یکی از اهالی قلم استان کردستان:
نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان؛ عنصر پایدار زیستبوم فرهنگی و ادبی کردستان است
شجاع نینوا برگزاری دوباره نمایشگاه کتاب کردستان را اتفاقی مثبت و امیدوارکننده دانست و گفت: اگر این رویداد بهطور منظم ادامه پیدا کند و ارتباطاتی که در نمایشگاه کتاب شکل میگیرد، در طول سال حفظ شود، میتواند به یکی از عناصر پایدار زیستبوم فرهنگی و ادبی کردستان تبدیل شود.
شجاع نینوا؛ مترجم، نویسنده و مدرس دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج در گفتوگو با روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران به تاثیر برگزاری دوبار نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان پس از 6 سال وقفه اشاره کرد و ادامه داد: برگزاری این نمایشگاه اتفاقی مهم برای فضای فرهنگی و ادبی استان است؛ زیرا نمایشگاه کتاب بخشی از ارتباط زنده میان نویسنده، شاعر، مترجم، ناشر و مخاطب را شکل دهد. 6 سال وقفه، طبیعتا فرصتهای ارتباطی و حرفهای بسیاری را از فضای فرهنگی استان دور کرده است و ازسرگیری این رویداد میتواند به بازسازی بخشی از این ارتباطات کمک کند.
وی با بیان اینکه اهمیت برگزاری نمایشگاه کتاب کردستان زمانی بیشتر میشود که آن را یک فضای فرهنگی پویا بدانیم، گفت: فضایی پویاست که در آن مخاطب بجز خرید کتاب میتواند با نویسنده و مترجم دیدار و در نشستهای ادبی شرکت کند. همچنین با آثار تازه آشنا شود و درباره کتاب و ادبیات گفتوگو کند. در چنین شرایطی نمایشگاه کتاب میتواند به تقویت فرهنگ مطالعه و افزایش حضور اجتماعی کتاب و ادبیات کمک کند.
نینوا در مورد تاثیر برگزاری دهمین نمایشگاه کتاب کردستان بر انگیزه اهالی قلم بومی استان، اشاره کرد: برگزاری این رویداد برای اهالی قلم بومی اهمیت بیشتری دارد. نویسنده یا شاعر برای ادامه فعالیت خود به مخاطب، ناشر، امکان انتشار، دیدهشدن و ارتباط با جامعه ادبی نیازمند است. مترجم نیز در همین چرخه قرار دارد و زمانی میتواند نقش موثرتری ایفا کند که امکان دسترسی به آثار، ناشران و مخاطبان فراهم باشد. بازگشت نمایشگاه کتاب میتواند به اهالی قلم استان این احساس را منتقل کند که فعالیت ادبی و فرهنگی آنان در یک فضای زنده و قابل ارتباط دنبال میشود.
نویسنده کتاب «درباره نقد ترجمه ادبی» در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر اینکه تاثیر واقعی نمایشگاه کتاب بر انگیزه اهالی قلم به کیفیت برنامههای آن نیز بستگی دارد، گفت: اگر آثار نویسندگان، مترجمان، و شاعران بومی در نشستها، رونماییها، نقد و بررسیها و برنامههای ادبی حضور جدی داشته باشند، نمایشگاه کتاب میتواند از یک رویداد صرفا تجاری فراتر برود و به محفلی برای دیدهشدن و گفتوگوی فرهنگی تبدیل شود. در چنین شرایطی طبیعی است که انگیزه برای نوشتن، ترجمه، انتشار و ادامه فعالیت ادبی افزایش پیدا کند.
وی برگزاری دوباره نمایشگاه کتاب کردستان را اتفاقی مثبت و امیدوارکننده دانست و گفت: مهمتر از خود بازگشت نمایشگاه کتاب، استمرار آن است. اگر این رویداد بهطور منظم ادامه پیدا کند و ارتباطاتی که در نمایشگاه کتاب شکل میگیرد، در طول سال حفظ شود، میتواند به یکی از عناصر پایدار زیستبوم فرهنگی و ادبی کردستان تبدیل شود.
نینوا با اشاره به ظرفیت قابل توجه کردستان در حوزههای شعر، داستان و ادبیات بیان کرد: به نظر من یکی از مسائل مهم مسئله دیدهشدن و دسترسی آثار تولید شده به مخاطبان گستردهتر است. نمایشگاه کتاب میتواند در این زمینه نقش مهمی داشته باشد؛ زیرا فرصتی فراهم میکند تا آثار و چهرههای ادبی استان در کنار جریان عمومی نشر کشور و در معرض دید مخاطبان و فعالان حرفهای قرار بگیرند.
این پژوهشگر با بیان اینکه برای معرفی یک ادبیات به مخاطبانی که با زبان یا فضای فرهنگی آن آشنایی کمتری دارند، صرف ارائه کتاب کافی نیست، ادامه داد: اینجا برنامههای جنبی نمایشگاه کتاب اهمیت پیدا میکنند. نشستهای تخصصی، شبهای شعر، معرفی نویسندگان و شاعران، نقد و بررسی آثار و گفتوگو با مترجمان میتواند ادبیات کردستان را از یک حضور صرفا نمایشگاهی خارج و آن را به مخاطب معرفی کند. این میان ترجمه میتواند نقش تعیینکنندهای داشته باشد؛ زیرا بسیاری از آثار زمانی میتوانند از مرزهای زبانی و فرهنگی خود عبور کنند که امکان انتقال آنها به زبان دیگر فراهم شود.
وی افزود: نمایشگاه کتاب کردستان در دو سطح میتواند فرصتی برای معرفی ادبیات استان باشد. نخست در سطح ملی، یعنی شناساندن شاعران، داستاننویسان و دیگر نویسندگان کردستان به مخاطبان و ناشران سراسر کشور و دوم در سطح منطقهای بهویژه از طریق ارتباط با فضای فرهنگی و ادبی اقلیم کردستان.
این مترجم در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه برای تحقق سطح منطقهای ارتباط میان نویسندگان، شاعران، مترجمان و ناشران دو طرف باید تلاش کرد، گفت: ممکن است یک اثر ادبی در کردستان ایران مخاطب محدودی داشته باشد، اما با ترجمه مناسب و انتشار در فضای زبانی و فرهنگی دیگری، مخاطبان تازهای پیدا کند. بنابراین حضور ناشران اقلیم کردستان عراق در دهمین نمایشگاه کتاب کردستان اتفاقی مثبت است. ارزش این حضور در فرصتی است که برای ارتباط مستقیم میان ناشران، نویسندگان، شاعران و مترجمان دو سوی مرز ایجاد میشود.
وی ادامه داد: ترجمه آثار ادبی برجسته کردی به زبانهای دیگر میتواند به گردش بیشتر ادبیات کردستان ایران و اقلیم کردستان کمک کند. ترجمه امکان انتقال تجربه، روایت، تخیل و جهان فرهنگی یک جامعه به جامعهای دیگر را فراهم میکند.
نینوا با بیان اینکه نمایشگاه کتاب کردستان میتواند زمینهای برای شناسایی آثار مناسب برای ترجمه و ایجاد ارتباط مستقیم میان مترجمان و ناشران را فراهم کند، گفت: این نمایشگاه همچنین ارتباط ناشران با همتایان خارجی و فروش حقوق نشر را امکان پذیر میکند. حضور ناشران اقلیم زمانی بیشترین اثر را خواهد داشت که به ارتباطات پایدار منجر شود؛ برای مثال، انتخاب آثار برای ترجمه، همکاری میان ناشران، تبادل مترجم و نویسنده، انتشار مشترک برخی آثار و ایجاد ارتباط حرفهای میان فعالان نشر. در حوزه ادبیات کردی این ظرفیت را مهم میدانم؛ زیرا همکاری میان دو طرف میتواند به شناختهشدن بهتر نویسندگان و شاعران، گردش آثار و تقویت جایگاه ادبیات کردی در عرصه نشر کمک کند. به اعتقاد من این یکی از ارزشمندترین فرصتهایی است که حضور ناشران اقلیم میتواند برای نمایشگاه ایجاد کند.
وی همچنین با بیان اینکه در شرایط کنونی، فعالیت فرهنگی را نباید امری فرعی یا تجملی تلقی کرد، ادامه داد: جامعه برای حفظ پویایی خود به فضاهایی نیاز دارد که در آنها امکان دسترسی به دانش، گفتوگو، تبادل دیدگاه و ارتباط با آثار فکری و ادبی فراهم باشد. کتاب یکی از مهمترین بسترهای چنین ارتباطی است و نمایشگاه کتاب میتواند این ارتباط را از سطح فردی به یک تجربه اجتماعی تبدیل کند. وقتی مردم بهویژه جوانان و نوجوانان، نویسندگان، شاعران، مترجمان و ناشران را در یک فضای فرهنگی از نزدیک میبینند و در نشستها و برنامههای ادبی شرکت میکنند، کتاب از یک محصول فرهنگی صرف به موضوعی برای گفتوگو و مشارکت اجتماعی تبدیل میشود.
نینوا برنامههای جنبی نمایشگاه کتاب را داری اهمیت بسیار زیادی دانست و گفت: اگر نشستهای نقد و بررسی، دیدار با نویسندگان، شبهای شعر، گفتوگو با مترجمان و برنامههای مرتبط با کتاب و ادبیات با کیفیت مناسب برگزار شوند، نمایشگاه کتاب میتواند به یک فضای فرهنگی زنده تبدیل شود؛ فضایی که در آن نسلهای مختلف با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند و تجربهها و دیدگاههای خود را به اشتراک میگذارند. همچنین نمایشگاه بین مدرسه و دانشگاه، نسل جوان و اهل قلم، نویسنده و مخاطب، ناشر و مترجم و ادبیات بومی و مخاطبان بیرون از استان پیوند ایجاد میکند. این پیوندها شاید در کوتاهمدت نتیجه اقتصادی یا آماری مشخصی نداشته باشند، اما برای پویایی فرهنگی استان اهمیت زیادی دارند.
دهمین نمایشگاه کتاب کردستان به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۱۶ تا ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ در محل دائمی نمایشگاه بینالمللی سنندج برگزار میشود.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
