شهید آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای بارها مطالعه کتاب ««نگاهی به تاریخ جهان» نوشته جواهر لعل نهرو را توصیه کرده بودند.
به گزارش ستاد خبری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، یکی از کتابهایی که مطالعه آن مکرراً از سوی شهید آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای توصیه شده، «نگاهی به تاریخ جهان» نوشته جواهر لعل نهرو، اولین نخستوزیر هند پس از استقلال است. ایشان در سالهای مختلف و در جمعهای گوناگون با استناد به گزارشهای مستند نهرو از وضعیت هند پیش و پس از استعمار انگلیس، تلاش کردهاند تصویری واقعی از ماهیت سلطهگری و فقرآفرینی نظام استعماری ترسیم کنند.
امام شهید انقلاب در دیدار با فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سالروز ولادت حضرت امام رضا علیهالسلام در سال 1392 چنین فرموده بودند: «این کتاب جواهر لعل نهرو - نگاهی به تاریخ جهان - را بخوانید؛ در بخشی که دخالت و نفوذ انگلیسها در هند را بیان میکند، تصویر میکند، تشریح میکند - او آدمی است هم امین، هم مطّلع - میگوید صنعتی که در هند بود، علمی که در هند بود، از اروپا و انگلیس و غرب کمتر نبود و بیشتر بود. انگلیسها وقتی وارد هند شدند، یکی از برنامههایشان این بود که جلو گسترش صنعت بومی را بگیرند. خب، بعد کار هند به آنجا میرسد که دهها میلیون آن وقتها، صدها میلیون در دورههای بعد، فقیر و گدا و خیابانْخواب و گرسنه به معنای واقعی داشته باشد؛ آفریقا همینجور است؛ بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین همینجورند. پس نظام سلطه علاوه بر اینکه جنگافروز است، فقرآفرین است.»
قائد شهید امت همچنین در دیدار با اساتید دانشگاهها در سال 1392، درباره کتاب «نگاهی به تاریخ جهان» چنین فرمودند: «نگاه کنید به نوشته نهرو در «نگاهی به تاریخ جهان»؛ او تشریح میکند پیشرفتهای علمی و فنی موجود در هند را پیش از ورود انگلیسها. بنده تا قبل از اینکه این مطلب را از نگاه آدم مطلعی مثل نهرو - که آن روز این را نوشته بود - بخوانم، از چنین مسئلهای مطلع نبودم. یک کشوری در مسیر علمیِ معقول و صحیحی حرکت میکند، بعد میآیند به کمک علم و به کمک سلاح این کشور را تصرف میکنند، بیدریغ انسانها را میکُشند، منابع ثروت او را از بین میبرند و خودشان را بر او تحمیل میکنند. ثروت را از هند بیرون میکشند، میروند در کشور خودشان سرمایهگذاری میکنند، ذخیره درست میکنند. انگلیسها آمریکا را با پولی که از هند به دست آوردند، گرفتند.»
قائد شهید امت همچنین در دیدار با نخبگان جوان در سال 1389 به این کتاب اشاره کردند و گفتند: «شما ملاحظه کنید اینها در هند چه کردند، در چین چه کردند. در قرن نوزدهم، انگلیسیها در هند فجایعی آفریدند که من یقین دارم - شما جوانها کمتر هم به تاریخ و به این چیزها اهمیت میدهید - یکهزارمِ آنچه را که اتفاق افتاده، شما در تبلیغات و در حرفها نشنیدهاید. «نهرو» در کتابِ خودش مینویسد اینها آمدند هند. به گفته او، در دورانی که هنوز انقلاب صنعتی نشده بود و ماشینهای بزرگ به وجود نیامده بود، شبه قارهی هند از لحاظ صنعت، یکی از کشورهای پیشرفته دنیا بوده. اینها برای اینکه کار خودشان را پیش ببرند، صنعت هند را نابود کردند؛ طبقه متوسط هند را نابود کردند؛ پیدایش حرکت به سمت دانش و صنعت را با انواع و اقسام تضییقها متوقف کردند؛ یک بیماری مزمن در کالبد یک ملت به وجود آوردند و تزریق کردند؛ که هنوز که هنوز است، بعد از گذشت تقریباً صد و پنجاه سال از شروع این کارها در هند، این بیماری در آنجا علاج نشده.»
«نگاهی به تاریخ جهان» را زندهیاد محمود تفضلی ترجمه و انتشارات امیرکبیر آن را در سه جلد و برای نخستین بار در سال 1338 منتشر کرد. تاریخ آخرین بازنشر آن سال 1404 است در نوبت بیستوششم.
هفتمين نمايشگاه مجازی كتاب تهران از بيستوششم ارديبهشت تا دوم خرداد (۱۴۰۵) با شعار «بخوانيم برای ايران» در نشانی book.icfi.ir برگزار میشود.