کاوه مهدیزاده گفت: عرضه کتابهای کردی و ترکی در هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی برای مردم جذاب است و بخشی از استقبال مخاطبان را میتوان به همین موضوع مرتبط دانست.
کاوه مهدیزاده؛ نویسنده اهل آذربایجان غربی در گفتوگو با روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران به ظرفیت هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی برای معرفی نویسندگان و شاعران شهرستانهای این استان اشاره کرد و ادامه داد: برگزاری نمایشگاه کتاب فرصت مناسبی برای دیدهشدن نویسندگان و شاعران شهرهایی مختلف استان را فراهم میکند. بسیاری از این افراد تاکنون کمتر از سوی رسانهها معرفی شدهاند و برای ارائه آثار و تواناییهای خود به بسترهای مناسب نیاز دارند.
وی افزود: نویسندگانی که مراحل اولیه فعالیت خود را طی کردهاند، از حضور در نمایشگاه کتاب و قرار گرفتن در معرض دید مخاطبان استفاده میکنند. حضور این افراد در غرفهها و گفتوگوهایی که پیرامون آثارشان شکل میگیرد، اهمیت زیادی دارد. در سطح استان و شهرها همچنان به تبلیغات و فعالیت رسانهای بیشتری برای معرفی این ظرفیتها نیاز است.
مهدیزاده با اشاره به نقش نهادهای مختلف در شناسایی و حمایت از استعدادهای ادبی بیان کرد: دیدهشدن ناشران، نویسندگان و جوانان مستعد به همکاری چند مجموعه نیاز دارد. ناشر بهتنهایی نمیتواند با رسانههای مختلف ارتباط برقرار کند و ظرفیت گستردهای برای معرفی نویسندگان ایجاد کند. آموزش و پرورش، ادارههای فرهنگ و ارشاد اسلامی، نهاد کتابخانههای عمومی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در این زمینه نقش مهمی دارند.
شاعر مجموعه «تردیدگاه» ادامه داد: در سالهای اخیر جلسات منظم و هماهنگی کافی میان این مجموعهها برای شناسایی استعدادهای ادبی در سطح شهرستانها و استان برگزار نشده است. بسیاری از جوانانی که استعداد دارند، فرصت پیدا نمیکنند یکدیگر را بشناسند و در یک مسیر مشخص قرار بگیرند. بخشی از این استعدادها در همین شرایط از ادامه فعالیت بازمیمانند.
این نویسنده با اشاره به اهمیت شناسایی افرادی که هنوز مسیر فعالیت ادبی را پیدا نکردهاند، گفت: نمایشگاه کتاب برای افرادی که مسیر نوشتن را پیدا کردهاند، فرصت مناسبی ایجاد میکند. گروه دیگری از استعدادها هنوز نمیدانند چنین مسیری برای فعالیت وجود دارد. نوشتن در شرایط امروز برای بسیاری از افراد یک نیاز جدی است و افرادی که استعداد این کار را دارند، به مسیر مشخصی برای رشد نیاز دارند.
مهدیزاده درباره ظرفیتهای زبانی و فرهنگی آذربایجان غربی نیز اشاره کرد: در حوزه کتابهای زبانهای محلی هنوز بخشی از مخاطبان با این آثار آشنایی کافی ندارند. عرضه کتابهای کردی و ترکی در نمایشگاه کتاب برای مردم جذاب است و بخشی از استقبال مخاطبان را میتوان به همین موضوع مرتبط دانست.
وی افزود: دیدن کتابهایی به زبانهای محلی در نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی برای مخاطبان تازگی دارد. تنوع آثار باعث میشود افراد کتابها را ببینند، ورق بزنند و با این آثار آشنا شوند. حتی مخاطبی که کتابخوان حرفهای نیست، از مشاهده تنوع کتابها و فضای نمایشگاه کتاب تأثیر میگیرد. استقبال مردم از این آثار در نمایشگاههای مختلف نیز قابل مشاهده بوده است.
مهدیزاده در ادامه با اشاره به ظرفیتهای ادبی شهرهایی مانند میاندوآب، مهاباد، بوکان و خوی و معرفی این ظرفیتها در نمایشگاه کتاب گفت: معرفی این ظرفیتها به مجموعهای از برنامههای مستمر و هماهنگ نیاز دارد. خانه کتاب و ادبیات ایران بخشی از این مسیر است و شکلگیری این جریان از مراحل پایهای آغاز میشود. مجموعههایی که در حوزه آموزش، فرهنگ، کتاب و هنر فعالیت میکنند باید در این روند همکاری داشته باشند. طی سالهای اخیر بارها تلاش شده است این ارگانها در کنار یکدیگر قرار بگیرند. در جلسات مختلف درباره کتاب و نویسندگان صحبت شده است، اما در مرحله اجرا همکاری لازم شکل نگرفته است. به همین دلیل بخش قابل توجهی از ظرفیتهای ادبی استان همچنان در مسیر مشخصی قرار نگرفتهاند.
این شاعر و ویراستار ادامه داد: اگر بخواهیم سهم نمایشگاه کتاب را در معرفی استعدادهای استان بررسی کنیم، این نمایشگاه در بهترین حالت بخشی از این مسیر را پوشش میدهد. جوانان زیادی وجود دارند که استعداد بالایی دارند و هنوز هدف و مسیر مشخصی برای فعالیت پیدا نکردهاند. در سه سال اخیر با جوانانی در رده سنی ۲۰ تا ۲۵ سال آشنا شدهام که نوشتههای بسیار قابل توجهی دارند. برخی از این آثار به اندازهای قوی هستند که وقتی درباره روند شکلگیری آنها با نویسنده صحبت میکنم، شگفتزده میشوم. این افراد احتمالاً از دوران مدرسه نیز استعدادهایی داشتهاند و بعدها به مجموعههای مختلف مراجعه کردهاند. مسیر مشخصی برای ادامه فعالیت بسیاری از آنها شکل نگرفته است.
مهدیزاده ایجاد فضاهای فرهنگی را یکی از راههای کمک به این استعدادها دانست و گفت: وجود کافهکتاب، برگزاری نشستهای فرهنگی و ایجاد فضاهایی برای گفتوگو و ارائه آثار در نمایشگاه کتاب میتواند به معرفی جوانان مستعد کمک کند. در سالهای اخیر تعداد چنین برنامههایی کاهش پیدا کرده و به جز دو یا سه شهر، در بسیاری از شهرهای استان فعالیت قابل توجهی در این زمینه دیده نمیشود.
مهدیزاده در بخش دیگری از سخنان خود به تغییر نیازهای فرهنگی و مطالعاتی نسل جدید و چگونگی پاسخ نمایشگاه کتاب به این نیازها اشاره کرد و گفت: نسل جدید، بهویژه جوانانی که با عنوان نسل Z شناخته میشوند، شرایط و نیازهای متفاوتی دارند. در ارتباط با جوانانی که در انجمنها حضور دارند و در نوشتههای آنها کنکاش میکنیم، میتوان تفاوتهای جدی در تجربه زیسته و نوع نگاه آنها مشاهده کرد. سرعت تجربههای این نسل بالاست و شکل گفتوگوی درونی آنها نیز تغییر کرده است.
او ادامه داد: اگر قرار است برای این نسل در نمایشگاه کتاب یا سایر برنامههای فرهنگی برنامهریزی شود، باید زبان و شیوه ارتباط با آنها را شناخت. شیوه ارائه کتاب در بسیاری از موارد با مخاطب امروز هماهنگ نیست. مخاطب امروز در معرض رسانههای متنوع قرار دارد و شیوه دریافت محتوا در زندگی او تغییر کرده است. این تغییرات باید در تولید و ارائه محتوای فرهنگی مورد توجه قرار گیرد.
کاوه مهدی زاده در پایان گفت: ناشران و فعالان حوزه هنر و تولید محتوا باید شناخت بیشتری از زبان مخاطب جدید پیدا کنند. نیازها و جهانبینی این نسل تغییر کرده است و این تغییر باید در انتخاب سوژهها، شیوه تولید آثار و نحوه معرفی کتاب در نمایشگاههای کتاب مورد توجه قرار گیرد. در این زمینه همچنان ضعفهایی وجود دارد و شناخت دقیقتر این نسل ضروری است.
هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان غربی و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۳۰ شهریور تا ۵ مهر ۱۴۰۵ در تالار وحدت ارومیه برگزار میشود.