سیدعباس صالحی در اختتامیه هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آلاحمد ایران را سرزمین قصه، روایت و ایده خواند. محسن جوادی نیز در این آیین درباره معیارهای اثرگذاری جایزه ادبی جلال آلاحمد بر جریانهای ادبی کشور سخن گفت.
به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، آیین اختتامیه «هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آلاحمد» چهارشنبه (هفدهم دی ماه ۱۴۰۴) با حضور سید عباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن جوادی؛ معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ایوب دهقانکار؛ مشاور علمی، فرهنگی و مدیریتی معاون امور فرهنگی، ابراهیم حیدری؛ مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، مجید قیصری؛ دبیر علمی هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آلاحمد و جمعی از مسئولان فرهنگی، اهالی قلم، اصحاب فرهنگ، ادب و رسانه در تالار قلم کتابخانه ملی ایران برگزار شد.
ایران سرزمین قصه است
سیدعباس صالحی در این آیین گفت: در ماههای اخیر هرجا سخنی گفتهام، حتما در آن ارجاعی به ایران داشتهام. اتفاقاتی که امسال، بهویژه در دفاع مقدس ۱۲ روزه رخ داد، ما را بیش از پیش متوجه ایران کرد.
وی ایران را سرزمین قصه و سوژه دانست و افزود: از این جهت هم افرادی که در حوزه ادبیات داستانی فعالیت میکنند و هم کسانی که در زمینه مستندنگاری قلم میزنند، با ظرفیت عظیم ایران مواجهاند. ما از دوران کهن فضای قصه را داشتهایم و انسانها از گذشته، ترکیبی از داستان و موسیقی را در نقالیهای دورهگردانه خود تجربه میکردند. چنانکه ابنندیم در کتاب «الفهرست» مینویسد که پارسیان افسانههای خود را به صورت کتاب درآورده و در خانههایشان نگهداری میکردند و پس از آن پادشاهان مطالبی به آنها افزودند و عربها آن را به زبان خود برگرداندند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: یکی از پژوهشگران ادبیات ایران اشاره میکند که در گذشته مدارس قصهگویی در ایران وجود داشت و حتی قصهگویان در بیمارستان جندیشاپور نیز فعالیت میکردند. شواهد متعددی نشان میدهد قصهگویی در ایران سنتی مستمر و پیوسته بوده و پس از اسلام نیز ادامه یافته است. یکی از ویژگیهای ایران این است که نقطههای اتصال فراوانی میان ایران پیش از اسلام و ایران پس از اسلام وجود دارد و یکی از این حوزهها، قصه ایرانی و قصهگویی ایرانی است که پس از اسلام نیز تداوم پیدا کرده است.
صالحی افزود: عطار شاعر بزرگ ایرانی است؛ یکی از پژوهشگران عطارشناسی میگوید بیش از ۴۰۰۰ قصه در آثار این شاعر وجود دارد و از این جهت عرفان قصهگوی ما با عطار توسعه مییابد. بنابراین قصه در تاریخ کهن ما ساری و جاری است و قصهسازی در ایران به این پیشینه بازمیگردد.
وی همچنین به تنوع اقلیمی در ایران اشاره کرد و ادامه داد: تنوع اقلیمی یکی از مزیتهای ایران است. همه اقلیمها در کشور ما وجود دارند و این تنوع که طبعاً بر فرهنگ اثر میگذارد از ویژگیهای ممتاز ایران است و میدان عظیمی برای مستندنگاری فراهم میکند. همچنین ظرفیت تنوع قومی، زبانی، مذهبی، دینی، سیاسی و اجتماعی ایران، آن را به سرزمین سوژه تبدیل کرده است و از این جهت نیز کشور ما موقعیتی ممتاز و متمایزی دارد. هر مستندنگاری میتواند در این میدان گسترده، سوژههای ناب و روایتهای ارزشمندی را بجوید و ثبت کند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان سخنانش با اشاره به آثار جلال آلاحمد گفت: جلال آلاحمد موقعیت ایران را شناخته بود. اگر به آثار جلال نگاه کنید، از «مدیر مدرسه» تا «نون والقلم»، هرکدام اطلاعات زیادی از کشورمان بازگو میکنند. بهواقع او ویژگیهای سرزمین خود را شناخته بود. ایران را میتوان از دریچه قصههای کهن آن شناخت.
اقبال عمومی معیار اثرگذاری جایزه جلال آلاحمد است
محسن جوادی نیز در این آیین با اشاره به اینکه اثرگذاری جایزه ادبی جلال آل احمد از میزان اقبال عمومی و بازنشر آثار برگزیده آن روشن است، گفت: بهطور متوسط آثار منتخب در این جایزه به هشت نوبت تجدیدچاپ رسیدهاند که نشان میدهد تاکنون انتخاب این آثار بهدرستی صورت گرفته و آثار مورد اقبال عمومی نیز بودهاند.
وی افزود: طبق گزارش دبیر علمی، در این دوره از جایزه، ۲۰ درصد به آثار هر بخش افزوده شده است. برداشت من این است که این دوره موفق بوده و با استقبال و توجه اهالی داستان و شعر روبهرو شده است. از پدیدآورندگان این آثار تشکر میکنم؛ چراکه اگر آنها نمینوشتند، جوایز ادبی بهویژه جایزه ادبی جلال آل احمد نیز شکل نمیگرفت.
معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: جایزه ادبی جلال آل احمد صرفاً یک جایزه نیست که در آن آثاری داوری شوند، ذیل این رویداد، برنامههای مختلف و دورههای گوناگونی نیز برگزار میشود. این رویدادها در دورههای مختلف توانسته اند در پرورش نسل جوان نقش ایفا کنند.