استمرار-استقبال-از-«سبک‌شناسی»-محمود-فتوحی

استمرار استقبال از «سبک‌شناسی» محمود فتوحی

«سبک‌شناسی؛ نظریه‌ها، رویکردها و روش‌ها» نوشته محمود فتوحی که در ششمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد شایسته تقدیر شد، تجدیدچاپ‌های متعددی را تجربه کرد.

به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، در ششمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد (1392) کتاب «سبک‌شناسی؛ نظریه‌ها، رویکردها و روش‌ها» اثر محمد فتوحی رودمعجنی شایسته تقدیر شد. این کتاب برای نخستین بار در سال 1391 با شمارگان 2200 نسخه و 480 صفحه توسط نشر سخن منتشر شد.

درباره «سبک‌شناسی؛ نظریه‌ها، رویکردها و روش‌ها»

نویسنده کتاب خود را در دو بخش «سبک‌شناسی نظری» و «سبک‌شناسی عملی» و چهارده فصل به سامان رسانده است. پنج فصل نخست به بحث‌های نظری پیرامون زبان و چیستی سبک، ماهیت سبک ادبی و مسائل آن، ماهیت دانش سبک‌‌شناسی، نسبت سبک‌‌شناسی با دانش‌های ادبی و زبانی و رویکردهای سبک‌ شناسی، اختصاص یافته‌ است.

9 فصل بخش دوم با این هدف طراحی شده که شیوه بررسی عملی و تحلیل عینی سبک را در پنج لایه معرفی شده نشان دهد. از فصل هشتم بحث‌ها کاربردی‌تر می‌شود. در پیشانی هر فصل اشاره‌ای کوتاه به قصد ورود خواننده، به بحث آورده‌ شده و در پایان هر فصل نیز فشرده بحث‌ها بازگو شده ‌است. در پایان کتاب دو فصل «سبک‌شناسی طنز» و «سبک زنانه» در واقع طرحی است برای کاربست روش لایه‌ای در دو قلمرو بافت و ایدئولوژی؛ چرا که طنز بر بافت متکی است و سبک زنانه بر لایه ایدئولوژیک.

از تقدیر تا تیراژ

با وجود منابع کلاسیکی چون «سبک‌ شناسی» مرحوم محمدتقی بهار که همچنان ستون اصلی آموزش و پژوهش در این حوزه به شمار می‌رود، کتاب «سبک شناسی؛ نظریه‌ها، رویکردها و روش‌ها» توانسته جایگاه مستقل و پایداری برای خود بیابد. چاپ دوم این کتاب نیز به سال 1392 با شمارگان 2200 نسخه در دسترس مخاطبان قرار گرفت. نشر سخن سومین چاپ این کتاب را در سال 1395 با شمارگان 1100 نسخه روانه کتابفروشی‌ها کرد. در نهایت اینکه چاپ ششم کتاب در سال 1402 منتشر شد.

تداوم حضور این کتاب نشان می‌دهد که نگاه نظری و روشمند فتوحی به سبک‌شناسی، فراتر از صرف اتکا به منابع کلاسیک، برای نسل جدید پژوهشگران و دانشجویان جذاب و کارآمد بوده است. استمرار انتشار و استقبال از این کتاب نشان می‌دهد که در کنار میراث بهار، نیاز به بازخوانی و بازتعریف مباحث سبک‌شناسی در قالبی تازه همچنان وجود دارد و آثار جدید می‌توانند در کنار منابع معتبر گذشته، نقش مرجعیت آموزشی و پژوهشی پیدا کنند.

افزون بر این تداوم حضور کتاب فتوحی در فضای دانشگاهی و پژوهشی نشان می‌دهد که منابع سبک‌شناسی تنها زمانی اعتبار خود را تثبیت می‌کنند که بتوانند در گذر سال‌ها و دهه‌ها پاسخ‌گوی نیازهای علمی باشند. چاپ‌های این اثر تا سال ۱۴۰۲ گواهی است بر اینکه نگاه جامع و نظام‌مند آن توانسته خود را در برابر تغییر رویکردها و نظریه‌های تازه حفظ کند و همچنان به‌عنوان منبعی معتبر در آموزش و تحقیق باقی بماند. به طور کل آثار حوزه سبک‌شناسی با آزمون زمان و میزان بهره‌گیری نسل‌های مختلف جایگاه مرجعیت پیدا می‌کنند. بی‌تردید «سبک شناسی؛ نظریه‌ها، رویکردها و روش‌ها» در سالیان آینده نیز بارها تجدید چاپ خواهد شد.