مرتضی برزگر در نشست «BookTalk» نهمین جشنواره بینالمللی کتاب ایروان به نقش زبان در حفظ و انتقال حافظه فرهنگی ملتها اشاره و بر اشتراکات عمیق زبانی میان ایران، ارمنستان و دیگر فرهنگها تأکید کرد.
به گزارش روابطعمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران، در حاشیه برگزاری نهمین جشنواره بینالمللی کتاب ایروان، نشست «BookTalk» با حضور مرتضی برزگر؛ نویسنده ایرانی، جمعی از نویسندگان ارمنی و سایر نویسندگان حاضر در نمایشگاه برگزار شد.
مرتضی برزگر در این رویداد با اشاره به شخصیت «هودور» در مجموعه داستانی «بازی تاجوتخت» توضیح داد که چگونه یک جمله در طول زمان میتواند فشرده و در نهایت به یک واژه تبدیل شود و سپس گفت: این فرآیند نمونهای از کاری است که زبان در طول تاریخ انجام داده است؛ فشردهسازی، ذخیره و انتقال معنا.
وی با تشبیه زبان به یک نظام ذخیرهسازی تاریخی، مطرح کرد: زبانها علاوه بر انتقال مفاهیم، حافظ تجربهها، خاطرات و شیوههای نگاه انسان به جهان هستند و هر واژه میتواند بخشی از تاریخ و فرهنگ یک ملت را در خود حفظ کند.
او در ادامه با اشاره به تحول برخی واژهها در زبانهای مختلف، نمونههایی از دگرگونی تاریخی واژگان فارسی و انگلیسی را مطرح کرد و از تأثیر تحولات زبانی و الفبایی بر شکلگیری واژهها سخن گفت و تأکید کرد: زبانها، حتی در زمان تغییر و دگرگونی، بخشی از آثار تاریخی و فرهنگی خود را در واژگان حفظ میکنند.
اشتراکات زبانی؛ میراثی فراتر از مرزها
این نویسنده ایرانی در بخش دیگری از سخنان خود به واژههای مشترک میان فارسی، ارمنی و انگلیسی اشاره کرد و و ادامه داد: نمونههایی مانند «مادر»، «دختر» و «نام» در این سه زبان به یکدیگر نزدیک هستند؛ ریشهها و پیوندهای زبانی کهن میان جوامع مختلف وجود دارد.
او در ادامه، واژه «در» را نمونهای از این اشتراک زبانی دانست و با اشاره به معادل آن در فارسی، ارمنی و انگلیسی گفت: این واژهها صرفا حاصل وامگیری متقابل نیستند، بلکه میتوانند ریشههایی بسیار قدیمیتر و مشترک داشته باشند؛ ریشههایی که به دورهای پیش از شکلگیری مرزهای امروزی ملتها بازمیگردد.
مرتض برزگر در پایان سخنان خود، مفهوم «در» را بهعنوان نمادی از پیوند و در عین حال جدایی میان انسانها مورد توجه قرار داد و تأکید کرد: زبان میتواند از مرزها عبور کند و حافظه مشترک انسانها را زنده نگه دارد.
گفتنی است نشست «BookTalk» نهمین جشنواره بینالمللی کتاب ایروان، فرصتی برای گفتوگو و تبادل نظر میان نویسندگان ارمنی و مهمانان خارجی این رویداد فراهم کرد و حضور مرتضی برزگر نیز در ادامه برنامههای فرهنگی و ادبی خانه کتاب و ادبیات ایران در این نمایشگاه انجام شد.