویت جایگاه جهانی نشر ایران شدند.
سیوسومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «بخوانیم برای ایران» از بیستوچهارم آبان ماه آغاز شد و تا سیام آبان (۱۴۰۴) ادامه دارد.