در گفت‌وگو با استاندار سیستان‌وبلوچستان مطرح شد؛
نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان را به جریانی مداوم تبدیل خواهیم کرد
منصور بیجار برگزاری بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان پس از هفت سال وقفه را رویدادی مهم برای فضای فرهنگی استان دانست و گفت: هدف استانداری این است که این رویداد را به جریانی مداوم برای کتاب و کتاب‌خوانی در استان تبدیل کند.
منصور بیجار؛ استاندار سیستان‌وبلوچستان به روابط عمومی و امور بین‌الملل خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: برگزاری دوباره نمایشگاه کتاب پس از هفت سال وقفه، اتفاق مهمی برای فضای فرهنگی استان است. سیستان و بلوچستان جمعیت جوانی دارد و فاصله شهرها و پراکندگی جغرافیایی، باعث عدم دسترسی یکسان همه مردم به محصولات فرهنگی شده است. این شرایط اهمیت برگزاری نمایشگاه کتاب را بیشتر می‌کند.
وی افزود: من توسعه را فقط در ساخت جاده، بندر، راه‌آهن، تأمین آب، انرژی و ایجاد فرصت‌های اقتصادی خلاصه نمی‌کنم. همه این‌ها زمانی ماندگار می‌شوند که در کنارشان نیروی انسانی توانمندی داشته باشیم؛ نسلی که بخواند، یاد بگیرد، سوال کند و برای آینده استان ایده داشته باشد. از این جهت کتاب را باید بخشی از زیرساخت توسعه دانست. در برنامه‌ریزی برای آینده استان نباید میان توسعه اقتصادی و توسعه فرهنگی تفکیک قائل شویم. ما استانی هستیم که قرار است در مناسبات منطقه‌ای، تجارت، ترانزیت و ارتباط با کشورهای همسایه نقش پررنگ‌تری پیدا کند. برای ایفای این نقش، زیرساخت و سرمایه‌گذاری لازم است، به همین اندازه به نیروی انسانی توانمند، شناخت فرهنگی و قدرت گفت‌وگو هم نیاز داریم.
بیجار درباره نقش استانداری در برگزاری نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان گفت: استانداری در برگزاری نمایشگاه بیست‌ودوم بیشتر نقشی هماهنگ‌کننده و تسهیل‌گر داشته است. از طریق حوزه معاونت سیاسی و اجتماعی، هماهنگی میان دستگاه‌های استانی انجام و بر مشارکت دستگاه‌ها تاکید شده است. در کنار آن، سیاست‌هایی تشویقی را هم در نظر گرفتیم تا مجموعه‌های مختلف استان با جدیت بیشتری در برگزاری نمایشگاه مشارکت داشته باشند. مهم این است که این همکاری ادامه پیدا کند. آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها، کتابخانه‌ها، شهرداری‌ها، فرمانداری‌ها و مجموعه‌های فرهنگی هر کدام می‌توانند بخشی از این جریان فرهنگی را در طول سال پیش ببرند.
استاندار سیستان‌وبلوچستان درباره تداوم اثرگذاری نمایشگاه کتاب برای جامعه محلی اشاره کرد: اتفاق مهم‌تر از خود رویداد، روزهای پس از برگزاری آن است. وقتی پس از چند سال وقفه، نمایشگاه کتاب را برگزار می‌کنیم، نباید پس از پایان آن کتاب از برنامه‌های فرهنگی استان فاصله بگیرد. باید از این فرصت برای توجه بیشتر به کتاب، ناشران و نویسندگان بومی استان استفاده و کاری کنیم که این جریان فرهنگی در طول سال ادامه داشته باشد.
بیجار درباره ظرفیت‌های فرهنگی مرزی در استان گفت: همجواری با پاکستان و افغانستان، بخشی از واقعیت تاریخی و اجتماعی سیستان‌وبلوچستان است. در بسیاری از مناطق مرزی، ارتباط با آن سوی مرز سابقه طولانی دارد و این ارتباط بر زبان، ادبیات، سبک زندگی و مناسبات اجتماعی مردم استان اثر گذاشته است. تلاش ما این است تا از این موقعیت در حوزه اقتصاد هم استفاده کنیم. افزایش تجارت با پاکستان، فعال‌تر شدن مرزهایی مانند میرجاوه و میلک و جایگاه چابهار در ارتباطات منطقه‌ای، همه در همین چارچوب دنبال می‌شود. به نظرم این نگاه باید در حوزه فرهنگ هم شکل بگیرد. چه اشکالی دارد نویسنده‌ای از کویته در یک نشست ادبی در زاهدان حضور داشته باشد؟ چرا ناشران پاکستان و افغانستان نتوانند با ناشران استان سیستان‌وبلوچستان ارتباط برقرار کنند؟ چرا آثار نویسندگان این مناطق ترجمه و در دو سوی مرز معرفی نشود؟
وی افزود: بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان می‌تواند یکی از نقاط شروع این ارتباط باشد و در آینده نویسندگان، شاعران و ناشران کشورهای همسایه را هم وارد یک گفت‌وگوی فرهنگی کند. اگر قرار است سیستان‌وبلوچستان در مناسبات اقتصادی منطقه نقش بیشتری پیدا کند، برای ارتباطات فرهنگی هم باید برنامه داشت. تجارت، کالا را جابه‌جا و فرهنگ، شناخت میان مردم دوسوی مرز را بیشتر می‌کند.
استاندار سیستان و بلوچستان درباره پیام حاصل از برگزاری نمایشگاه کتاب در شرایط کنونی کشور گفت: اینکه امروز، با وجود شرایطی که کشور و جامعه با آن روبه‌روست، در حال برگزاری بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب در سیستان‌وبلوچستان هستیم، خودش اتفاق معناداری است. زندگی فرهنگی مردم نباید منتظر شرایط ایده‌آل بماند. من امید را با توصیه و شعار قابل ایجاد نمی‌دانم. وقتی جوانان استان احساس کنند می‌توانند یاد بگیرند، فکر کنند، ایده بدهند و در آینده‌ای که برای استان ساخته می‌شود، سهم داشته باشند، آن وقت امید در جامعه ما معنا پیدا می‌کند.
وی ادامه داد: سیستان و بلوچستان جامعه‌ای جوان دارد و بخش مهمی از آینده استان و کشور در دست همین نسل است. کتاب می‌تواند این جوانان را با تجربه‌های مختلف، اندیشه‌های متفاوت و جهان‌های تازه آشنا کند و زمینه گفت‌وگو را بیشتر کند. در استانی با این تنوع قومی و مذهبی، هر چیزی که امکان گفت‌وگو و شناخت متقابل را بیشتر کند، ارزشمند است. کتاب یکی از همین فرصت‌هاست. همچنین برگزاری نمایشگاه کتاب در این شرایط می‌تواند این پیام را نیز منتقل کند که در جامعه ما حتی در این شرایط نیز فکر کردن، خواندن و گفت‌وگو کردن متوقف نمی‌شود.
بیجار درباره حمایت از نشر بومی و عدالت فرهنگی در کشور نیز اشاره کرد: ما نباید در بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان فقط دنبال عرضه آثار ناشران خارج از استان باشیم. سیستان‌وبلوچستان نویسندگان، شاعران، پژوهشگران و ناشران خودش را دارد و بخش زیادی از تاریخ و فرهنگ این سرزمین هنوز نیازمند روایت و معرفی دقیق‌تر است. بنابراین نمایشگاه بیست‌ودوم فرصت خوبی است که آثار این افراد بیشتر دیده شود و ارتباطشان با مخاطب گسترش پیدا کند. یک پروسه حمایتی خوب این است که کمک کنیم تا آثار نویسندگان و ناشران بومی مخاطب بیشتری پیدا کند و اثر آنها از محدوده استان فراتر رود.
استاندار سیستان و بلوچستان درباره مسئله دسترسی تمام شهروندان استان سیستان و بلوچستان به کتاب گفت: این مسئله‌ای جدی است. سیستان‌وبلوچستان استانی پهناور است و فاصله میان شهرهایش زیاد. طبیعی است که امکان دسترسی یک دانش‌آموز در یک شهرستان مرزی با کسی که در مرکز استان زندگی می‌کند، یکسان نباشد. به همین دلیل اگر از عدالت فرهنگی حرف می‌زنیم، باید به توزیع کتاب هم فکر کنیم؛ به کتابخانه‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و شهرستان‌های دور از مرکز استان نیز فکر کنیم. نمایشگاه می‌تواند این مسیر را فعال‌تر کند، اما نباید به همان چند روز محدود بماند.
بیجار ادامه داد: من دوست دارم در آینده، وقتی از ادبیات و نشر ایران صحبت می‌شود، آثار نویسندگان سیستان و بلوچستان هم به‌طور طبیعی در این جریان حضور داشته باشد و این حضور از روی ارزش و کیفیت آثار تولید شده، ممکن شود. برای این منظور نباید همه فعالیت فرهنگی استان در زاهدان متمرکز بماند. دیگر شهرستان‌های استان هم نویسنده، مخاطب و مسائل فرهنگی خودشان را دارند و باید در این جریان فرهنگی دیده شوند. نمایشگاه اگر فقط چند روز برگزار شود و بعد همه چیز به روال قبل برگردد، اثرش محدود خواهد بود. هدف ما این است که از این فرصت، یک جریان مداوم برای کتاب و کتاب‌خوانی در استان شکل بگیرد.
وی همچنین خطاب به مردم فرهنگ‌دوست سیستان‌وبلوچستان گفت: از مردم استان می‌خواهم برای بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان زمان بگذارند. کتاب‌ها را ورق بزنند، با نویسندگان و ناشران بومی آشنا شوند و اگر اثری پیدا کردند که برایشان جالب توجه است، آن را با خودشان به خانه ببرند. به‌خصوص از جوانان استان دعوت می‌کنم تا حضور پررنگی در این رویداد داشته باشند. بخشی از آینده را همین جوان‌هایی می‌سازند که امروز در مدارس، دانشگاه‌ها، شهرها و روستاهای استان به زیست خود ادامه می‌دهند.
استاندار سیستان و بلوچستان اشاره کرد: ما در این سرزمین روایت‌های زیادی داریم؛ از تاریخ و فرهنگ سیستان‌وبلوچستان گرفته تا تجربه زندگی مردم در شهرها و روستاهای مختلف. بسیاری از این روایت‌ها هنوز نوشته نشده یا آن‌طور که باید به دیگران معرفی نشده است. شاید یکی از بهترین اتفاق‌هایی که می‌تواند در بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان رخ دهد، این باشد که یک جوان سیستان‌وبلوچستانی کتابی را ورق بزند و به این فکر کند که خودش هم می‌تواند روزی چیزی بنویسد که دیگران بخوانند. نمایشگاه کتاب چند روز بیشتر نیست، اما امیدوارم کتاب از این چند روز فراتر برود و دوباره جایی در زندگی روزمره مردم استان پیدا کند.
بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سیستان‌وبلوچستان و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۱۲ تا ۱۸ مهر ۱۴۰۵ در سالن دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی استان واقع در زاهدان برگزار می‌شود.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط می‌کند
