در نشست خبری هفته کتاب سی‌وچهارم مطرح شد؛
هفته کتاب فرصتی برای هم‌افزایی نهادهای فرهنگی است/ اجرای بیش از 2000 برنامه در سراسر ایران به مناسبت هفته کتاب سی‌وچهارم
دبیر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران در نشست خبری این رویداد، هفته کتاب را فرصتی برای همدلی و هم‌افزایی نهادهای فرهنگی کشور دانست. به گفته او در سی‌وچهارمین هفته کتاب بیش از 2000 برنامه در سراسر کشور برگزار می‌شود.
به گزارش ستاد خبری سی وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، نشست خبری هفته کتاب سی‌وچهارم، چهار‌شنبه (بیستم آبان 1405) با حضور ابراهیم حیدری؛ دبیر این دوره و مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران و اصحاب رسانه در سرای کتاب خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
هفته کتاب نقشی زیربنایی در تبلیغ کتاب دارد
در ابتدای این نشست ابراهیم حیدری با قدردانی از تلاشگران عرصه کتاب و فرهنگ بیان کرد: رسالت خبرنگاران در حوزه کتاب و فرهنگ کمتر از تلاش در میدان جنگ نیست. صمیمانه از تلاش‌های همه اهالی فعال رسانه در حوزه کتاب تشکر می‌کنم.
وی با گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب (قدس سره) ایشان را از بزرگان و اندیشمندان کشور و از کتاب‌خوانان برجسته معرفی کرد و ادامه داد: قائد شهید امت شناخت خوبی از حوزه کتاب داشتند و به تعبیر یکی از دوستان، هر رمانی منتشر می‌شد حتما می‌خواندند. جا دارد از این بزرگ‌مرد تاریخ ایران یاد کنیم. هچنین یاد شهدای جنگ‌های تحمیلی 12 و 40 روزه از سرداران، بزرگان علمی و سیاسی، سیاستمداران و کودکانی را که بی‌گناه در مدارس و خانه‌هایشان به شهادت رسیدند، گرامی می‌داریم. امیدواریم بتوانیم راه این بزرگان را ادامه دهیم و با همکاری، همراهی، همدلی و با استفاده از ظرفیت‌هایی که هر یک از ما در اختیار داریم، به عبور ایران عزیزمان از بزنگاه تاریخی کمک کنیم. این اتفاق جز با کنار هم بودن و همراهی یکدیگر ممکن نخواهد شد. باید برای حفظ ایران، فرهنگ، تاریخ و پیشینه آن تلاش کنیم.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به جایگاه کتاب در فرهنگ ایرانی و دینی، بیان کرد: ایران با کتاب، فرهنگ، تاریخ و پیشینه خود شناخته شده است و کتاب در فرهنگ ایران‌زمین جایگاه ویژه‌ای دارد. در فرهنگ دینی ما نیز خواندن و کتاب جایگاه مهمی دارد. معجزه پیامبر اسلام(ص)، قرآن کریم، در قالب یک کتاب است و آغاز این معجزه نیز با فرمان خواندن همراه بوده است. مجموعه فرهنگ تاریخی و دینی ما و پیشینه مردم ایران با کتاب پیوند خورده است. امیدواریم بتوانیم این پیشینه و تاریخ را به بهترین شکل حفظ و حراست کنیم و به آیندگان انتقال دهیم.
وی هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران را یکی از رویدادهای مهم و تاثیرگذار حوزه فرهنگ دانست و عنوان کرد: هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران پس از نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، یکی از رویدادهای مهم حوزه فرهنگ است که در بلندمدت نقشی زیربنایی و زیرساختی در تبلیغ و ترویج کتاب و اثرگذاری بر اقشار مختلف جامعه دارد.
حیدری با اشاره به نقش رسانه‌ها در تحقق اهداف هفته کتاب، ادامه داد: بخشی از این مسئولیت بر عهده سیاستگذاران، برنامه‌ریزان و مجریان است، اما بخش عمده‌ای از آن به رسالت فعالان رسانه‌ای برمی‌گردد. تلاش‌های اهالی رسانه در طول سال در هفته کتاب نیز امتداد پیدا می‌کند و می‌تواند کمک کند آنچه را در سال گذشته اتفاق افتاده، به بهترین شکل ارائه کنیم. سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب در شرایطی آغاز می‌شود که کشور در دو سال گذشته با چالش‌ها، مشکلات و گرفتاری‌های متعددی روبه‌رو بوده است.
دبیر سی‌وچهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران ادامه داد: صنعت نشر، صنعتی مستقل و جدا از سایر بخش‌ها نیست، بلکه با صنایع و حوزه‌های مختلف درهم‌تنیده است. تولید کتاب به صنایع گوناگون و شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و مسائل متعدد دیگری وابسته است. همان‌طور که در سایر حوزه‌ها مشکلاتی وجود دارد، شرایط جنگی نیز در هر کشوری آثار و پیامدهای خود را بر بخش‌های مختلف بر جای می‌گذارد. صنعت نشر نیز از این آسیب‌ها مصون نمانده و خسارت‌های مستقیم و غیرمستقیم متعددی را تجربه کرده است.
حیدری درباره رویکرد اجرایی این دوره از هفته کتاب اشاره کرد: تلاش ما در سال جاری این بوده است که نقش تسهیلگر و هماهنگ‌کننده داشته باشیم و اجرای مجموعه اقدامات و فعالیت‌ها را به تشکل‌ها، انجمن‌ها، نهادهای صنفی و دستگاه‌های خارج از مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی واگذار کنیم. بخش بسیار محدودی از برنامه‌ها، در حدود چهار تا پنج درصد، از برنامه های مستقیم توسط خانه کتاب و ادبیات ایران اجرایی می شود و در سایر برنامه‌ها بیشتر نقش هماهنگ‌کننده و پشتیبان را ایفا می‌کنیم.
وی ادامه داد: تاکنون نزدیک به 2000 برنامه به دست ما رسیده است. در بخشی از این برنامه‌ها نقش حامی مالی، حامی معنوی و در مواردی نیز در برنامه‌ها حضور خواهیم داشت. تلاش کرده‌ایم کمتر به‌صورت مستقیم وارد اجرا شویم و این رویکرد کلی ماست. در حوزه محتوا نیز تلاش می‌کنیم تا با برگزاری نشست‌های تخصصی به بررسی مسائل، مشکلات و موضوعاتی بپردازیم که در سال گذشته با آنها مواجه بوده یا احتمالا در آینده درگیر آنها می‌شویم. بیش از ۴۰ نشست تخصصی با حضور اهل قلم پیش‌بینی شده است که با همکاری انجمن‌ها و تشکل‌ها برگزار می‌شود. تلاش داریم مسائل و مشکلات مطرح‌شده در این نشست‌ها بازتاب رسانه‌ای پیدا کند و در برنامه‌های دستگاه‌های مرتبط نیز مورد توجه قرار گیرد.
دبیر هفته کتاب سی و چهارم با اشاره به ضرورت توجه به رویدادهای دو سال گذشته و جنگ تحمیلی در برنامه‌های این دوره از هفته کتاب گفت: برخی اتفاقات و رخدادهای دو سال گذشته، به‌ویژه جنگ تحمیلی، ایجاب می‌کند که در هفته کتاب برنامه‌های ویژه‌ای نیز برای پرداختن به این موضوعات داشته باشیم. شعار سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب نیز «با کتاب گفت‌وگو کنیم» انتخاب شده و نام روزهای این دوره نیز به نام مشاهیر و بزرگان ایران‌زمین نامگذاری شده است.
افتتاح هفته کتاب سی‌وچهارم از یک روستای دوستدار کتاب
حیدری در بخش دیگری از سخنان خود به برگزاری آیین افتتاحیه هفته کتاب در یکی از روستاهای برگزیده جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب اشاره کرد و ادامه داد: آیین افتتاحیه این دوره از هفته کتاب شنبه (23 آبان 1405) در روستای فرخ آباد استان البرز برگزار می‌شود که از جمله روستاهای دوستدار کتاب است. در راستای تقویت جایگاه هفته کتاب در استان‌ها، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، استانداران را به‌عنوان رؤسای ستاد هفته کتاب در استان‌ها منصوب کرده‌اند تا برنامه‌ها در بالاترین سطح مدیریتی استان‌ها پیگیری شود. همچنین سیاست‌های کلی به استان‌ها ابلاغ شده است. پس از این مکاتبات، نزدیک به دو هزار برنامه از استان‌ها به دست ما رسیده است.
دبیر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران درباره حمایت مالی از برنامه‌های استانی در این رویداد فرهنگی گفت: تلاش کردیم ۵۰ درصد اعتبارات هفته کتاب استان‌ها را پیش از آغاز هفته کتاب واریز کنیم. ۵۰ درصد باقی‌مانده نیز پس از دریافت گزارش‌ها و بررسی عملکردها پرداخت خواهد شد. همچنین با مجموعه‌هایی مانند شهرداری‌ها، سازمان تبلیغات اسلامی، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، کانون‌های فرهنگی هنری مساجد و دیگر دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط هماهنگی‌هایی انجام داده‌ایم تا بتوانیم فعالیت‌های مشترکِ اثرگذاری را در حوزه کتاب و کتابخوانی در سراسر کشور داشته باشیم.
وی افزود: به پاس قدردانی از زحمات و گرامیداشت ایشان یک روز از روزهای هفته کتاب به نام رهبر شهید نامگذاری شده است. برنامه «امین زبان فارسی» با هدف بزرگداشت رهبر شهید، روز دوشنبه (25 آبان 1405) با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مسئولان فرهنگی برگزار خواهد شد. همچنین اختتامیه جشنواره داستان شش‌کلمه‌ای را به یاد فرشته‌های شهید میناب خواهیم داشت. در این جشنواره نزدیک به ۱۶ هزار اثر از داخل و خارج کشور و از حدود 39 کشور به دبیرخانه رسیده است. این مراسم با حضور وزیرفرهنگ و ارشاد اسلامی، مسئولان فرهنگی و هنرمندان برگزار می‌شود.
حیدری با اشاره به اجرای طرح فروش حضوری و مجازی در سامانه «بازار کتاب» بیان کرد: این طرح در این دوره از هفته کتاب برگزار خواهد شد که برای آن یارانه کتاب‌فروشی‌ها در نظر گرفته شده است. فراخوان این طرح اعلام شده و تعداد زیادی از کتاب‌فروشان برای شرکت در آن ثبت‌نام کرده‌اند. این طرح به دو شیوه حضوری و مجازی اجرا می‌شود و ۲۰ درصد یارانه معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به کد ملی خریداران اختصاص پیدا می‌کند.
دبیر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران ادامه داد: روز گذشته سه‌شنبه (19آبان 1405) برنامه تجدید میثاق با امام راحل برگزار شد و هم‌زمان با روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار نیز برنامه‌ای برای تجلیل از کتابداران خواهیم داشت.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران از برگزاری مراسم کتاب سال جوانان با همکاری جهاد دانشگاهی خبر داد و گفت: نمایشگاه استانی کتاب در شهر یزد هم‌زمان با هفته کتاب برگزار خواهد شد. مراسم کتاب سال دانشجویی با همکاری جهاد دانشگاهی، برگزاری مراسم سازمان شهدای دانش‌آموز لامرد و میناب با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس، مراسم کتاب سال اکو با همکاری سازمان اکو و نشست‌ها و کارگاه‌های حوزه کودک و نوجوان با مشارکت انجمن‌ها و تشکل‌های تخصصی از دیگر برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این هفته است. برنامه کتابخانه ملی کشورهای آسیا و اقیانوسیه نیز با همکاری کتابخانه ملی برگزار می‌شود و بیش از ۲۰ کتابخانه ملی در آن حضور خواهند داشت.
وی ادامه داد: نخستین جشنواره کتاب و کتابخوانی در زندان‌های سراسر کشور، بزرگداشت روز کتابخوانی در کتابخانه مجلس، برگزاری برنامه‌های انجمن‌های ادبی که تاکنون ثبت‌نام کرده‌اند، روزهای ادبیات استان‌ها و تشکیل نخستین تشکل مروجان کتاب و کتابخوانی نیز از دیگر برنامه‌های ویژه این دوره است.
هفته کتاب فرصتی برای همدلی و هم‌افزایی دستگاه‌های فرهنگی است
دبیر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره میزان اثرگذاری برنامه‌های این رویداد، گفت: سنجش فعالیت‌های حوزه فرهنگ کار آسانی نیست؛ زیرا شاخص‌های ارزیابی در زیست‌بوم‌های مختلف و حتی در کشورهای گوناگون متفاوت است. آنچه در ایران اتفاق می‌افتد، با شرایط هند، آمریکا یا برزیل تفاوت دارد و طبیعتاً شاخص‌های سنجش نیز باید متناسب با این تفاوت‌ها در نظر گرفته شوند؛ اما همین که همه ما به بهانه هفته کتاب دور یک میز جمع می‌شویم و درباره کتاب بحث و گفت‌وگو می‌کنیم، اهمیت دارد. بیش از ۷۰ نهاد و سازمان، برنامه‌های خود را به دبیرخانه اعلام کرده‌اند و تشکل‌ها، دستگاه‌ها و نهادهای مختلف با سلیقه‌ها، نگاه‌ها و گرایش‌های متفاوت در حوزه کتاب و کتابخانه در این رویداد مشارکت دارند. این موضوع نشان می‌دهد که کتاب دغدغه مشترک مجموعه‌های مختلف است و می‌تواند محور همدلی و هم‌افزایی جامعه ایرانی باشد؛ موضوعی که از دیرباز در فرهنگ ما جایگاه داشته است.
حیدری در پاسخ به پرسشی درباره میزان اعتبار اختصاص‌یافته به برنامه‌های هفته کتاب سی وچهارم گفت: با وجود شرایط دشوار و محدودیت منابع، بیش از ۱۰ میلیارد تومان یارانه برای خرید کتاب مردم در نظر گرفته‌ایم. این اعتبار در صورت استقبال مخاطبان قابلیت افزایش دارد و از نظر بودجه اجرایی نیز محدودیتی برای توسعه آن در نظر نگرفته‌ایم.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به افزایش اعتبارات استانی نسبت به سال گذشته بیان کرد: اعتبارات بخش استانی نسبت به سال گذشته افزایش داشته است. اگر خدمات و امکاناتی را که دستگاه‌ها و نهادهای مختلف در اختیار برنامه‌ها قرار می‌دهند نیز محاسبه کنیم، مجموع حمایت‌ها و هزینه‌ها بیش از ۲۰ میلیارد تومان خواهد بود. با توجه به شرایط موجود، این میزان اعتبار هرچند مطلوب و کافی نیست، اما امکان برگزاری برنامه‌های مناسبی را فراهم می‌کند.
رسالت اصلی هفته کتاب، مسئله‌شناسی است
دبیر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب در بخش دیگری از این نشست درباره ضرورت برگزاری نشست‌های پژوهشی و تخصصی در هفته کتاب بیان کرد: یکی از رسالت‌های اصلی هفته کتاب، مسئله‌شناسی است. قرار نیست همه مشکلات حوزه نشر و کتاب در طول این یک هفته حل شود. فعالان حوزه کتاب، کتابداران، رسانه‌ها، پژوهشگران و افراد صاحب‌نظر می‌توانند مسائل و مشکلات این حوزه را مطرح کنند و درباره آنها به بحث و بررسی بپردازند.
وی افزود: بسیاری از مشکلاتی که تاکنون برای آنها اقداماتی صورت گرفته یا در مسیر حل شدن قرار دارند، بخشی از طرح و پیگیری خود را از همین نشست‌ها و رویدادهایی گرفته‌اند که در هفته کتاب برگزار شده‌اند. برخی برنامه‌ها و فعالیت‌هایی که امروز در حوزه کتاب و کتاب‌فروشی‌ها در طول سال اجرا می‌شوند نیز حاصل همین گفت‌وگوها و پیگیری‌ها هستند. هفته کتاب وظیفه دارد مسائل و مشکلات را شناسایی و اطلاع‌رسانی کند و آنها را در معرض توجه سیاستگذاران و برنامه‌ریزان قرار دهد. به اعتقاد من، این رویداد در انجام این رسالت موفق بوده است. اگر اقدامی در این زمینه به شکل مطلوب انجام نشده باشد، باید آن را در عملکرد ما به‌عنوان سیاستگذاران و برنامه‌ریزان جست‌وجو کرد.
حیدری با تأکید بر ضرورت حمایت از حلقه‌های مختلف صنعت نشر گفت: ما باید به بخش‌های مختلف زنجیره نشر خدمات ارائه کنیم. ناشران، اهل قلم، چاپخانه‌ها و سایر بخش‌های مرتبط هرکدام نیازها و مسائل خاص خود را دارند. باید متناسب با منابعی که در اختیار داریم، از این حلقه‌ها حمایت کنیم تا کتاب مناسب در دسترس مردم قرار گیرد. کاغذ و مسائل مرتبط با تولید کتاب نیز از دیگر موضوعاتی است که باید به آن توجه داشته باشیم. اعتباری که تاکنون برای یارانه کتاب‌فروشی‌ها در نظر گرفته‌ایم، حداکثر ظرفیتی است که در شرایط فعلی امکان اختصاص آن وجود داشته است. می‌دانیم این مبلغ به اندازه کافی نیست، اما با توجه به شرایط کشور، رقم مناسبی است و در صورت استقبال مردم و افزایش خرید، ظرفیت افزایش یارانه نیز وجود دارد.
توجه به رهبر شهید در برنامه‌های هفته کتاب
حیدری همچنین به طراحی و تدوین برنامه‌های متعددی برای بزرگداشت رهبر شهید انقلاب؛ حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای و سرداران شهید اشاره کرد و گفت: برگزاری برخی از این برنامه‌ها در روزهای آینده اطلاع‌رسانی خواهد شد. در مجموع، چهار تا پنج برنامه در این زمینه و در روزهای مختلف هفته کتاب خواهیم داشت. نام رهبر شهید در بخش‌های مختلف برنامه‌های ما حضور دارد و حتی در کنار نمایشگاه‌های استانی و نمایشگاه‌های بین‌المللی، بخش‌هایی به نام شهدا و رهبر شهید اختصاص داده شده است. همچنین در برنامه‌های جمعی، جشنواره‌ها، برنامه‌های کتاب سال، جشنواره بین‌المللی شعرفجر و سایر رویدادها نیز بخشی به موضوع شهدا و رهبر شهید اختصاص یافته است. این موضوع یکی از دغدغه‌های اصلی ماست و در برنامه‌های مختلف هفته کتاب نیز نمود خواهد داشت.
دبیر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه رویکرد کلی برنامه‌های این دوره از هفته کتاب، تقویت همدلی و حفظ ایران است، ادامه داد: تقریباً سه روز از هفت روز هفته کتاب با نام شهدا نامگذاری شده است. گاهی یک جمله یا مفهوم می‌تواند پیام‌های متعددی را منتقل کند. شعار «با کتاب گفت‌وگو کنیم» نیز از همین منظر قابل توجه است. گفت‌وگو در شرایط کنونی جامعه، چه به‌صورت مستقیم و چه غیرمستقیم، می‌تواند حامل پیام همدلی و همراهی باشد. به اعتقاد من، حفظ ایران و صیانت از فرهنگ ایرانی و دینی امروز بیش از هر زمان دیگری به گفت‌وگو، مدارا و کنار هم بودن نیاز دارد.
وی افزود: شعار وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی این است که «ایران فقط تهران نیست» و این نگاه در برنامه‌ریزی‌های فرهنگی نیز مورد توجه قرار گرفته است. از دوره‌ای که آقای دکتر صالحی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را بر عهده گرفته‌اند، تفاهم‌نامه‌هایی با ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌ها منعقد شده و بخش عمده‌ای از اعتبارات به استان‌ها و شهرها و روستاهای کمتر برخوردار اختصاص پیدا کرده است. جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب، برنامه تقدیر از انجمن‌ها و مروجان کتابخوانی، پایتخت کتاب ایران و جام باشگاه‌های کتابخوانی از جمله برنامه‌هایی هستند که با همین رویکرد دنبال می‌شوند.
حمایت از همه حلقه‌های صنعت نشر
حیدری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این نکته که قرار نیست هفته کتاب به‌تنهایی مشکلات صنعت نشر کشور را حل کند، گفت: رسالت این رویداد غیر از مباحث تبلیغی و ترویج کتابخوانی آن است که مشکلات را یادآوری و توجه دستگاه‌های مسئول را به آنها جلب کند و سیاستگذاران و برنامه‌ریزان را نسبت به چالش‌های آینده نشر متذکر شود هفته کتاب باید به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نهادهای سیاست‌گذار، وزارتخانه‌های مرتبط، شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌ها یادآوری کند که چه مشکلاتی در حوزه کتاب وجود دارد و برای رفع آنها چه اقداماتی باید انجام شود.
وی افزود: اما در نهایت مجموعه اقداماتی که انجام می‌دهیم، برای مردم است. اختصاص یارانه خرید کتاب تا سقف دو میلیون تومان و ارائه ۲۰ درصد یارانه، حمایت از برگزیدگان حوزه دانشجویی، توجه به حوزه کودک و نوجوان، برگزاری نشست‌های تخصصی تشکل‌ها و اجرای برنامه‌های مختلف در روستاها، همگی با هدف توجه به مخاطبان و گروه‌های مختلف جامعه طراحی شده‌اند.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به همکاری دستگاه‌های مختلف برای اطلاع‌رسانی برنامه‌های هفته کتاب گفت: برنامه‌ها و اقدامات خود را با شهرداری‌ها، صداوسیما، مترو، سازمان فرهنگی هنری شهرداری، کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، ادارات کل استان‌ها و شهرستان‌ها هماهنگ کرده‌ایم. بنرها و تابلوهای شهری و فضاهای اطلاع‌رسانی مترو نیز برای معرفی برنامه‌ها در نظر گرفته شده‌اند.
دبیر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به پرسشی درباره آمار سرانه مطالعه در کشور و تفاوت شاخص‌های سنجش مطالعه در ایران و سایر کشورها گفت: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات از ابتدای سال پیمایشی را آغاز کرده است و در دست بررسی دارد. البته سنجش میزان مطالعه در کشورهای مختلف با شاخص‌های یکسانی انجام نمی‌شود و اساساً نمی‌توان شاخص‌های مطالعه در همه کشورها را با یکدیگر مقایسه کرد.
وی افزود: در دوره‌های مختلف، شاخص‌هایی مانند شمارگان کتاب، تعداد کتاب‌های منتشرشده نسبت به جمعیت، تعداد کتابخانه‌ها و تعداد کتاب‌های موجود در آنها و امثال این‌ها برای سنجش مطالعه مورد استفاده قرار می‌گرفت. اما با توجه به فناوری‌های جدید و تنوع شیوه‌های دریافت اطلاعات، سنجش مطالعه پیچیده‌تر شده است.
دبیر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با اشاره به تفاوت دیدگاه‌ها درباره تعریف مطالعه بیان کرد: در کشورما بر اساس آخرین پژوهش‌های انجام شده زمان مطالعه روزانه حدود ۱۲ دقیقه اعلام می‌شود؛ البته بعضی از سازمان‌ها نیز گزارش‌های متفاوت، زمان‌های بیشتری را ارائه کردند که در آنها دستگاه‌ها شاخص ها متفاوت است. در بعضی نظام‌های آماری، خواندن دعا و قرآن نیز به‌عنوان یکی از شاخص‌های مطالعه در نظر گرفته می‌شود و در برخی دیگر چنین معیاری پذیرفته نیست. حتی در برخی کشورها مشاهده تصاویر یا مطالعه محتوای شبکه‌های اجتماعی و اخبار نیز در تعریف مطالعه مورد توجه قرار می‌گیرد. بنابراین شاخص‌ها متناسب با شرایط، امکانات و رویکردهای پژوهشی هر کشور متفاوت هستند.
حیدری در پاسخ به پرسشی درباره برنامه‌های هفته کتاب برای کتابخانه‌های مساجد و مناطق روستایی بیان کرد: کتابخانه‌های مساجد در روستاها صرفاً محلی برای نگهداری و امانت دادن کتاب نیستند، بلکه می‌توانند به‌عنوان پایگاه‌های فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی در زندگی روستاییان نقش‌آفرینی کنند. این کتابخانه‌ها در کنار مساجد، از جایگاه محوری در فعالیت‌ها و تصمیم‌گیری‌های اجتماعی روستا برخوردارند. بیش از سه هزار کانون فرهنگی و هنری مساجد در کشور فعالیت دارند که برنامه‌های متنوعی متناسب با شرایط اقلیمی و فرهنگی مناطق خود برگزار می‌کنند. مسابقات کتابخوانی، تقدیر از مروجان کتابخوانی و برنامه‌های مختلف ترویجی از جمله فعالیت‌های این کانون‌هاست.
حیدری در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از کتاب‌فروشی‌ها و ناشران در شرایط اقتصادی موجود بیان کرد: در حوزه تسهیلات کتاب‌فروشی‌ها، نزدیک به ۴۰۰ کتاب‌فروش تاکنون ثبت‌نام کرده‌اند و پرونده آنها برای دریافت تسهیلات به بانک معرفی شده است. این تسهیلات با نرخ‌های ۱۰ و ۱۱ درصد در نظر گرفته شده است. ناشران نیز از حمایت‌های مشابه برخوردار خواهند شد.
دبیر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با اشاره به حمایت از نویسندگان و اهل قلم گفت: برای نویسندگان نیز تسهیلاتی در نظر گرفته‌ایم. تاکنون نزدیک به دو هزار نفر برای دریافت تسهیلات قرض‌الحسنه به بانک معرفی می‌شوند. این تسهیلات با نرخ چهار درصد پیش‌بینی شده است. هرچند منابع محدود است، اما تلاش کرده‌ایم از این طریق نیز به اهالی قلم کمک کنیم.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در پاسخ به پرسشی درباره کیفیت برگزاری نمایشگاه‌های استانی و حمایت از ناشران شرکت‌کننده گفت: نمایشگاه‌های استانی از نظر کمی وضعیت قابل قبولی دارند، اما از نظر کیفی همچنان تلاش می‌کنیم شرایط را بهتر کنیم.از سال گذشته تلاش کردیم شیوه برگزاری نمایشگاه‌های کتاب استانی را با توجه به این هزینه‌ها تغییر دهیم. برخی ناشران اعلام می‌کردند که به دلیل هزینه‌های سنگین حمل‌ونقل، جابه‌جایی، اسکان و پذیرایی امکان حضور در نمایشگاه‌های استانی را ندارند. به همین دلیل، روش متمرکز را انتخاب کردیم البته اعلام کردیم که حضور ناشران می‌تواند بر اساس انتخاب و تمایل خودشان باشد و در بسیاری از استان‌ها نیز ناشرانی در نمایشگاه‌ها حضور پیدا کرده‌اند. برای کتاب‌فروشی‌های استانی نیز یارانه اختصاصی در نظر گرفته‌ایم. برگزاری روز ادبیات استان‌ها، تقدیر از مروجان کتابخوانی و مشاهیر فرهنگی و دیدار با چهره‌های ادبی و فرهنگی مناطق مختلف از دیگر برنامه‌های ماست.
حیدری در پاسخ به یک پرسش دیگری درباره وضعیت تأمین کاغذ و مشکلات ناشران گفت: در زمینه تأمین کاغذ، دولت اعتبار لازم را اختصاص داده و فراخوان مربوط نیز اعلام شده است. پیمانکارها انتخاب شده و بخشی از کاغذ وارد کشور شده، اما بخشی دیگر به دلیل شرایط موجود هنوز امکان ورود پیدا نکرده است. جلسات متعددی در نهاد ریاست‌جمهوری برای بررسی وضعیت کاغذ برگزار شده و این موضوع همچنان در حال پیگیری است. بخشی از کاغذ از طریق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد شده و فرایند توزیع آن نیز آغاز شده است. همچنین کارگروهی برای پیگیری این موضوع تشکیل شده و مجموعه‌ای از دستگاه‌ها و بخش‌های مرتبط در حال انجام وظایف خود هستند تا کاغذ هرچه زودتر به بازار برسد.
وی اضافه کرد: تأمین کاغذ تنها بخشی از زنجیره نشر است و مسئولیت تأمین آن بر عهده دستگاه‌های مختلف قرار دارد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وظیفه محتوایی دارد، اما در راستای حمایت از اهالی فرهنگ و ارتباط با نهادهای بالادستی، پیگیری تأمین کاغذ و رفع مشکلات ناشران را نیز دنبال می‌کند و در برخی موارد هزینه‌هایی را برای حل این مشکلات می‌پردازد.
دبیر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه قیمت کتاب باید با توجه به شرایط اقتصادی و هزینه‌های تولید و توزیع بررسی شود، افزود: کتاب از یک سو کالایی فرهنگی است و از سوی دیگر، فرایند تولید و توزیع و هزینه‌های اقتصادی دارد. بنابراین تغییر قیمت‌ها را باید در چارچوب این شرایط بررسی کرد. ما سامانه‌ای را با عنوان «نرخ مرجع» با هدف شفافیت قیمت کتاب راه‌اندازی کرده‌ایم. بر اساس این سازوکار، ناشران موظف‌اند هنگام دریافت مجوز کتاب، قیمت آن را در سامانه ثبت کنند تا خریداران در صورت مشاهده مغایرت یا اعتراض به قیمت، امکان مراجعه و بررسی داشته باشند. ناشران نیز برای تغییر قیمت باید از طریق همین سامانه اقدام کنند. این سامانه از حدود دو هفته پیش راه‌اندازی شده و ثبت قیمت کتاب در آن برای ناشران الزامی است.
حیدری در پاسخ به پرسشی درباره ساماندهی زیرساخت‌های حوزه نشر گفت: این موضوع یکی از اولویت‌های اصلی ماست. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی چهار محور را در برنامه‌های خود دنبال می‌کند که یکی از آنها توجه به تحولات فناوری در حوزه فرهنگ است؛ به همین منظور مبحث تحولات فناوری یکی از رویکردهای اساسی ما در مجموعه معاونت امور فرهنگی و خانه کتاب و ادبیات ایران است که در همین راستا مجموعه برنامه ها و اقداماتی از همان ابتدای شروع کار آغاز شد که بعضی از آنها انجام شده و بعضی از آنها در حال انجام است مانند دسترسی به اطلاعات، مرجع قیمت نشر، API ، اعلام وصول الکترونیکی ، اتصال شابک به درگاه ملی مجوزها، مشابهت یاب و ... از جمله آنهاست. هفته گذشته سامانه شابک به درگاه ملی مجوزها متصل شد و اقدامات مرتبط با میان‌نشر نیز انجام شده است. امیدواریم طی یک تا دو هفته آینده فرایندهای الکترونیکی تکمیل شود و دسترسی مردم به اطلاعات حوزه نشر نیز در آینده نزدیک فراهم شود.
سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «با کتاب گفت‌وگو کنیم» از ۲۳ تا ۳۰ آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار می‌شود.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط می‌کند
