در گفتوگو با بهار بهمنی مطرح شد؛
دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان فضایی برای بازسازی پیوندهای اجتماعی است
یکی از اهالی قلم استان کردستان گفت: دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان میتواند یک فضای اجتماعی و فرهنگی باشد؛ فضایی برای دیدار، گفتوگو، آرامش، یادگیری و حتی بازسازی پیوندهای اجتماعی.
بهار بهمنی؛ محقق، مترجم و مدرس دانشگاه آزاد اسلامی، به روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: برگزاری دوباره نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان پس از یک وقفه 6ساله را میتوان نشانهای از بازگشت پویایی و گفتوگوی فرهنگی به فضای ادبی کردستان دانست. نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان فرصتی است برای اینکه کتاب از یک محصول فرهنگی صرف فراتر رود و دیدار و گفتوگوی نویسندگان، شاعران، مترجمان، ناشران، پژوهشگران و مخاطبان با همدیگر را موجب شود.
وی افزود: چنین رویدادی برای اهالی قلم بومی استان اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا نویسنده و شاعر زمانی بیش از پیش احساس میکند کار ادبی او دیده و شنیده میشود که امکان ارتباط مستقیم با مخاطب، ناشر و دیگر فعالان حوزه فرهنگ را داشته باشد. بازگشت نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان میتواند انگیزهای برای ادامه فعالیت، تولید آثار تازه و حتی شکلگیری همکاریهای جدید میان اهالی قلم استان ایجاد کند. بهویژه برای نسل جوان نویسندگان و شاعران کردستان، اینگونه رویدادها میتواند نوعی پشتوانه فرهنگی و انگیزشی باشد و به آنها نشان دهد که ادبیات بومی همچنان ظرفیت حضور و اثرگذاری در فضای فرهنگی گستردهتر را دارد.
بهمنی درباره ظرفیتهای فرهنگی و ادبی استان کردستان بیان کرد: کردستان از نظر ظرفیت ادبی و فرهنگی جایگاه ویژهای دارد و برای درک این ظرفیت باید به خود سنندج، بهعنوان مرکز فرهنگی استان، توجه ویژهای داشت. سنندج در طول سالها به یکی از مهمترین مراکز تجمع و تعامل فرهنگی در میان کردهای مناطق مختلف تبدیل شده است و به دلیل جایگاه تاریخی و فرهنگی خود، شمار قابلتوجهی از کردهای سایر شهرها و مناطق کردنشین نیز در این شهر زندگی میکنند. همین تنوع و رفتوآمد فرهنگی، ظرفیت بسیار ارزشمندی برای شکلگیری و گسترش فعالیتهای ادبی و هنری در این استان ایجاد کرده است.
این محقق با اشاره به فضای فرهنگی سنندج گفت: دانشگاه کردستان و دیگر مراکز آموزش عالی نیز این ظرفیت را تقویت کردهاند. دانشجویانی از شهرها و روستاهای مختلف کشور و بهویژه مناطق کردنشین برای تحصیل به سنندج میآیند و بخشی از زندگی علمی و فرهنگی خود را در این شهر میگذرانند. بنابراین با شهری روبهرو هستیم که در آن جمعیت جوان، دانشگاهی و فرهنگی در حال رشد است و همین امر میتواند به تولید و تبادل ایدهها و شکلگیری جریانهای تازه ادبی و فرهنگی در استان، کمک کند.
وی ادامه داد: در کنار این ظرفیت انسانی و دانشگاهی، سنندج از نظر فرهنگی نیز ویژگیهای منحصربهفردی دارد. ثبت سنندج بهعنوان «شهر خلاق موسیقی» یونسکو در سال ۲۰۱۹، انتخاب این شهر بهعنوان پایتخت کتاب ایران و جایگاه آن در برگزاری آیینها و جشنهای نوروزی، در کنار رویدادها و جشنوارههای فرهنگی و هنری مانند جشنواره «هزار دف»، نشان میدهد که فرهنگ در این شهر عنصری زنده و جاری در زندگی اجتماعی است و به فعالیتهای رسمی محدود نمیشود. از سوی دیگر موقعیت جغرافیایی سنندج و قرار گرفتن آن در منطقهای با اهمیت فرهنگی و ژئوپلیتیکی، در کنار طبیعت و آبوهوای مناسب و بافت نسبتاً جوان شهر، ظرفیتهای دیگری برای ارتباط و تعامل فرهنگی ایجاد کرده است. ترکیب دانشگاه، جمعیت جوان، هنرمندان و اهالی قلم بومی و حضور افرادی از دیگر مناطق کردنشین، سنندج را به فضایی مناسب برای شکلگیری ارتباطات فرهنگی گستردهتر تبدیل کرده است.
بهمنی در ادامه با بیان این نکته که در چنین بستری، نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان میتواند نقش یک پل ارتباطی را میان ظرفیتهای بومی و مخاطبان و ناشران خارج از استان ایفا کند، گفت: حضور ناشران سایر استانها و برنامههای جنبی دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان میتواند به بیشتر دیده شدن آثار نویسندگان و شاعران کردستان کمک کند و ارتباط میان آنها با ناشران، مترجمان و مخاطبان سایر نقاط کشور را شکل دهد.
وی افزود: همین ظرفیت میتواند در ارتباط با اقلیم کردستان نیز اهمیت پیدا کند. اگر این ارتباط از سطح حضور چند ناشر در یک نمایشگاه فراتر برود و به همکاریهای مستمر در حوزه ترجمه، نشر و معرفی آثار منجر شود، میتوان امیدوار بود که سنندج به یکی از مراکز مهم گفتوگوی ادبی و فرهنگی میان بخشهای مختلف جهان کردی تبدیل شود. مشارکت ناشران اقلیم کردستان عراق در دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان اتفاق بسیار مثبتی است و میتواند زمینهساز ارتباطات فرهنگی گستردهتر میان دو سوی مرز باشد. ادبیات کردی در جغرافیاهای مختلف تولید میشود و هر یک از این مناطق تجربهها، ظرفیتها و جریانهای ادبی خاص خود را دارند. ایجاد ارتباط میان این جریانها میتواند به غنای بیشتر ادبیات کردی کمک کند.
این مدرس دانشگاه ادامه داد: یکی از مهمترین زمینههای این همکاری، ترجمه و نشر است. ارتباط مستقیم میان نویسندگان، مترجمان و ناشران میتواند زمینه را برای ترجمه متقابل آثار فراهم کند؛ به این معنا که آثار نویسندگان و شاعران کردستان ایران در اقلیم معرفی و ترجمه شوند و در مقابل، آثار ادبی اقلیم نیز بیش از پیش در ایران شناخته شوند. حتی این نمایشگاه میتواند زمینه را برای شکلگیری و توسعه رویدادهای فرهنگی دیگری مانند جشنوارههای کتاب و قلم، جشنوارههای ادبی و هنری، نشستهای مشترک نویسندگان و شاعران، برنامههای نقد و بررسی کتاب و دیگر فعالیتهای فرهنگی میان دو سوی مرز فراهم کند.
این محقق و مترجم در بخش دیگری از سخنان خود به نقش دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان در توسعه ارتباطات اجتماعی اشاره کرد و گفت: برای ارزیابی نقش چنین رویدادی باید شرایطی را که جامعه ما در سالهای اخیر پشت سر گذاشته است در نظر بگیریم. ما ابتدا با دوران پساکرونا مواجه بودیم و پس از آن نیز شرایط جنگ و اکنون دوره پساجنگ را تجربه میکنیم. در این اوضاع جامعه بیش از گذشته به فضاهایی برای دیدار، گفتوگو، ارتباط و بازگشت به زندگی جمعی نیاز دارد. از این منظر، برگزاری دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان اتفاقی بسیار ارزشمند است؛ زیرا موجب میشود افراد دوباره یکدیگر را ببینند؛ بهویژه اهالی ادب و علم، نویسندگان، شاعران، پژوهشگران، فعالان فرهنگی و البته مردم علاقهمند به این حوزهها.
بهمنی اضافه کرد: در نمایشگاه کتاب، روح دانایی و میل به شناخت حضور دارد؛ فضایی که میتواند متعلق به همه باشد. زن و مرد، کودک و سالمند، استاد و دانشجو، پزشک و کارمند، راننده و کاسب، خانهدار و نویسنده و هنرمند، همه میتوانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند و از یک فضای مشترک فرهنگی بهرهمند شوند. شاید همین همگانی بودن یکی از زیباترین ویژگیهای نمایشگاه کتاب باشد؛ اینکه دانایی و فرهنگ در اینجا متعلق به گروه یا قشر خاصی نیست و همه میتوانند از آن بهرهمند شوند. دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان میتواند یک فضای اجتماعی و فرهنگی باشد؛ فضایی برای دیدار، گفتوگو، آرامش، یادگیری و حتی بازسازی پیوندهای اجتماعی. در شرایط امروز، حفظ و تقویت چنین فضاهایی برای پویایی فرهنگی جامعه اهمیت بسیار زیادی دارد. امیدوارم این نمایشگاه بتواند آغازگر تداوم چنین رویدادهایی در استان باشد؛ رویدادهایی که مردم را دوباره گرد هم میآورند و نشان میدهند که فرهنگ و دانایی هنوز میتوانند یکی از مهمترین نقاط اتصال جامعه باشند.
وی در پایان گفت: حمایت را نباید فقط به خریدار کتاب محدود کنیم. نویسندگان، شاعران، مترجمان و ناشران نیز بخشی از این چرخه فرهنگی هستند. اگر قرار است فضای کتاب و ادبیات در استان و کشور پویا بماند، باید از تولیدکنندگان این عرصه نیز حمایت شود. حمایت از انتشار آثار، خرید آثار نویسندگان بومی، اختصاص فرصت به ناشران محلی، حمایت از ترجمه و ایجاد امکان معرفی آثار در سطح ملی و بینالمللی میتواند بخشی از این سیاست حمایتی باشد. نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان زمانی میتواند تأثیر واقعی و ماندگار داشته باشد که همه اجزای این زنجیره در کنار هم دیده شوند: مخاطب، نویسنده، مترجم، ناشر و نهادهای فرهنگی و دولتی.
دهمین نمایشگاه کتاب کردستان به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۱۶ تا ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ در محل دائمی نمایشگاه بینالمللی سنندج برگزار میشود.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
