از تقریظ تا ویترین/ خوانش پنجم
«آخرین فرصت»؛ روایتی از زیستن آگاهانه تا لحظه شهادت
برخی زندگیها از همان آغاز حامل نشانههایی هستند که در نگاه نخست عادی جلوه میکنند، اما با گذر زمان لایههای عمیقتری از معنا را آشکار میسازند. «آخرین فرصت» روایت چنین زیستی است؛ زندگی مردی که انتخابهایش، از لحظههای ساده تا تصمیمهای سرنوشتساز، در امتدادی پیوسته به آگاهی، ایمان و در نهایت شهادت منتهی میشود.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران، در میان آثار روایتمحور درباره شهدا، آنچه به یک اثر هویت و برجستگی میبخشد، کیفیت بازنمایی زندگی است؛ شیوهای که از خلال آن جزئیات یک زیست روزمره به تصویری روشن از یک سبک زندگی تبدیل میشود. تقریظهای امام شهید امت بر این آثار، بیانگر توجه به همین گونه روایتهاست؛ روایتهایی که از دل سادگی به معنا راه میبرند و مخاطب را با افقی فراتر از یک زندگی فردی آشنا میکنند.
این گزارش پنجمین بخش از پروندهای است که به مناسبت اربعین شهادت رهبر انقلاب به نگارش درآمده و به کتابهایی اختصاص دارد که مورد تقریظ قائد شهید امت قرار گرفتهاند. آثاری که هر یک از زاویهای خاص، امکان بازخوانی زیست انسان در بستر انقلاب اسلامی و دفاع مقدس را فراهم میکنند.
در این شماره کتاب «آخرین فرصت» اثر سمیرا اکبری مورد توجه قرار گرفته است؛ روایتی از زندگی شهید علی کسایی که از زبان همسرش، رفعت قافلانکوهی، نقل میشود.
کتاب روایت زندگی مردی است که در نقشهایی چون همسر، پدر، معلم و رزمنده، حضوری منسجم و معنادار دارد. داستان از آشنایی و ازدواج آغاز میشود؛ پیوندی که در بستری از باورهای دینی و نگاه مسئولانه به زندگی شکل میگیرد و بهتدریج ابعاد گستردهتری مییابد.
شهید علی کسایی، مربی و مسئول عقیدتی ـ سیاسی مرکز پیاده ارتش شیراز، بخش مهمی از زندگی خود را صرف آموزش، تبیین و ترویج مفاهیم دینی کرده بود. این روحیه در همه ساحتهای زندگی او جریان دارد و در رفتارهای خانوادگی و حضور در جبهه نمود مییابد. کتاب بهخوبی نشان میدهد که یک سبک زندگی چگونه میتواند در جزئیترین لحظههای روزمره نیز حضوری مؤثر داشته باشد.
نشانههایی که به سرانجام میرسند
در این روایت نشانههایی از همان ابتدا در زندگی شهید دیده میشود که در ادامه مسیر، معنای کاملتری پیدا میکنند. نوع نگاه او به جهان بهگونهای شکل گرفته که مرگ برایش پایانی بسته نیست و افقی روشن و مطلوب به شمار میآید. این تلقی در رفتارها و انتخابهای او حضور دارد و همین امر به باورپذیری روایت میافزاید.
زاویه دید کتاب که از زبان همسر شهید شکل گرفته، امکان دسترسی به لایههایی از زندگی را فراهم میکند که در بسیاری از روایتها کمتر مجال بروز پیدا میکنند. در این روایت، مخاطب با شخصیتی مواجه میشود که در عرصه مسئولیتهای اجتماعی فعال است و در محیط خانواده نیز حضوری گرم و اثرگذار دارد. این همنشینی ابعاد مختلف، تصویری کاملتر از شخصیت شهید ارائه میدهد و روایت را به تجربهای ملموس تبدیل میکند.
لحظهای میان ترس و ایمان
«... علی هوای جبهه کرده بود و دیگر طاقت ماندن در شهر را نداشت... ترسِ از دست دادن علی، ترسِ تنها شدنم با یک بچهٔ چند ماهه توی بغلم و یک بچه توی شکمم!... تند تند صلوات فرستادم و آیتالکرسی خواندم تا از شرِ این ترس و لرزها خلاص شوم...»
این سطرها تصویری زنده از موقعیتی انسانی ارائه میکنند؛ جایی که عاطفه، اضطراب و باورهای درونی درهم تنیده میشوند و تجربهای عمیق را شکل میدهند. زندگی در چنین لحظاتی معنای تازهای مییابد و انتخابها رنگی ماندگار به خود میگیرند.
یکی از ویژگیهای قابل توجه کتاب، پیوند دقیق میان روایت مستند و زبان داستانی است. نویسنده با حفظ وفاداری به واقعیت، روایتی شکل داده که مخاطب را درگیر میکند و تا پایان با خود همراه نگه میدارد. تمرکز بر سبک زندگی شهید نیز به اثر عمق بخشیده است. مسیر قهرمانی در این کتاب بهعنوان حاصل انتخابهای پیوسته در طول زندگی ترسیم میشود. سادگی بیان، صراحت روایت و توجه به جزئیات روابط خانوادگی، اثری فراهم آورده که برای طیف گستردهای از مخاطبان قابل ارتباط و تأمل است.
این شهید عزیز از سرآمدانِ شهداست
متن تقریظ رهبر شهید انقلاب بر این کتاب به شرح زیر است:
«بسمه تعالی
ــ این شهید عزیز از سرآمدانِ شهدا است. زندگی پرهیزگارانه، رفتار فداکارانه، و سرانجام غبطهانگیز: شهادت دلاورانه و آگاهانه. گوارا باد این همه بر این بنده مخلص.. و درود خدا بر امام خمینی که انقلابش توانست چنین گوهرهای نفیسی را استخراج و تربیت کند. نگارش خوب نویسنده و اظهارات صریح و سادهی راویِ رنجکشیده، از امتیازات کتاب است.
تیر ماه ۴۰۲»
بازشناسی یک سبک زندگی
اهمیت «آخرین فرصت» در ارائه تصویری روشن از یک سبک زندگی است؛ سبکی که در آن ایمان، مسئولیتپذیری، سادهزیستی و توجه به دیگران در متن زندگی جاری است و در کنشهای روزمره جلوه مییابد. این روایت نشان میدهد که چگونه میتوان در شرایط پیچیده، مسیر زیست معنادار را حفظ کرد و انتخابهایی انجام داد که به انسجام درونی و جهتمندی زندگی بینجامد.
«آخرین فرصت» تصویری از زندگیای ارائه میدهد که از آغاز تا انجام، بر مدار آگاهی و انتخاب شکل گرفته است؛ روایت مردی که در تمامی نقشهای خود به اصولش پایبند ماند و سرانجامی همسو با همان باورها را تجربه کرد.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
