نمایشگاه-کتاب-باید-جایی-برای-شنیده-شدن-صدای-فرهنگ-آذربایجان-غربی-باشد

نمایشگاه کتاب باید جایی برای شنیده شدن صدای فرهنگ آذربایجان غربی باشد

صاحب امتیاز و مدیرمسئول پایگاه خبری تحلیلی اورین نیوز، با اشاره به نقش مطالبه‌گری فرهنگی رسانه‌ها در پوشش هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی، بر ضرورت روایت امروزی زندگی و آثار مفاخر ادبی این استان برای نسل جوانش و پیوند دوباره این مفاخر با جامعه امروز استان تاکید کرد.

رامین درویش‌آذر؛ صاحب امتیاز و مدیرمسئول پایگاه خبری تحلیلی اورین نیوز، به روابط عمومی و امور بین‌الملل خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: نکته برجسته در پوشش هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی، بحث مطالبه‌گری فرهنگی رسانه‌هاست؛ وظیفه‌ای که رسانه را از یک جایگاه صرفا گزارشی و خبری به جایگاه مطالبه‌گری فرهنگی تبدیل می‌کند. رسانه‌های سراسری و محلی باید در حوزه فعالیت خود، مسئولیت مطالبه‌گری را نیز به‌درستی انجام دهند. این موضوع، پیوستی مهم برای رسالت اخلاقی و حرفه‌ای رسانه‌ها محسوب می‌شود.

وی افزود: درباره هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی نیز باید همین رویکرد رعایت شود؛ یعنی خبرگزاری‌ها و رسانه‌های محلی و ملی، این نمایشگاه را تنها با هدف پوشش رویدادی دنبال نکنند و به انتشار خبر افتتاح، بازدید مسئولان یا اطلاعات عمومی بسنده نکنند. مسائل مهم‌تر و بزرگ‌تری وجود دارد که باید در این بستر طرح شود. مطالبه‌گری فرهنگی می‌تواند درباره خود نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی، تاثیرات آن، نحوه فعالیتش و مدت زمانی که می‌تواند فضای فرهنگی را در جامعه استان ایجاد کند، مطرح شود. همچنین می‌توان از خود مردم آذربایجان غربی پرسید چرا باید به سمت مطالعه کتاب بروند، چرا سرانه مطالعه در این استان پایین است و چرا کتاب و کتاب‌خوانی به بخشی از زیست فرهنگی مردم این استان تبدیل نشده است.

این فعال رسانه‌ای ادامه داد: ما باید یک مطالبه اجتماعی را به‌عنوان پیوستی قدرتمند در کنار پوشش رویداد هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی مطرح کنیم. موضوعاتی مانند میزان دسترسی مردم این استان به کتاب، وضعیت کتاب‌خوانی در استان آذربایجان غربی، حمایت از ناشران، نویسندگان و کتاب‌فروشان این استان، نقش مدارس، دانشگاه‌ها و نهادهای فرهنگی آذربایجان غربی در ترویج کتاب‌خوانی و هزینه خرید کتاب، از جمله مسائلی است که می‌تواند مورد بررسی جدی رسانه‌های محلی و سراسری قرار بگیرد. با توجه به میزان سرانه مطالعه در آذربایجان غربی و افزایش هزینه‌های خرید کتاب، این پرسش مطرح است که چگونه می‌توان سرانه مطالعه در آذربایجان غربی را هم رشد داد و هم سطح فعلی را حفظ کرد. حضور خانواده‌ها و جوانان استان در نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی و برنامه‌های فرهنگی حول آن نیز از موضوعاتی است که باید با استمرار دنبال شود. با طرح و پیگیری این مسائل، رسانه‌های سراسری و محلی می‌توانند رسالت خود را به‌درستی انجام دهند و پوشش هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی را از یک رویداد خبری صرف به یک مطالبه فرهنگی و اجتماعی تبدیل کنند.

درویش‌آذر در بخش دیگری از سخنانش بر ضرورت توجه به ارتقای کیفی مطالعه نیز تاکید کرد و گفت: در بحث مطالبات رسانه‌ای باید به این نکته توجه کنیم که هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی، مانند بسیاری از رویدادهای فرهنگی دیگر، قرار است چه گرهی از زیست فرهنگی مردم این استان باز کند و پس از پایان آن چه اتفاقات و رویکردهای تازه‌ای را در ارتقای سطح کیفی مطالعه میان اهالی آذربایجان غربی شاهد خواهیم بود. بجز افزایش سرانه مطالعه، ارتقای کیفی مطالعه نیز اهمیت دارد. باید ببینیم به واسطه برگزاری این رویداد فرهنگی، چه تغییری در سطح استان آذربایجان غربی رخ خواهد داد.

وی درباره استفاده از شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های دیجیتال برای پوشش هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی نیز اشاره کرد: باید به سراغ روایتی جذاب از جهان کتاب، مخاطبان کتاب و تجربه اهالی کتاب در آذربایجان غربی برویم و از تبلیغ رسمی و خشک هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی فاصله بگیریم. اگر دنبال مخاطب جوان و مخاطبی هستیم که با شبکه‌های اجتماعی سروکار دارد، باید توجه کنیم که الگوریتم این پلتفرم‌ها، مخاطب را از دنیای تیترهای رسمی دور و به سمت محتواهای روایت‌پذیر سوق می‌دهد. به جای اطلاع‌رسانی صرف درباره هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی با اخبار و تیترهای رسمی، باید به سمت محتواهای روایتی از این رویداد فرهنگی برویم؛ از جمله معرفی کوتاه و جذاب کتاب‌ها، معرفی چهره‌های ادبی آذربایجان غربی، ویدئوهای کوتاه از فضای نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی، معرفی کتاب از زبان خود جوانان استان، روایت‌های پشت‌صحنه از فعالان حوزه کتاب استان، گفت‌وگوهای کوتاه با نویسندگان و ناشران و معرفی کتاب‌های بومی که توسط نویسندگان آذربایجان غربی تهیه شده است و...

صاحب امتیاز و مدیرمسئول رسانه دیجیتال و گروه فرهنگی رسانه‌ای سیزین‌تی‌وی (sizintv) اضافه کرد: نکته‌ای که باید به آن توجه کنیم، تفاوت میان رسانه‌های مکتوب و رسانه‌های دیجیتال است. قرار نیست برای هر دو نوع رسانه با یک قالب مشابه عمل کنیم. محتواهای مکتوب برای رسانه‌های مکتوب در قالب ویژه خودشان و محتواهای دیجیتال در قالب‌های کوتاه، تصویری، ویدیویی و تعاملی تهیه شوند. رسانه‌های مکتوب می‌توانند بیشتر سراغ تحلیل، پرونده‌ها، گزارش‌ها، گفت‌وگوها و معرفی‌های جامع‌تر بروند و رسانه‌های دیجیتال همان موضوعات را به شکل کوتاه، تصویری و با ویژگی تعاملی به مخاطب عرضه کنند. با در نظر گرفتن این ویژگی‌ها می‌توانیم با مخاطب جوان استان آذربایجان غربی و مخاطبی که بیشتر با پلتفرم‌ها و شبکه‌های اجتماعی سروکار دارد، در حوزه کتاب و نمایشگاه کتاب ارتباطی سازنده و مؤثر برقرار کنیم.

درویش‌آذر درباره معرفی مفاخر ادبی و فرهنگی استان آذربایجان غربی در هجدهمین نمایشگاه کتاب این استان گفت: باید مفاخر ادبی و فرهنگی آذربایجان غربی را از چهره‌هایی که معمولاً در آرشیوها و کتاب‌های تاریخ ادبیات می‌بینیم، خارج و به شخصیت‌هایی تبدیل کنیم که نسل امروز آذربایجان غربی بتواند با آنها ارتباط برقرار کند و به شناختی درست از این مفاخر برسد. این کار با معرفی زندگی، اندیشه، آثار و تأثیرگذاری آنها بر جامعه امروز ممکن می‌شود. صرفا نباید به این اتکا کنیم که در یک گزارش خبری اعلام شد از فلان استاد یا نویسنده ادبی استان آذربایجان غربی تجلیل یا رویدادی برای او در نمایشگاه کتاب این استان برگزار شد. این برای نسل جوان کافی نیست؛ به‌ویژه نسلی که شناخت چندانی از مفاخر استان ندارد. رویکرد رسانه‌ای نیز در این کمبود شناخت بی‌تاثیر نبوده است؛ زیرا معمولاً در رسانه‌ها فقط به ذکر اسامی و مطالب کلی بسنده کرده‌ایم و مفاخر استان را به‌عنوان چهره‌هایی زنده، اثرگذار و مرتبط با زندگی امروز به مردم معرفی نکرده‌ایم تا نسل جوان بتواند با آنها ارتباط برقرار کند.

وی افزود: به جای انتشار زندگی‌نامه فلان شاعر یا نویسنده استان آذربایجان غربی، می‌توان درباره این موضوع صحبت کرد که او چه اثری بر فرهنگ مردم استان یا شهر خود گذاشته، چرا باید او را شناخت و کدام آثارش هنوز خواندنی است و می‌تواند در جامعه امروز اثرگذار باشد. باید روی آثار همین مفاخر مطالعه و تمرکز بیشتری صورت بگیرد تا آنها به واسطه آثارشان و آنچه در دنیای فرهنگی و هنری خود خلق کرده‌اند، شناخته شوند. اینکه کدام بخش از هویت فرهنگی استان آذربایجان غربی متاثر از این افراد بوده یا آنها کدام بخش از هویت فرهنگی استان را نمایندگی می‌کنند، پرسش مهمی است. حتی می‌توان به جوانان و مخاطبان کتاب و فرهنگ امروز استان آذربایجان غربی مسیر داد که برای شناخت بیشتر این افراد، سراغ کدام آثارشان بروند و از کجا شروع کنند.

این تهیه‌کننده و کارگردان برنامه‌های تلویزیونی و اینترنتی ادامه داد: رسانه‌های محلی آذربایجان غربی باید مفاخر این استان را از فهرست نام‌هایی که در کتاب‌های تاریخ ادبیات باقی مانده‌اند، خارج کنند و بر اساس آثارشان به نسل جوان استان معرفی کنند تا حافظه فرهنگی رسانه استان و عزت نفس فرهنگی آن زنده شود. رسانه‌های سراسری نیز باید به واسطه مخاطبانی که در خارج از استان آذربایجان غربی دارند، مفاخر این استان را در سطح ملی معرفی کنند تا این مفاخر به‌عنوان سرمایه‌های فرهنگی و ادبی استان آذربایجان غربی به خارج از استان نیز شناسانده شوند و در موقعیت‌های جغرافیایی، فرهنگی و اجتماعی دیگر به‌عنوان ظرفیت‌های علمی و فرهنگی این استان شناخته شوند. در یک تعبیر کوتاه، رسانه‌ها باید مفاخر آذربایجان غربی را از قفسه‌های آرشیو و کتاب‌های تاریخ ادبیات بیرون بیاورند، زندگی و آثارشان را به زبان امروز روایت کنند و آنها را به گفت‌وگوهای جاری جامعه امروز این استان وارد کنند.

هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان غربی و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۳۰ شهریور تا پنجم مهر ۱۴۰۵ در تالار وحدت ارومیه برگزار می‌شود.