مادران شهید، مادران یک امتند | خانه کتاب و ادبیات ایران

21:15 - 1405/02/31 | بازدید 23

در نشست «زنان، جنگ، حماسه و بایسته‌های نشر» مطرح شد؛

مادران شهید، مادران یک امتند

فریبا علاسوند، استاد حوزه و دانشگاه، در نشست «زنان، جنگ، حماسه و بایسته‌های نشر» مادران شهدا را «مادران یک امت» خواند و بر ضرورت ثبت روزنوشت وقایع در هنگامه بحران تأکید کرد.

به گزارش ستاد خبری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، نشست «زنان، جنگ، حماسه و بایسته‌های نشر» عصر پنج‌شنبه ۳۱ اردیبهشت‌ (۱۴۰۵) هم‌زمان با ششمین روز از هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، با حضور فریبا علاسوند، استاد حوزه و دانشگاه و مریم برادران در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.

فریبا علاسوند در آغاز این نشست با اشاره به میراث رهبر شهید انقلاب گفت: رهبر شهید کتابخوان ما میراث مطالعه را برایمان به یادگار گذاشتند. چند بعد اساسی وجود دارد که در نسبت با حوزه نشر باید به آن توجه شود. ما در تاریخی زندگی می‌کنیم که اسناد زنده برای ثبت وجود دارند و این پدیده بسیار مهمی است.

وی افزود: ما امروز در برابر حملات تروریستی آمریکا و رژیم صهیونیستی که استراتژی بسیار کثیف ترور را نیز به کار می‌برند، قرار داریم. به گفته رهبر شهیدمان آمریکا هر آنچه از دستش برمی‌آمده علیه ما انجام داده است، هرچه که انجام نداده، از دستش برنمی‌آمده است.

علاسوند با اشاره به ضرورت ثبت هم‌زمان وقایع برای آیندگان گفت: در برهه‌های زمانی مختلف در تاریخ ایران به حدی اسناد و مدارک متناقض وجود دارد که نمی‌توان حقیقت را به درستی تشخیص داد. مثلاً در حملات متفقین به ایران که مردم بی‌گناه را کشتند و قحطی آمد، کسی روایات و اتفاقات را هم‌زمان ثبت و ضبط نکرده است. اما اکنون ایران کشور تحصیلکرده‌هاست. هرکدام می‌توانند به خوبی اتفاقات و وقایع اخیر را روایت کنند. حتی می‌توانند به صورت روزنوشت وقایع را ثبت و ضبط کنند. بعدها همین روزنوشت‌هاست که تبدیل به تاریخ می‌شوند.

وی با اشاره به جنایات جنگی علیه زنان در جهان افزود: جنگ آدابی دارد. در بوسنی و هرزگوین به بسیاری از زنان تجاوز شد، در صورتی که بر اساس قوانین جهانی به زن نباید در جنگ‌ها صدمه‌ای وارد شود. در جنگ میانمار به پنج‌هزار زن تجاوز شد. در حملات اسرائیل به اردوگاه‌های مقاومت نیز جنایاتی علیه زنان رخ داد. جمهوری اسلامی همواره عادلانه جنگیده است. آمریکا و اسرائیل شهرهای ما را بمباران کردند، اما ما صرفاً مراکز نظامی را هدف قرار دادیم. این دو کشور مردم عادی ایرانی را کشتند و ما فقط نظامیان را کشتیم.

علاسوند با تأکید بر روایت‌گری مستند گفت: جهان بیدار است و باید روایات را مستند کرده و به گوش‌اش برسانیم. باید بنویسیم، بررسی و تحقیق کنیم و مصاحبه کنیم. عده‌ای از منظر حقوقی مسائل را بررسی می‌کنند، عده‌ای دیگر به صورت درام آن را می‌نویسند و عده‌ای آن را صرفاً نقل می‌کنند.

وی با مقایسه‌ای میان نسل‌های غربی و مادران شهدای ایرانی افزود: جین توئینگ در گزارشی از مقایسه تحولات نسلی به نسل سایلنت و ساکت در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ میلادی اشاره کرده و گفته که در این نسل که دو جنگ جهانی اول و دوم را تجربه کرده‌اند، مصرف داروهای ضدافسردگی تنها دو درصد است. اما در نسل خودخواه که نسل‌های بعدی هستند، ۴۲ درصد مصرف داروهای ضدافسردگی و اضطراب را شاهد هستیم.

علاسوند ادامه داد: آماری را درباره سوئد خواندم که بسیاری از آنها در تنهایی و افسردگی در منازل خود از دنیا رفته و جسدشان بعد از یک ماه پیدا شده است. این را مقایسه کنید با مادری که هشت نفر از کودکانش شهید شده‌اند. در تظاهرات‌هایی که در حمایت از غزه در دنیا صورت گرفته بود، اسامی شهیدان را می‌نوشتند و می‌گفتند این‌ها ، هرکدام یک زندگی هستند.

وی با ذکر نمونه‌ای از ایثار مادران شهدا گفت: حال این نسل‌های خودخواه را مقایسه کنید با زنی ۳۵ ساله که هم مادر شهید است و هم همسر شهید. او با روایتش تمامی ادعاها در سال ۱۴۰۱ را نقض کرد؛ او گفت من فارغ‌التحصیل رشته پزشکی از دانشگاه تهران هستم. بعد گفت خواسته‌ام این است که انتقام رهبرم گرفته شود. ببینید که چقدر این فرد از خود گذشته است.

علاسوند با اشاره به مادران مینابی نیز گفت: فرمانده سپاه میناب می‌گفت زمانی که یکی از مادران را برای شناسایی جسد فرزندش بردم، کاورها را بو کرد و گفت بوی بهشت می‌دهد، اما این جنازه فرزند من نیست. بعد چندین دست را بو کرد و از روی بو دست پسرش را تشخیص داد. سپس این مادر گفت: قصه ما به سر رسید. مادران قبل از شهادت فرزند فقط مادر کودک خود هستند، بعد از شهادت فرزندشان مادر امت، مادر اسلام و شهدا هستند. مادر ماکان مفقودالاثر فقط یک جمله گفت: ماکان امروز فرزند ایران است. این خود اسم یک کتاب است.

در ادامه این نشست، مریم برادران، نویسنده و استاد دانشگاه، با تأکید بر اهمیت روزنوشت جنگ گفت: من بر روزنوشت از جنگ تأکید می‌کنم. مهم است که درست سوژه‌یابی کنیم. همه ما نقش راویان را داریم، هرکسی باید چشم و گوش این حوادث باشد. هر موضوعی که بر آن دست می‌گذاریم برای زیست انسان مناسب است.

وی با اشاره به ضرورت پرداختن به چرایی و چگونگی وقایع افزود: ابتدا باید به چرایی و بعد به چگونگی اتفاقات بپردازیم. حوادث میناب، دنا، انیستیتو پاستور و ترور افراد باید همگی با جزئیات ثبت و مکتوب شوند. در تاریخ ایران و ثبت وقایع انقلاب، جنگ، انقلاب مشروطه و... نقش زنان به درستی ثبت نشده است.

برادران با تأکید بر ضرورت «دیدن رنگین‌کمانی انسان‌ها» گفت: زنان طیف و سطوح مختلف دارند؛ شاهدان عینی، بازیگران، خالقان و افراد غایب باید به درستی ثبت شوند. حتی در ثبت روایت‌های مربوط به جنگ عراق نیز به چند استان محدود بسنده شده است.

برادران با تأکید بر ضرورت ثبت زندگی روزمره زنان در بحران ادامه داد: حتی آوارگی زنان، شکستن شیشه‌ها و آسیب‌های روحی زنان و غذا پختن زنان باید مکتوب شود. یکی از شاگردانم می‌گفت زمانی که با زنان دیگر غذا پختم، تازه فهمیدم چه فعالیت مهمی انجام می‌دهیم و چه گفت‌وگوهای مفیدی میان‌مان شکل گرفته است. در تجمعات شبانه حضور زنان بسیار پررنگ‌تر بود. زنانی که به راحتی می‌آمدند در تظاهرات، زنانی که مخفیانه به تظاهرات می‌آمدند و گروهی که حسرت حضور در تظاهرات‌های شبانه علیه جنگ بر دلشان مانده است؛ همگی این موارد باید ثبت و ضبط شوند.

هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران از بیست‌وششم اردیبهشت تا دوم خرداد (۱۴۰۵) با شعار «بخوانیم برای ایران» در نشانی book.icfi.ir برگزار می‌شود.