بعضی افراد با یک مسیر شناخته میشوند؛ مسیری که از کوچههای معمولی شروع میشود و به میدانهای بزرگ میرسد. «سرباز روز نهم» روایت چنین مسیری است؛ از زیست روزمره تا انتخابهایی که یک جوان را به الگویی زنده تبدیل میکند.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران، میان روایتهای مربوط به شهدای مدافع حرم آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد تصویر قابل زیست از این شخصیتهاست؛ تصویری که مخاطب بتواند خود را در آن ببیند. تقریظ رهبر شهید انقلاب بر این کتاب، دقیقا ناظر به همین وجه است؛ بازنمایی یک شخصیت چندبعدی که از دل همین جامعه برخاسته و در همین بستر رشد کرده است. در این گزارش که نهمین بخش از پروندهای است درباره کتابهایی که مورد تقریظ قائد شهید امت قرار گرفتهاند، کتاب «سرباز روز نهم» معرفی میشود؛ اثری که تلاش میکند شهید را در متن زندگی اجتماعی، فرهنگی و انسانی نشان دهد؛ جایی که الگو بودن از دسترس خارج نمیشود.
از مسجد تا میدان؛ شکلگیری یک مسیر
«سرباز روز نهم» زندگی شهید مصطفی صدرزاده را در امتداد یک زیست فعال روایت میکند؛ جوانی که از دل مسجد، هیئت و فعالیتهای محلی رشد میکند و آرامآرام میدانهای بزرگتری را تجربه میکند. این کتاب برخلاف بسیاری از روایتهای خطی سعی دارد زمانه را هم در کنار شخصیت نشان دهد؛ اینکه یک جوان در دل همین شرایط اجتماعی چگونه تصمیم میگیرد و مسیرش را میسازد.
در این روایت مصطفی در عرصههای مختلف از کار فرهنگی و اجتماعی تا فعالیتهای میدانی حضور دارد. همین تنوع تصویری چندلایه از او میسازد؛ شخصیتی که در برابر مسائل، منفعل نمیماند و همواره در جستوجوی «نقشآفرینی» است. این ویژگی یکی از نقاط تمایز کتاب است؛ نشاندادن یک زندگی که در آن انتخابها پیوسته و در امتداد هم شکل میگیرند نه در یک لحظه ناگهانی.
در بخشی از روایت این نگاه بهروشنی دیده میشود: «صرفاً حضور ما توی درگیری مشکل رو حل نمیکنه؛ باید روشنگری کرد. ما نباید بیخیال باشیم.» این جمله نشان میدهد که برای او کنشگری بجز حضور فیزیکی، نیازمند فهم و مسئولیتپذیری است.
روایت فردی معمولی که الهامبخش میشود
آنچه «سرباز روز نهم» را برجسته کرد تلاش برای ارائه تصویری کامل و چندبعدی از یک شخصیت معاصر است. تعدد راویان و گستردگی پژوهش، باعث شده تا لایههای مختلف زندگی شهید از فضای خانوادگی تا میدان نبرد در کنار هم دیده شوند. روایت از اغراق فاصله میگیرد و بر واقعیت زیست تأکید میکند؛ همین امر امکان همذاتپنداری را برای مخاطب فراهم میکند. کتاب نشان میدهد که چگونه یک جوان، در دل همین جامعه و با همین مسائل، میتواند به نقطهای برسد که الهامبخش دیگران باشد.
یکی از ویژگیهای مهم این اثر «معاصر بودن» آن است. اینجا با شخصیتی مواجهیم که در همین زمانه زیسته با همین مسائل درگیر بوده و در همین بستر رشد کرده است. همین نزدیکی باعث میشود روایت با بازخوانی گذشته، پیشنهادی برای اکنون باشد. «سرباز روز نهم» روایتی است از امکان زیستن متفاوت در دل شرایط عادی.
شهید صدرزاده الگویی برای نسل جوان
متن تقریظ رهبر شهید انقلاب اسلامی بر این کتاب به شرح زیر است:
«بسمه تعالی
ــ پیش از این کتاب دیگری در شرح حال شهید صدرزاده خواندهام، ولی ابعاد شخصیت محبوب و چندجانبه این شهید عزیز در این کتاب بیشتر بیان شده است. این چهره برجسته بیشک یک الگو است برای جوانان امروز و فردا. اراده قوی، فهم درست، روحیه ایثار، شجاعت، خستگیناپذیری، ادب، دلِ انباشته از محبت و صفا و بسی دیگر از خصوصیات برجسته، بخشهایی از شخصیت این جوان فداکار و انقلابی نسلهای دوم و سوم انقلاب است. خواندن این کتاب برای من غبطهانگیز است. این گلهای سرسبد به چه مقاماتی رسیدند و من و امثال من چگونه در این مسیر، پای در گل ماندیم. سلام و صلوات خدا بر شهید مصطفی صدرزاده و همسر صبور و پدر و مادر ایثارگر او.
اسفند ۴۰۱»