در نشست «جایگاه فرهنگ و تمدن ایران در نظم جدید پساجنگ» مطرح شد؛
ایران به نماد یک هویت تمدنی در جهان تبدیل شده است
مدیر موسسه بینالمللی مصباح با اشاره به ظرفیت تمدنی انقلاب اسلامی در گسترش مفاهیم فرهنگی گفت:. زمانی که ایران به نماد یک هویت تمدنی تبدیل میشود، هر عنصر فرهنگی مرتبط با ایران نیز در همان بستر معنا پیدا میکند. این همان تفوق تمدنی است.
به گزارش ستاد خبری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، نشست «جایگاه فرهنگ و تمدن ایران در نظم جدید پساجنگ؛ فرصتها و تهدیدها» چهارشنبه (۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵) با حضور عبدالرضا عالیزاده؛ رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، حجتالاسلام و المسلمین محمد جواد گلزار؛ مدیر موسسه بینالمللی مصباح، زاهد منیر عامر؛ استاد دانشگاه پنجاب از پاکستان، اونگکو نور اکمال سلیمان؛ مدیر کتابخانههای عمومی و نمایشگاه کتاب جوهور مالزی به همراه سید عباس نورالدین؛ نویسنده، مترجم و مدیر انتشارات بیت الکاتب لبنان در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
در ابتدای این نشست، عبدالرضا عالیزاده با اشاره به تصویری که برخی کشورها از وضعیت خود در جهان ارائه میکردند، گفت: برخی دولتها چنان تصویری آرمانی از شرایط خود ساخته بودند که گویی در بهشت زندگی میکنند. در حوزه نظامی نیز آنچنان خود را قدرتمند نشان میدادند که این تصور ایجاد میشد هیچ کشوری توان کوچکترین مداخله در امنیت آنها را ندارد. بعضی کشورها آنقدر در خود و روزمرگیهایشان غرق بودند که اساساً موضوعاتی مانند فرهنگ، کتاب و اولویتهای فکری جایگاه جدی در ذهنیت عمومی آنها نداشت. گاهی این پرسش مطرح میشود که چرا ما در چنین مکان و زمانی به دنیا آمدهایم.
وی افزود: کشورهایی که زمانی در رده نخست قرار داشتند، امروز به نقطهای رسیدهاند که به تعبیر خودشان «کاسه چه کنم» به دست گرفتهاند، مذاکره میکنند و تلاش دارند به نوعی خود را از وضعیت فعلی نجات دهند. مردم این کشورها آرامش ندارند و هر لحظه نگران وقوع حادثهای جدید هستند. حتی اگر حادثهای رخ ندهد، احساس دستاورد نمیکنند و گویی در قماری دائماً در حال باختن هستند. این کشورها در حوزه نظامی چنان آسیب دیدهاند که دیگر هرگز در زمره کشورهای پیشرو قرار نخواهند گرفت. کلیدواژههایی مانند «گنبد آهنین» که زمانی نماد قدرت معرفی میشد، امروز دیگر آن جایگاه سابق را ندارد.
رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در ادامه با اشاره به وضعیت ایران در شرایط کنونی گفت: جریان زندگی و امید در کشور برقرار است. یکی از نشانههای آن نیز حضور و فعالیت دستاندرکاران در حوزههای مختلف از جمله دست اندرکاران برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب تهران است. از گذشته تاکنون بارها شنیدهایم که شمارگان کتاب پایین است، سرانه مطالعه کم است یا در کار تیمی ضعف داریم. همواره مقایسههایی با نظام آموزشی برخی کشورها مطرح میشود و این پرسش به میان میآید که آیا مردم آن کشورها در رفاه کامل به سر میبرند؟ بسیاری از مسائلی که امروز درباره آن صحبت میکنیم، نیازمند بررسی دقیق و آماری است.
وی با انتقاد از نگاه غیرامیدوارانه به مسائل فرهنگی و اجتماعی، ادامه داد: وقتی ما به این موضوعات با نگاه امیدوارانه توجه نمیکنیم، طبیعی است که این احساس به دانشجویان، دانشآموزان و فرزندان ما نیز منتقل شود. در ادامه نیز به گذشته ارجاع میدهیم و میگوییم زمانی حافظ و سعدی و آثاری داشتیم که به زبانهای مختلف ترجمه میشد، اما نتیجهای که از این مقایسهها گرفته میشود، این است که گویا امروز دیگر چیزی در اختیار نداریم و اکنون در وضعیت بدی به سر میبریم. حتی به نظر میرسد گاهی بهصورت تعمدی تلاش میشود مفاخر امروز کمتر دیده شوند. در حالی که امروز نیز شاعرانی برجسته داریم که آثارشان در نقاط مختلف ترجمه میشود و از افتخارات ادبیات فارسی به شمار میروند، اما کمتر درباره آنها سخن گفته میشود.
عالیزاده با بیان اینکه نتیجه این نوع فکر کردن و اینگونه گزارهسازیها ما را از حرکت بازمیدارد، گفت: پیامد آن نیز این است که برای استقبال از آینده، از نقطهای اشتباه آغاز میکنیم. مقدمه و مسیر را برای ما نادرست روایت کردهاند و در نهایت با این وضعیت به مقصد درست نخواهیم رسید. با وجود آنکه درگیر یک رویارویی عظیم نظامی هستیم و تقریباً جز حمایت الهی و حمایت مردمی، از پشتیبانی گسترده دولتی در سطح جهان برخوردار نیستیم، اما عملاً در موقعیتی قرار گرفتهایم که برخی از مؤلفههای شکلدهنده قدرت امروز از جمله قدرت نرم و ابزارهای دیپلماسی فرهنگی، در اختیار ما قرار دارد.
وی با بیان اینکه ما اکنون در حوزههای مختلف در حال تصویرسازی هستیم، اضافه کرد: تصویری که در حوزه نظامی ساختهایم، کموبیش تصویری قابل قبول و قابل توجه بوده است. رسانههای ما تا حد زیادی توانستهاند در فضای واقعی، فضای مجازی و در میدان بهگونهای عمل کنند که اقتدار نظامی کشور در سطح جهان به نمایش گذاشته شود. در زمینه اقتصاد هم کموبیش سخن گفته میشود. در تلویزیون و دیگر رسانهها میبینیم که وزیر اقتصاد یا رئیس کل بانک مرکزی صحبت میکنند و بالاخره گزارشها و گزارههایی از وضعیت آشفته اقتصاد جهانی به دست میرسد.
او با بیان اینکه تمرکز اصلی ما باید بر جایگاه قرارگاه فرهنگی باشد، گفت: پرسش اصلی این است که آیا ما توانستهایم در حوزه فرهنگ نیز همانند حوزه نظامی نقشآفرینی و موقعیتسازی کنیم یا نه. همچنین باید دید آیا در عرصه فرهنگ بهطور عام و در موضوع ترجمه کتاب بهطور خاص، یکپارچهسازی میان نهادهای حاکمیتی و بخش خصوصی توانسته موفق عمل کند یا خیر؟
رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با بیان اینکه امروز ما در کانون توجه مردم جهان قرار داریم و باید بتوانیم از این «مورد توجه بودن» استفاده، ادامه داد: یکی از نیازهای اصلی ما توسعه ارتباطات بینالمللی یکبهیک و هدفمند است. اگر یک مکانیزم درست برای ظرفیتسنجی در کشورهای مختلف وجود داشته باشد، باید همواره اولویتهای بهروز محتوایی برای هر کشور تعریف شود. تمرکز محتوایی مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی در دو حوزه معارف اسلامی و علوم انسانی است. یکی از اولویتهای محتوایی امسال ما موضوع «دفاع مقدس و مقاومت» است که در دیماه سال گذشته زمانی که هنوز از جنگ اخیر خبری نبود، تصویب شد. یکی دیگر از اولویتهای مهم محتوایی امسال، حوزه «کودک» است. در بسیاری از کشورها روی موضوعات کودک، نوجوان، زن، خانواده و سبک زندگی برای تأثیرگذاری فرهنگی تمرکز ویژهای صورت گرفته است. ما نیز در حوزه معارف اسلامی و علوم انسانی به این موضوعات توجه کردهایم.
عالیزاده با تاکید بر اینکه باید سیاستگذاریهای واحدی شکل بگیرد تا بتوانیم برنامهریزیهای جامعتری برای فعالیتهای فرهنگی و نشر در عرصه بینالمللی داشته باشیم، گفت: یکی از مسائل مهم در حوزه سیاستگذاری، نحوه همکاری میان دستگاههای مختلف است. گاهی هر مجموعهای که در جایگاهی قرار میگیرد، تصور میکند همان نقطه مرکز جهان است و تمام تلاشها باید در همان چارچوب تعریف شود. در حالی که این نگاه باعث میشود نقش دیگر نهادها کمتر دیده شود. لازم است طراحیهای دقیقتری برای ایجاد همافزایی میان نهادهای مختلف صورت گیرد. نخستین گام در این مسیر، شناسایی بازیگران اصلی این حوزه است تا بتوان سیاستگذاریها را با همکاری آنها عملیاتی کرد.
وی افزود: در کشور ابزارها و ظرفیتهای مهمی وجود دارد. کتابخانه ملی یکی از مراکز اطلاعاتی بسیار مهم است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر نهادهای مرتبط نیز مأموریتهای مهمی در حوزه کتاب و نشر بر عهده دارند. با وجود این ظرفیتها، هنوز دستورالعملهای اجرایی و سازوکارهای عملیاتی لازم برای هماهنگسازی این ابزارها بهطور کامل شکل نگرفته است. یکپارچهسازی این فعالیتها کار سادهای نیست و نیازمند ایجاد سامانههای هماهنگکننده است تا تمامی دستاندرکاران این حوزه بتوانند از اطلاعات و امکانات موجود بهرهبرداری کنند.
عبدالرضا عالیزاده در پایان گفت: ما باید از نگاههای منفی که گاه در ذهن ما شکل میگیرد فاصله بگیریم. این نگاهها معمولاً ناشی از نبود شناخت دقیق از وضعیت عمومی جهان است. ما باید خود را به عنوان یک بازیگر اصلی و اثرگذار در عرصه جهانی بشناسیم و سپس بر اساس این درک، برنامهریزیهای سیستممحور انجام دهیم.
گسترش زبان فارسی در جهان معادل گسترش فرهنگ ایران است
در ادامه این نشست، حجتالاسلام و المسلمین محمد جواد گلزار از برگزارکنندگان نمایشگاه مجازی کتاب قدردانی کرد و گفت: خوشبختانه چراغ نمایشگاه کتاب امسال نیز روشن شد. باید توجه داشت که بسیاری از کشورهای دیگر با وجود آنکه در شرایطی بهمراتب بهتر از ما قرار داشتند، نمایشگاههای خود را به طور کامل تعطیل کردند.
وی افزود: معتقدم یکی از دلایل پابرجا بودن نمایشگاه مجازی کتاب، حضور مردم و مردمی بودن آن است. چند کشوری که از نزدیک در جریان فعالیتهایشان بودم و اخیراً نمایشگاههای خود را تعطیل کردهاند، استدلالشان این بود که زمینه برای حضور مهمانان خارجی و ناشران بینالمللی فراهم نیست و بازار داخلی آنها نیز آنقدر گسترده نیست که بتوانند صرفاً بر اساس ظرفیت داخلی نمایشگاه برگزار کنند. اما ما در داخل کشور از ظرفیت بسیار خوبی برخورداریم و مردم نیز به این فضا علاقهمند هستند. به همین دلیل، نمایشگاه امسال هرچند به صورت مجازی برگزار شد، اما همچنان تداوم یافت.
گلزار با بیان اینکه سابقه تمدنی ایران پیش از اسلام و پس از ورود اسلام به کشور سابقهای روشن، مشخص و غیرقابل انکار است، گفت: اثرگذاری این سابقه نیز در سطح جهانی کاملاً مشهود است. با بررسی حوزههایی که فرهنگ و ادب ایران در آنها اثرگذار بوده از جنوب شرق آسیا، شبهقاره، بخشهایی از چین و منطقه غرب آسیا تا اروپا میتوان دامنه این حضور را دید. فرهنگ ایرانی و بهطور خاص زبان فارسی، این تابآوری و توان را داشته است که بسیاری از مفاهیم و معارف ما را به فضاهای فرهنگی دیگر عرضه کند. اگر بخواهیم این سابقه چندصدساله را به تاریخ معاصر متصل کنیم، به دو قله انقلاب اسلامی و حوادث و تحولات اخیر میرسیم.
وی با بیان اینکه در حوزه شرقشناسی، اندیشمندان و پژوهشگران غربی سالها در حوزه مشرقزمین و اسلام پژوهشهای زیادی انجام دادند، گفت: نقطه عطفی که آنها را از مطالعه اسلام بهمعنای عام به سمت تشیع بهمعنای خاص سوق داد، انقلاب اسلامی بود. همچنین نقطه عزیمت آنها به سوی مطالعه اسلام سیاسی و اجتماعی را نیز میتوان بهطور مشخص در فضای انقلاب اسلامی دید. چرا که این انقلاب آنها را با پدیدهای جدید مواجه کرد که دیگر با چارچوبهای پیشین قابل تحلیل نبود. از این رو وارد فضاهای تخصصیتری شدند تا آنچه را که بر مبنای انقلاب اسلامی شکل گرفته بود، بهتر بشناسند.
مدیر موسسه بینالمللی مصباح ادامه داد: اگر همین مسیر را امتداد دهیم به جنگ اخیر و اتفاقاتی میرسیم که در چند سال گذشته رخ داد. نقطه اوج آن تحولات این جنگ است. اوج دوم این روند، در دوره پساجنگ و پس از آن رخ خواهد داد. زمانی که کشور به آرامش برسد و این پرسش در سطح جهان جدیتر مطرح شود که چه ایدئولوژی و چه فرهنگی توانست مردمی را در چنین جغرافیا و تحت چنین فشارهایی به نقطهای برساند که در برابر تمام دنیا بایستند و بگویند آنچه ما میخواهیم باید محقق شود، نه آنچه زورمندان جهان میخواهند. این پرسشی است که تاکنون نیز بسیاری در دنیا با آن مواجهاند. اینکه چند کشور به ایران حمله کردند یا از این حمله حمایت کردند، موضوعی روشن است. در این مسیر رهبر ما را هدف قرار دادند، مسئولان نظامی بلندپایه را به شهادت رساندند و فضایی در کشور ایجاد شد که در بسیاری از کشورهای دیگر میتوانست زمینهساز آشوبی سراسری شود. اما آنچه در برابر همه این فشارها ایستاد، حضور مردم در صحنه بود.
او حضور مردم را مبتنی بر یک ایدئولوژی روشن و یک فرهنگ مشخص دانست و گفت: امروز جهان بهدنبال شناخت همین فرهنگ است. ممکن است بگوییم اکنون فرصتی پدید آمده که باید از آن استفاده کنیم. تهدید از آن جهت اهمیت دارد که به تعبیر امیرالمؤمنین علی (ع) کسی که در خواب باشد، طرف مقابلش که در خواب نیست. اگر شما صحنه را رها کنید، دیگران آن را رها نخواهند کرد. ما در این میدان با دو گروه دشمنان و رقبا روبهرو هستیم. دشمن کارش دشمنی است؛ تصویری از ایران ارائه میدهد که هرکس نام ایران را شنید، بگوید من نمیخواهم شبیه ایران باشم. اما رقیب روش دیگری دارد. او میکوشد خود را جای ایران جا بزند. همانطور که میبینیم برخی کشورها مفاخر ما، سنتها، آیینها و آداب ما را به نام خود ثبت میکنند. امروز دریچهای از فرصت به روی ما باز شده است اما اگر از این فرصت استفاده نکنیم وضعیت در همان نقطه صفر متوقف نمیماند، بلکه با پسرفت و تهدید مواجه خواهیم شد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت تمدنی انقلاب اسلامی در گسترش مفاهیم فرهنگی، ادامه داد: انقلاب اسلامی توانسته است مفاهیم متعددی را در سطحی گسترده به کار بگیرد و به گونهای توسعه مفهومی پیدا کند که حتی برخی مفاهیم و آیینهایی که در ظاهر ارتباط مستقیمی با انقلاب ندارند، در ذهن مخاطبان جهانی به نمادهایی مرتبط با ایران و انقلاب تبدیل شدهاند. زمانی که ایران به نماد یک هویت تمدنی تبدیل میشود، هر عنصر فرهنگی مرتبط با ایران نیز در همان بستر معنا پیدا میکند. این همان تفوق تمدنی است. زمانی که یک تمدن در جایگاهی برتر قرار میگیرد همه عناصر فرهنگی آن معنا و کارکرد جدیدی پیدا میکنند و میتوان از آنها برای انتقال مفاهیم فرهنگی و معرفتی بهره گرفت.
گلزار با بیان اینکه باید در حوزه روش و محتوا نگاه جدیدی داشته باشیم، گفت: در حوزه روش، یکی از دغدغههای جدی بهویژه در علوم انسانی مسئله استعمار نوین است. استعمار در گذشته بیشتر شکل جغرافیایی داشت، اما در جهان امروز با نوعی استعمار نرم مواجه هستیم. در این نوع استعمار، شاید حضور نظامی آشکاری دیده نشود اما افکار، فرهنگ و اندیشهها بر اساس اولویتهای قدرتهای مسلط شکل میگیرد. در چنین شرایطی ممکن است دانشگاه، استاد و دانشجو همگی از همان کشور باشند، اما خروجی پروژههای پژوهشی در راستای منافع قدرتهای بیرونی تعریف شود. یعنی اولویتهای پژوهشی بر اساس نیازهای واقعی جامعه شکل نمیگیرد، بلکه مطابق خواستههای نظام مسلط جهانی تعیین میشود. نخستین گام برای مقابله با این وضعیت، تغییر در فضای روششناسی است.
وی در ادامه حوزه کودک و نوجوان را یکی از حوزههای بسیار مهم و راهبردی عنوان کرد و گفت: سرمایهگذاری در این حوزه سرمایهگذاری برای نسل آینده است. این به معنای آن نیست که از همان ابتدا بخواهیم نسل جدید را مستقیماً با مفاهیم پیچیده دینی درگیر کنیم. اگر بتوانیم زمینه بروز استعدادها و فطرت انسانی را فراهم کنیم، بسیاری از مفاهیمی که مدنظر داریم بهطور طبیعی شکل خواهد گرفت.
مدیر موسسه بینالمللی مصباح در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت زبان فارسی اشاره کرد: یکی از موضوعات بسیار مهم، زبان و ادبیات فارسی است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام اخیر خود به مناسبت روز فردوسی نیز تأکید کردند که زبان فارسی برای ما یک موضوع استراتژیک محسوب میشود. هرچه در این حوزه سرمایهگذاری بیشتری انجام شود، دستاوردهای فرهنگی گستردهتری نیز حاصل خواهد شد. گسترش زبان فارسی در جهان امروز معادل گسترش فرهنگ ایران، انقلاب اسلامی و معارف اسلامی است.
گلزار با اشاره به نوعی نگاه استعلایی که طی سالهای گذشته نسبت به غرب وجود داشته است، گفت: در بسیاری از مواقع غرب به عنوان نقطهای بالاتر تصور شده و همین نگاه باعث شده که ما گاهی از داشتههای خود به درستی آگاه نباشیم و ظرفیتهای واقعی خود را کمتر ببینیم. باید فضایی ایجاد کنیم که تعاملات فرهنگی میان ملتها به صورت ارگانیک رشد پیدا کند. ارتباط میان ساختارهای حاکمیتی و سازمانها بسیار مهم است، اما این ارتباط زمانی به نتیجه واقعی میرسد که به روابط میان مردم، نخبگان، نویسندگان، ناشران و اندیشمندان کشورهای مختلف تبدیل شود. در داخل کشور نیز باید ساختارها نقش تسهیلگر داشته باشند. ما در ایران ناشران قدرتمند و توانمندی داریم، اما موانعی وجود دارد که حضور آنها را در عرصه بینالمللی دشوار میکند.
حجتالاسلام و المسلمین محمد جواد گلزار در پایان بیان کرد: میتوان سازوکارهایی مانند تشکیل کنسرسیومها را تعریف کرد تا ناشران بتوانند به صورت مشترک وارد بازارهای جدید شوند. چنین فرایندی ممکن است چند سال زمان ببرد تا به مرحله سوددهی برسد، اما وقتی این سوددهی شکل بگیرد، مسیر برای ادامه فعالیتها باز خواهد شد و ناشر دیگر حتی به حمایت مستقیم نیاز نخواهد داشت.همه این اقدامات در نهایت باید به تقویت ارتباط نخبگانی میان داخل و خارج از کشور منجر شود. اگر نویسندگان و اندیشمندان ایرانی با مسائل جهانی آشنا شوند، محتوایی که تولید میکنند نیز متناسب با یک زیستبوم جهانی شکل خواهد گرفت. حضور در چنین زیستبومی گاهی نیازمند حمایتهایی است، اما این حمایتها باید با نگاه به رشد ارگانیک تعاملات فرهنگی طراحی شود تا بتواند به شکل پایدار و مؤثر به گسترش حضور فرهنگی ایران در جهان کمک کند.
ظرفیت بزرگی برای همکاری بین ایران و مالزی در دنیای کتاب وجود دارد
در ادامه این نشست، اونگکو نور اکمال سلیمان؛ مدیر کتابخانههای عمومی و نمایشگاه کتاب جوهور مالزی با بیان اینکه در زمان دشوار کنونی برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب تهران، امید، درک متقابل و انسانیت را زنده نگه میدارد، گفت: کتاب اهمیت دارد چرا که کتابها مردم و ملتها را به هم پیوند میزند. به عنوان کسی که در حوزه کتابداری فعالیت میکنم، باور دارم که کتابخانهها و صنعت نشر باید در کنار هم همکاری کنند.
وی با اشاره به اینکه نمایشگاه کتاب فقط درباره کتاب و نشر نیست، گفت: نمایشگاه کتاب درباره دوستی، یادگیری و ارتباط انسانی است. ما معتقدیم کتابها و کتابخانهها نقش مهمی در ساختن دانش، درک متقابل و ساختن جوامع قوی دارند. ظرفیت بسیار بزرگی برای همکاری بیشتر بین ایران و مالزی در دنیای کتاب، کتابخانهها و نشر وجود دارد. تاریخ به ما نشان داده طی صد سال، ادبیات فارسی، فلسفه و سنتهای فکری ایران بر بسیاری از بخشهای جهان اسلام از جمله مالزی تاثیر گذاشته است.
مدیر کتابخانههای عمومی و نمایشگاه کتاب جوهور مالزی در پایان گفت: امیدوارم بتوانیم پروژههای ترجمه میان کتابهای مالایی و فارسی به ویژه در حوزه ادبیات کودک و انتشارات آموزشی ایجاد کنیم. همچنین امیدوارم بتوانیم تبادل بیشتری میان ناشران، نویسندگان، کتابداران و خوانندگان جوان ایجاد کنیم. چرا که کتابها تنها اطلاعات منتقل نمیکنند بلکه درک متقابل، احترام و انسانیت را میسازند. هر دو کشور مالزی و ایران همچنان نسل جوان را به دوست داشتن کتاب، دانش و فرهنگ مطالعه تشویق میکند. باور دارم کتابهای خوب باید از یک جامعه به جامعه دیگر سفر کنند تا مردم بتوانند یکدیگر را یاد بگیرند، درک کنند و قدردان هم باشند.
عمر زبان و ادب فارسی با کهنترین تمدنها و فرهنگهای جهان برابری میکند
در ادامه زاهد منیرعامر؛ استاد دانشگاه پنجاب از پاکستان با بیان اینکه ما نمیتوانیم ملتها را صرفا با تکیه بر نقش سیاسی و موقعیتهای جغرافیایی بشناسیم، گفت: باید با ادبیات و فرهنگ ملتها نیز آشنا باشیم. عمر زبان و ادب فارسی با کهنترین تمدنها و فرهنگهای جهان برابری میکند و از آنها نیز فراتر میرود. هنگامی که دنیای جدید تازه چشم گشوده بود، برترین آثار ادبی در زبان فارسی آفریده شده بودند. این اتفاق قطعا بر فرهنگها و ادبیات جهان تاثیر گذاشته است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: میزان نفوذ زبان و ادبیات فارسی در این منطقه را میتوان از این حقیقت دریافت که نزدیک به 700 سال فارسی زبان رسمی این سرزمین بود و این خطه دانشمندان و شاعران بزرگی در دامن خود پرورش داد که نه تنها در تاریخ و زبان و ادبیات جایگاه برجسته دارند، بلکه در میان ایرانیان نیز به عنوان نمایندگان سبک خاص شناخته میشود. این سبک ویژه با عنوان سبک هندی شناخته میشود.
وی در پایان گفت: در سبک هندی از امیر خسرو تا اقبال و صدها شاعر جای میگیرند که هم یک شایسته پژوهش مستقل است. ملک الشعرای بهار تا غلامعلی حداد عادل، اقبال را ستودند و او را گل سرسبد ادبیات فارسی میداند. اقبال شاعر پاکستان است اما دو سوم آثار خود را به زبان فارسی نوشته است. زمانی که از او میپرسند چرا با وجود هندی بودن به زبان فارسی مینویسی؟ پاسخ داد این معنی در زبان فارسی به من نزدیک میشود.
کتاب؛ نماد بنیادین برای فرهنگ است
سیدعباس نورالدین؛ نویسنده، مترجم و مدیر انتشارات بیت الکاتب لبنان با بیان اینکه در دنیای کنونی ما کتاب از نبود پدر حقیقی که از آن حمایت کند، رنج میبرد، گفت: همه کشورهایی که به اهمیت و ارزش کتاب پی بردهاند، دولتهایشان به شکل هوشمندانه از کتاب حمایت کردهاند تا کتاب همچنان نشانهای اساسی و رکن اصلی در فرهنگ جامعه باقی بماند. اما متاسفانه ما اینجا وجود اینکه در دل یک نبرد و جنگ سخت فرهنگی قرار داریم، از زمانی که 30 سال پیش کار خود را آغاز کردیم تا امروز هیچ نوع حمایت و سرپرستی برای این ابزار اساسی در این نبرد بزرگ نیافتیم.
وی ادامه داد: نبود چنین پدر حقیقی برای کتاب که ابزار اصلی ما برای تعامل با فرهنگها و ورود به میدان نبرد فرهنگی است باعث شده که این بی سرپرستی، یتیمی واقعی را رقم بزند. یتیمی که کتاب ما را در پایینترین جایگاه ابزارهای اساسی قرار میدهد. ما نیازمند حمایت ویژه هستیم. حمایتی با روحیه پدرانه که کتاب را ابزاری نخست و وسیله اصلی پیشرفت اجتماعی در همه سطوح بداند. هیچ فرهنگی نمیتواند رشد کند و به فرهنگی والا تبدیل شود و دربرابر چالشها بایستد مگر با کتاب.
سید عباس نورالدین در پایان گفت: کتاب نماد بزرگ و بنیادین برای فرهنگ است. کتاب بیانگر واقعیت فرهنگی جامعه است. اگر کتابی طرد شده بدانید که ضعیف و یتیم است و بدانید فرهنگ آن جامعه نیز اینگونه است.
هفتمين نمايشگاه مجازی كتاب تهران از بيستوششم ارديبهشت تا دوم خرداد (۱۴۰۵) با شعار «بخوانيم برای ايران» در نشانی book.icfi.ir برگزار میشود.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
