مرتضی فرحبخش، امیدآفرینی و تقویت سرمایه اجتماعی را مهمترین کارکرد هجدهمین نمایشگاه کتاب این استان دانست و تداوم فعالیتهای فرهنگی در طول سال و حمایت از نویسندگان و فعالان بومی را از برنامههای فرهنگی این دفتر برای مردم استان آذربایجان غربی عنوان کرد.
مرتضی فرحبخش؛ مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری آذربایجان غربی، به روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی، در فاصله هفت ماه از نمایشگاه کتاب هفدهم، پس از جنگ تحمیلی رمضان برپا شده است. برگزاری این رویداد فرهنگی قطعاً در آرامش، امید و همبستگی اجتماعی مردم آذربایجان غربی اثرگذار بوده است؛ زیرا یکی از رسالتهای مهم ما در دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری آذربایجان غربی، تقویت سرمایه اجتماعی و امیدآفرینی میان مردم این استان است. در این شرایط، برای ما سرمایه اجتماعی در کنار اهداف فرهنگی بسیار مهم است؛ زیرا این امورکاملا به هم مرتبطاند.
وی افزود: در این شرایط حساس، باید به مردم آذربایجان غربی نشان دهیم که جریان امور جاری است و همه چیز در زمان و جای خودش انجام میشود و در شرایط ناپایدار جنگ، برنامهها و فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی استان، از جمله برگزاری نمایشگاه کتاب، تحتالشعاع این شرایط قرار نگرفته است. در هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی، موضوعات متنوع و ارزشمندی در معرض دید مردم این استان قرار گرفته است؛ از کتابهای علمی و دانشگاهی گرفته تا آثار ادبی، دینی، کودک و نوجوان و کتابهای مرتبط با تاریخ و فرهنگ بومی آذربایجان غربی. این تنوع موضوعی به مردم استان، بهویژه نسل جوان، امکان میدهد در یک فضای متمرکز با طیف گستردهای از آثار روبهرو شوند و کتاب مورد نیاز خود را بیابند. همچنین تخفیفهای در نظر گرفتهشده در این دوره از نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی، بهویژه تخفیفهای ۷۰ تا ۸۰ درصدی در برخی موضوعات آموزشی و کنکوری، دسترسی مردم آذربایجان غربی به کتاب را آسانتر کرده و انگیزه خرید و مطالعه را در میان آنان افزایش داده است. آنچه اهمیت دارد این است که مردم این استان در این شرایط ناپایدار، فرصت آشنایی با تازههای نشر کتاب و تقویت فرهنگ مطالعه در استان را از دست ندادهاند.
فرحبخش درباره استقبال مردم آذربایجان غربی از هجدهمین نمایشگاه کتاب این استان گفت: استقبال خوبی از نمایشگاه صورت گرفته و تعداد کتابهایی که تا به این ساعت به فروش رسیده، چشمگیر بوده است. فروش این تعداد کتاب در شرایطی که جامعه با فشارهای اقتصادی و دغدغههای پس از جنگ روبهرو است، نشان میدهد که مردم استان آذربایجان غربی همچنان به کتاب و مطالعه اهمیت میدهند و فرهنگ کتابخوانی در میان آنان زنده است. این استقبال، برای مسئولان فرهنگی استان آذربایجان غربی نیز امیدوارکننده است؛ زیرا نشان میدهد برگزاری نمایشگاههایی مانند نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی میتواند مردم را به سمت کتاب و مطالعه سوق دهد و سرمایه اجتماعی این استان را تقویت کند.
وی درباره ظرفیت هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی برای گفتوگو و همزیستی اقوام و مذاهب این استان اشاره کرد: آذربایجان غربی استانی با اقوام و مذاهب متفاوت است و در این نمایشگاه کتاب، نشستهای علمی و فرهنگی با حضور پژوهشگران، نویسندگان و فعالان حوزه کتاب برگزار شد و گفتوگوی خوبی میان اقشار مختلف جامعه استان آذربایجان غربی، از جمله جامعه علمی و جامعه فرهنگی این استان شکل گرفت. هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی میتواند فرصت مناسبی برای گفتوگو و همزیستی اقشار مختلف استان باشد؛ اما هرچقدر بتوانیم مردم را نسبت به اهمیت کتاب و مطالعه آگاهتر کنیم و اطلاعات بیشتری درباره برنامهها و ظرفیتهای نمایشگاه کتاب در اختیار آنان قرار دهیم، میتوانیم در آینده شاهد شکلگیری مؤثرتر فضای گفتوگو میان اقشار مختلف استان آذربایجان غربی در این محافل فرهنگی باشیم.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری آذربایجان غربی در بخش دیگری از سخنان خود درباره برنامهریزیهای صورتگرفته برای تداوم جریان فرهنگی نمایشگاه کتاب برای این استان در طول سال گفت: در استان آذربایجان غربی، یک تیم فرهنگی هماهنگ و اثرگذار متشکل از دستگاههای مختلف فرهنگی فعالیت میکند که در ذیل معاونت سیاسی، اجتماعی استانداری آذربایجان غربی و دفتر امور اجتماعی و فرهنگی این استانداری راهبری میشود. دستگاههایی مانند ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان غربی، سازمان تبلیغات اسلامی، نهاد کتابخانههای عمومی، بنیاد ایرانشناسی، ادارهکل ورزش و جوانان و آموزش و پرورش و تعدادی از نهادهای دیگر نیز بخشی از مأموریتهایشان فرهنگی است و در این تیم همکاری میکنند. وظیفه حاکمیتی هماهنگی این امور نیز بر عهده استانداری آذربایجان غربی و دفتر امور اجتماعی و فرهنگی این استانداری است. در طول هفت ماه گذشته، این دومین نمایشگاه کتابی بود که در خدمت به مردم استان آذربایجان غربی برگزار شد. این نشان میدهد که برگزاری رویدادهای فرهنگی در این استان برای متولیان امور، جریانی مستمر و برنامهریزیشده محسوب میشود و اتفاقی مقطعی به شمار نمیآید.
وی افزود: برای تداوم و استمرار این نوع رویدادهای فرهنگی، بهویژه نمایشگاه کتاب، در کارگروههای فرهنگی استان آذربایجان غربی و شوراهای فرهنگی عمومی، برنامهریزیهای لازم انجام شده است. این رویدادها مورد حمایت تمام دستگاههای فرهنگی استان آذربایجان غربی قرار دارد. برای نمونه یکی از برنامههایی که در حال حاضر جزء مصوبات کارگروه فرهنگی استان آذربایجان غربی است، ایجاد بانک اطلاعاتی از مفاخر، مشاهیر و افرادی است که در حوزه فرهنگ صاحبنظر و قلم هستند. هدف ما این است که از این افراد برای فعالیتهای فرهنگی و تألیف کتاب حمایت کنیم. همچنین انجمن مفاخر استان آذربایجان غربی را نیز فعالسازی خواهیم کرد تا از این طریق بتوانیم در معرفی مفاخر ادبی و فرهنگی این استان به نسل جوان استان آذربایجان غربی مؤثر عمل کنیم. برای ما مهم این است که رویدادهای فرهنگی، اهداف اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی را نیز محقق کنند؛ زیرا اهداف فرهنگی و اجتماعی با یکدیگر ارتباط مستقیم دارند. متولیان امور فرهنگی استان آذربایجان غربی نیز برای تحقق این اهداف، برنامههای لازم را مورد توجه قرار خواهند داد.
فرحبخش ادامه داد: یکی از موضوعاتی که متولیان امور فرهنگی استان آذربایجان غربی باید به آن توجه ویژه داشته باشند، حمایت از نویسندگان بومی و فعالان فرهنگی این استان است. از طریق این حمایت، میتوانیم اثرگذاری نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی را هم به لحاظ میزان بازدید و استقبال مردم استان از نمایشگاه کتاب و هم به لحاظ کیفیت و تنوع موضوعی آثار عرضهشده در دورههای آینده ارتقا ببخشیم. حمایت از مؤلفان و نویسندگان بومی که آثارشان به تاریخ، فرهنگ و هویت آذربایجان غربی میپردازد، میتواند به اثرگذاری بیشتر رویدادهایی مانند نمایشگاه کتاب در این استان کمک کند.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری آذربایجان غربی اشاره کرد: در کنار برگزاری رویدادهای فرهنگی، باید به پیوست اطلاعرسانی این رویدادها نیز توجه ویژهای داشته باشیم. ما معمولاً رویدادهای فرهنگی را خوب برگزار میکنیم، اما اطلاعرسانی و آگاهسازی مردم استان آذربایجان غربی ممکن است آنگونه که انتظار داریم محقق نشود. تأکید من این است که در کنار برگزاری نمایشگاههای کتاب و سایر رویدادهای فرهنگی، دستگاههای متولی و رسانههای استان آذربایجان غربی پیوست اطلاعرسانی را نیز مورد اهتمام قرار دهند تا مردم بیشتری از فرصتهایی مانند خرید کتاب با تخفیف، آشنایی با تازههای نشر و شرکت در نشستهای تخصصی نمایشگاه مطلع شوند.
فرحبخش اضافه کرد: محتواسازی و تولید محتوا درباره هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی نیز از سوی روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران بسیار رضایتبخش بوده و در تراز مطلوب قرار داشته است. تنوع کتابها، تعداد عناوین عرضهشده و تخفیفهای در نظر گرفتهشده، همگی از نقاط قوت حمایت متولیان این دوره از نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی بوده است. از خانه کتاب و ادبیات ایران و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز انتظار داریم که در حوزه کتاب و کتابخوانی و افزایش سرانه مطالعه، از استان آذربایجان غربی حمایت بیشتری کنند. این ظرفیتها، ظرفیتهای بالقوهای است که در استان آذربایجان غربی وجود دارد و همه اینها را باید بالفعل کنیم و در حوزه کتاب و کتابخوانی و افزایش سرانه مطالعه این استان از آنها استفاده کنیم. این کار برنامه میخواهد و در سطح ملی نیز میتوان به استانها، مخصوصاً به استان آذربایجان غربی، کمک و حمایت کرد تا گامهای اساسی در حوزه کتاب و در حوزههای فرهنگی برداشته شود.
هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان غربی و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۳۰ شهریور تا هفتم مهر ۱۴۰۵ در تالار وحدت ارومیه برگزار میشود.