مدیرمسئول دوفصلنامه «کشکول» در آذربایجان غربی و از فعالان حوزه نشر این استان، نقش رسانههای سراسری در جریانسازی کلان و نقش رسانههای محلی در پیوند دادن نمایشگاه کتاب با زندگی روزمره مردم آذربایجان غربی را دو مسیر مکمل برای تبدیل هجدهمین نمایشگاه کتاب این استان به یک مطالبه اجتماعی دانست.
محمد عبدلی؛ مدیرمسئول و صاحبامتیاز دوفصلنامه تخصصی اسناد و نسخههای خطی مناطق کردنشین «کشکول»، مدیر نشر میراث مانا و دبیر آموزشوپرورش استان آذربایجان غربی، به روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: رسانههای سراسری مانند خبرگزاریهای عمومی، وظیفه جریانسازی کلان در حوزه فرهنگ و کتاب را بر عهده دارند. آنها میتوانند با قرار دادن هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی در تقویم رویدادهای فرهنگی کشور، این نمایشگاه را از یک رویداد استانی به یک ضرورت فرهنگی در سطح ملی تبدیل کنند. این رسانهها میتوانند با تولید محتوای تحلیلی و مقایسهای درباره وضعیت نشر و کتابخوانی در استانهای مختلف، نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی را به شاخصی برای سنجش سرانه مطالعه در کشور تبدیل کنند.
وی افزود: در مقابل رسانههای محلی استان آذربایجان غربی وظیفه بومیسازی این رویداد فرهنگی را بر عهده دارند. نقش رسانههای محلی آذربایجان غربی تبدیل هجدهمین نمایشگاه کتاب این استان از مکانی برای خرید کتاب، به یک پاتوق فرهنگی برای مردم آذربایجان غربی است. رسانه محلی باید پیوند میان نیازهای روزمره مردم آذربایجان غربی و کتاب را برقرار کند. وقتی رسانه محلی استان نشان دهد که کتاب چگونه میتواند گرهای از مشکلات اجتماعی، تاریخی یا آموزشی آذربایجان غربی بگشاید، آنگاه هجدهمین نمایشگاه کتاب این استان به یک مطالبه اجتماعی برای مردم استان تبدیل میشود و از یک نمایشگاه کتاب تجاری صرف فاصله میگیرد.
این فعال حوزه نشر استان آذربایجان غربی درباره بهرهگیری از ظرفیتهای فضای دیجیتال برای جذب نسل جوان به هجدهمین نمایشگاه کتاب این استان گفت: برای جذب نسل جوان آذربایجان غربی به نمایشگاه کتاب، رویکرد رسانههای سراسری و محلی باید از گزارشنویسی خبری درباره رویدادهای نمایشگاه کتاب به سمت روایتگری تعاملی و جالبتوجه تغییر یابد. رسانههای سراسری باید بر تولید محتوای چندرسانهای باکیفیت بالا، مانند پادکستهای تخصصی در حوزه نشر و کتاب، ویدئوهای کوتاه از پشتصحنه صنعت نشر و مصاحبه با نویسندگان شاخص آذربایجان غربی با محوریت موضوعاتی که برای جوانان سراسر کشور شنیدنی باشد، تمرکز کنند.
عبدلی ادامه داد: رسانههای محلی استان آذربایجان غربی نیز باید از ظرفیت اینفلوئنسرهای محلی حوزه کتاب و فعالان شبکههای اجتماعی آذربایجان غربی استفاده کنند. محتوایی که احساس تعلق نسبت به فرهنگ و هویت آذربایجان غربی ایجاد کند، مانند معرفی نویسندگان بومی این استان، تورهای مجازی در هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی و چالشهای کتابخوانی با محوریت موضوعات منطقهای، در فضای رسانههای دیجیتال بومی استان بسیار موثرتر از گزارشهای رسمی و اداری عمل میکند.
مدیرمسئول دوفصلنامه «کشکول» در بخش دیگری از سخنان خود درباره نقش رسانههای سراسری و محلی در معرفی مفاخر ادبی و فرهنگی آذربایجان غربی در هجدهمین نمایشگاه کتاب این استان گفت: هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی بهترین فرصت برای بازخوانی هویت فرهنگی این استان است. رسانههای سراسری و محلی میتوانند در دو نقش مکمل عمل کنند؛ رسانههای سراسری با ایجاد پرونده ویژه برای مفاخر آذربایجان غربی، آنها را به جامعه ادبی سراسر کشور معرفی کنند و پیوندی میان این مفاخر و جریان اصلی ادبیات ایران برقرار سازند.
عبدلی ادامه داد: رسانههای محلی استان نیز وظیفه معرفی زنده و امروزی مفاخر آذربایجان غربی را بر عهده دارند. برگزاری نشستهای تخصصی در حاشیه هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی، تولید محتوای چندرسانهای مانند مستند کوتاه، اینفوگرافیک و یادداشتنامه درباره مفاخر این استان و معرفی آثار آنها به گونهای که برای نسل امروز آذربایجان غربی ملموس باشد، از وظایف رسانههای محلی این استان است. رسانه محلی آذربایجان غربی باید هجدهمین نمایشگاه کتاب این استان را به ویترین مفاخر و حافظه تاریخی آذربایجان غربی تبدیل کند.
مدیر نشر میراث مانا در پایان تاکید کرد: نکتهای که باید بر آن تاکید کنم، گذار رسانهها از نگاه به هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی بهعنوان یک رویداد چندروزه، به نگاهی فرآیندمحور به این رویداد است. برگزاری هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی باید نقطه آغازی برای یک چرخه مطالعاتی در این استان باشد. پیشنهاد میکنم رسانههای سراسری و محلی در پایان نمایشگاه، پرونده پیگیری درباره تاثیر این رویداد بر جریان تولید و توزیع کتاب در استان آذربایجان غربی داشته باشند. همچنین ضرورت دارد رسانهها به جای تمرکز صرف بر آمار فروش، به کیفیت حضور مخاطبان در هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی و میزان درگیری نسل جوان این استان با متون اصیل و فاخر ادبیات فارسی و ادبیات بومی بپردازند. هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی باید تبلور یک زیستبوم فرهنگی پویا در این استان باشد که در تمام طول سال جریان دارد. رسانههای سراسری و محلی در این مسیر وظیفه دارند این جریان فرهنگی را مستندسازی و به افکار عمومی منتقل کنند.
هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان غربی و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۳۰ شهریور تا پنجم مهر ۱۴۰۵ در تالار وحدت ارومیه برگزار میشود.