خلوت، اجتماع، کتابخانه/ 2
کتابخانه‌ها در دوران بحران باید نشست‌های کتابخوانی و فعالیت‌های گفت‌وگومحور خود را تقویت کنند
نگین شکرزاده گفت: کتابخانه‌ها باید در دوران بحران، برنامه‌های فرهنگی، نشست‌های کتابخوانی و فعالیت‌های گفت‌وگومحور خود را تقویت کنند تا بتوانند نقش موثرتری در افزایش تاب‌آوری، تقویت ارتباطات اجتماعی و فراهم کردن فضایی برای تبادل تجربه‌های افراد ایفا کنند.
نگین شکرزاده؛ دانش‌آموخته مقطع دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی به ستاد خبری سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران گفت: کتابخانه‌ها از مراکز مهم خدمت‌رسانی به اقشار مختلف جامعه هستند و در شرایط بحرانی می‌توانند نقش موثری در کمک به افراد ایفا کنند. کتابخانه‌ها در مواجهه با بحران ناچارند خود را به‌‌سرعت با شرایط جدید تطبیق دهند و راه‌هایی برای تداوم خدمت‌رسانی پیدا کنند.
وی با بیان اینکه یکی از اقدامات کتابخانه‌ها در شرایط بحران می‌تواند تولید پوسترهای آموزشی، اینفوگرافیک‌ها و محتوای اطلاع‌رسانی درباره نحوه مواجهه با بحران باشد، ادامه داد: این محتواها به افراد کمک می‌کنند تا ضمن حفظ آرامش، راهکارهایی برای مدیریت شرایط بحرانی و عبور آسان‌تر از آن پیدا کنند. بخشی از این مطالب به‌صورت حضوری در کتابخانه‌ها نصب می‌شود و بخشی دیگر از طریق پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرد. همچنین برخی کتابخانه‌ها با ترجمه منابع آموزشی، امکان دسترسی به اطلاعات مورد نیاز را برای کاربران خود فراهم می‌کنند.
این پژوهشگر با اشاره به اهمیت منابع اطلاعاتی در شرایط بحران ادامه داد: کتابخانه‌ها متناسب با نوع بحران، منابع مرتبط را شناسایی می‌کنند و در اختیار مخاطبان قرار می‌دهند. از آنجا که در چنین شرایطی ممکن است کتابخانه‌ها تعطیل شوند، خدمات دیجیتال اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. برای مثال کتابخانه‌ها می‌توانند با تهیه اشتراک کتابخانه‌های الکترونیکی و فراهم کردن امکان استفاده از این منابع برای کاربران، دسترسی به اطلاعات و محتوای موردنیاز را تسهیل کنند.
وی افزود: انتخاب منابع باید متناسب با نیاز مخاطبان هر کتابخانه باشد. کتابخانه‌های دانشگاهی با دانشجویان و اعضای هیات علمی در ارتباطند، کتابخانه‌های تخصصی به کارشناسان و متخصصان خدمات ارائه می‌کنند و کتابخانه‌های عمومی نیز گروه‌های متنوعی از مخاطبان را پوشش می‌دهند. بر همین اساس هر کتابخانه می‌تواند منابع مناسب را شناسایی و از طریق کتابخانه دیجیتال، شبکه‌های اجتماعی و دیگر بسترهای ارتباطی در اختیار کاربران خود قرار دهد.
شکرزاده با اشاره به نقش نشست‌های کتابخوانی در شکل‌گیری گفت‌وگوهای اجتماعی گفت: این نشست‌ها فرصت مناسبی برای به‌اشتراک‌گذاری تجربه‌ها و دیدگاه‌های افراد فراهم می‌کنند. به‌ویژه زمانی که شرکت‌کنندگان تجربه‌ای مشابه از یک بحران داشته باشند، می‌توانند درباره چگونگی مواجهه با شرایط دشوار و راه‌های عبور از آن با یکدیگر گفت‌وگو کنند.
او با اشاره به تجربه حضور در نشست‌های معرفی کتاب ادامه داد: در این نشست‌ها، افراد با دیدگاه‌های مختلف شرکت می‌کنند و فرصت دارند دغدغه‌ها و نگرانی‌های خود را مطرح کنند. نویسنده یا دیگر افرادی که در نشست حضور دارند نیز می‌توانند دانش و تجربه خود را در اختیار مخاطبان قرار دهند. این تبادل نظر به شرکت‌کنندگان کمک می‌کند تا با دیدگاه‌های متفاوت آشنا شوند و به درک مشترک‌تری از موضوع مورد بحث برسند.
این پژوهشگر با بیان اینکه ایجاد چنین فرصت‌هایی از اهداف مهم نشست‌های کتابخوانی است، گفت: کتاب و گفت‌وگو درباره محتوای نشست‌های کتابخوانی می‌تواند زمینه تعامل میان افرادی را فراهم کند که ممکن است تجربه‌ها و نگرش‌های متفاوتی داشته باشند. کتابخانه‌ها در دوران بحران می‌توانند فراتر از کارکرد معمول خود، به فضایی برای تعامل اجتماعی و حمایت روانی از افراد تبدیل شوند. این کارکرد تنها به نشست‌های کتابخوانی محدود نمی‌شود و دیگر فعالیت‌های فرهنگی و ادبی کتابخانه‌ها نیز می‌توانند چنین نقشی داشته باشند.
شکرزاده با اشاره به محفل‌ها و نشست‌های فرهنگی و ادبی کتابخانه‌ها عنوان کرد: این برنامه‌ها فرصتی برای گردهمایی افراد و گفت‌وگو درباره مسائل مختلف فراهم می‌کنند. چنین فضاهایی در دوران بحران اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند؛ زیرا افراد می‌توانند نگرانی‌ها و دیدگاه‌های خود را مطرح کنند و از تجربه‌های یکدیگر بهره ببرند. همچنین برگزاری نشست‌ها به صورت مجازی امکان مشارکت مخاطبان بیشتری را فراهم می‌کند. در این صورت افراد از شهرهای مختلف می‌توانند در برنامه‌ها حضور پیدا کنند و دیدگاه‌های خود را مطرح کنند.
وی در پایان برضرورت توجه جدی‌تر به این ظرفیت‌ها تاکید کرد و گفت: کتابخانه‌ها باید در دوران بحران، برنامه‌های فرهنگی، نشست‌های کتابخوانی و فعالیت‌های گفت‌وگومحور خود را تقویت کنند تا بتوانند نقش موثرتری در افزایش تاب‌آوری، تقویت ارتباطات اجتماعی و فراهم کردن فضایی برای تبادل تجربه‌های افراد ایفا کنند.
سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «با کتاب گفت‌وگو کنیم» از بیست‌وسوم تا سی‌ام آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار می‌شود.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط می‌کند
