اقبال-مخاطبان-به-اثر-برگزیده-میشل-فوکو-در-بیست‌ویکمین-جایزه-کتاب-سال-جمهوری-اسلامی-ایران

اقبال مخاطبان به اثر برگزیده میشل فوکو در بیست‌ویکمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

کتاب «تاریخ جنون» اثر میشل فوکو و ترجمه فاطمه ولیانی که برگزیده بیست‌ویکمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد تا کنون 23 بار زیر چاپ رفته است.

به گزارش روابط ‌عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، در بیست‌ویکمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران(1382) کتاب «تاریخ جنون» اثر میشل فوکو با ترجمه فاطمه ولیانی که توسط انتشارات هرمس منتشر شده به عنوان اثر برگزیده گروه «فلسفه غرب» معرفی شد.

میشل فوکو، فیلسوف و متفکر معاصر فرانسوی کتاب «جنون و تمدن: تاریخ جنون در عصر خرد» را در سال 1961 منتشر کرد. مشکلات روانی و تجربیاتش هنگام کار در بیمارستان روانی به این فیلسوف در نوشتن این کتاب یاری داد. این اثر در ایران با عنوان «تاریخ جنون» ترجمه و منتشر شده است.

«تاریخ جنون» نخستین بار در سال 1381، در 296 صفحه و با قیمت 1600 تومان توسط نشر هرمس منتشر شد و تا دو دهه بعد، از 20 چاپ عبور کرد. اکنون، چاپ بیست‌وسوم کتاب «تاریخ جنون» در سال 1404، در 320 صفحه با بهای 368 هزار تومان در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

عناوین فصول مختلف این کتاب به این شرح است: کشتی دیوانگان، حبس بزرگ، دیوانگان، چهره‌های جنون، پزشکان و بیماران، وحشت عظیم، مرزبندی جدید، تولد آسایشگاه.

فوكو در این كتاب از روش تاریخی و پدیدارشناسی بهره گرفته و به تحلیل مفهوم جنون و دیوانگی پرداخته است و تکامل مفهوم جنون را در سه مرحله رنسانس، عصر کلاسیک و تجربه مدرن پی می‌گیرد. او ادعا می كند كه از قرن ۱۹ میلادی دیوانگی و بیماری روانی مترادف تلقی می‌شدند. به این معنا كه از این زمان پزشكان و سایر دست اندركاران حرفه‌ای، جنون و دیوانگی را نه تسخیری شیطانی یا اهریمنی، كه بیماری روحی و روانی تعریف می‌كردند. فوكو در پی به چالش كشیدن این برداشت بود.

در عصر كلاسیک یعنی از ۱۶۵۰ تا ۱۸۰۰ دیوانگی و جنون نفی عقلانیت دكارتی قلمداد می‌شود. به این جهت دیوانگان باید از متن جامعه سالم طرد و به حواشی جامعه یا به اماكن خاص رانده شوند. این اساس و زیربنای بحث فوكو در كتاب تاریخ دیوانگی است. با ظهور عصر روشنگری و طلیعه مدرنیته جنون معنایی تازه می‌یابد، یعنی افراد مجنون و دیوانه در قلمرو حرفه پزشكی قرار می‌گیرند و پزشكان برای اولین بار خود را واجد صلاحیت در بحث سلامت و دیوانگی قلمداد می‌كنند.

همچنین این اندیشمند فرانسوی در این اثر معنای جنون در فرهنگ، حقوق، سیاست، پزشکی و فلسفه از قرون وسطی تا پایان قرن هجدهم را مورد واکاوی قرار می‌دهد. این نخستین کتاب بزرگ فوکو، در آن با روش تحلیل گفتمان، مفهوم جنون و سیر پیدایش بی خردی و دیوانگی را بررسی می‌کند نشانگر چرخش در اندیشه فوکو از پدیدارشناسی به سمت ساختارگرایی است؛ اگرچه او از زبان پدیدارشناسی برای توصیف تجربه در حال تحول دیوانه به عنوان «دیگری» استفاده می‌کند اما او این تکامل را به تأثیر ساختارهای قدرتمند اجتماعی خاص نسبت می‌دهد.