همزمان با گرامیداشت روز «کتاب، کتابخوانی و کتابدار»، ۳۴ کتابخانه سیار برای خدمترسانی به ۲۴ استان کشور به بهرهبرداری شد و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در این آیین بر ضرورت مطالعه مدیران تأکید کرد.
به گزارش ستاد خبری سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، آیین ویژه روز «کتاب، کتابخوانی و کتابدار» و بهرهبرداری از ۳۴ خودرو کتابخانه عمومی سیار، صبح یکشنبه (۲۴ آبان ۱۴۰۵) با حضور مسعود پزشکیان؛ رئیسجمهور، سیدعباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، آزاده نظربلند؛ دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور، ابراهیم حیدری؛ دبیر سیوچهارمین هفته کتاب و مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، اعضای هیئت امنای نهاد کتابخانههای عمومی کشور، جمعی از استانداران، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مسئولان فرهنگی، در ساختمان مرکزی نهاد کتابخانههای عمومی کشور برگزار شد. در این مراسم برگزیدگان دومین رویداد ملی «همخوان؛ جایزه کتابخانه عمومی ایران» نیز معرفی و تجلیل شدند.
مدیران بیش از دیگران به کتابخوانی نیاز دارند
مسعود پزشکیان در این آیین با تبریک این مناسبت و قدردانی از تلاش کتابداران، نویسندگان، ناشران و فعالان حوزه کتاب گفت: هفته کتاب فرصتی ارزشمند برای توجه دوباره به جایگاه مطالعه در زندگی فردی و اجتماعی است. باور من این است که برای پیمودن مسیر درست و رسیدن به عزت و سربلندی، باید بدانیم دیگران چه مسیری را طی کردهاند، چگونه با مشکلات مواجه شدهاند و چگونه توانستهاند از موانع عبور کنند. این شناخت از طریق مطالعه و بهرهگیری از تجربههای ثبتشده در کتابها به دست میآید.
وی با اشاره به تاکید قرآن کریم بر سیر و مطالعه در تاریخ و سرگذشت ملتها افزود: در قرآن کریم بارها انسان به حرکت در زمین و تامل در سرنوشت گذشتگان دعوت شده است؛ چراکه تاریخ و تجربههای بشری میتواند راهنمای ما در تصمیمگیری و مواجهه با مسائل باشد. حتی مطالعه روزانه چند کتاب یا چند اثر در طول هفته میتواند به انسان کمک کند تا مسائل را بهتر ببیند و برای مشکلاتی که با آن مواجه است، راهحل پیدا کند.
رئیسجمهور با تاکید بر ضرورت مطالعه در میان مدیران و مسئولان بیان کرد: هر فردی متناسب با جایگاهی که در آن قرار گرفته، باید کتاب بخواند. مدیران نیز باید از منظر مدیریتی مطالعه کنند و بدانند چگونه میتوان به مردم خدمت کرد و گرهی از مشکلات آنان گشود. نمیتوان مسئولیت پذیرفت، اما بدون شناخت تجربههای گذشته و بهرهگیری از دانش و آگاهی، برای مسائل جامعه تصمیم گرفت.
وی ادامه داد: امروز باید از خود بپرسیم چرا با وجود همه ظرفیتها و داشتههای کشور، همچنان با مشکلات معیشتی و مسائل مختلف زندگی مردم مواجه هستیم و اشکال کار کجاست. کسی که مسئولیتی را میپذیرد، حق ندارد عمر و فرصت خود را تلف کند؛ مسئولیت ما حل مشکلات مردم است و این کار بدون شناخت مسیرهایی که دیگران پیمودهاند و تجربههایی که در طول نسلها شکل گرفته، دشوار خواهد بود.
پزشکیان با بیان اینکه هرچه شناخت انسان از تجربههای تاریخی و اجتماعی بیشتر باشد، امکان تصمیمگیری درست نیز افزایش مییابد، گفت: کتاب به ما کمک میکند تا از محدودیتهای ذهنی خود عبور کنیم، مسائل را از زاویههای مختلف ببینیم و بهجای تکیه بر تصور و برداشت شخصی، بر پایه دانش و تجربه تصمیم بگیریم.
کتاب، پنجرهای برای شناخت جهان و عبور از خودمحوری است
رئیسجمهور با اشاره به نقش مطالعه در گسترش افق فکری انسان اشاره کرد: کتاب ذهن انسان را تا افقهای دور میبرد و نگاه او را به جهان گستردهتر میکند. وقتی درباره آسمان، زمین، کهکشانها و عظمت جهان مطالعه میکنیم، متوجه میشویم که انسان در برابر این گستره عظیم چه اندازه کوچک است. با چنین نگاهی، غرور، خودبزرگبینی و منیت انسان فرو میریزد و بهتر درک میکند که نباید بر سر مسائل کوچک با یکدیگر درگیر شود.
وی با اشاره به مطالعه شاهنامه و آموزههای اخلاقی و اجتماعی آن افزود: در شاهنامه نیز میتوان درسهای ارزشمندی درباره زندگی، حرص، طمع، غرور، خودخواهی و پیامدهای رفتار انسانها یافت. وقتی سرگذشت گذشتگان را میخوانیم، درمییابیم کسانی که با گذشت، مهربانی و در خدمت مردم بودن زندگی کردند، چه جایگاهی داشتهاند و در مقابل، کسانی که گرفتار حرص، غرور و منیت شدند، چه سرنوشتی پیدا کردند. این تجربهها در کتابها ثبت شدهاند تا نسلهای بعد بتوانند از آنها درس بگیرند. مطالعه به انسان کمک میکند از خودمحوری فاصله بگیرد، دیگران را بهتر درک کند و با نگاه بازتری درباره مسائل قضاوت کند.
پزشکیان با تأکید بر اینکه هدف از مطالعه صرفا افزایش اطلاعات نیست، گفت: ممکن است انسان کتاب بخواند، اما همچنان دروغ بگوید، تهمت بزند، به دیگران توهین کند و رفتار نادرستی داشته باشد. چنین مطالعهای زمانی به نتیجه میرسد که دانش و آگاهی در اخلاق، رفتار و شیوه زندگی انسان اثر بگذارد.
وی با اشاره به آموزههای قرآن کریم و تاکید بر مفاهیم رحمت، مهربانی و اصلاح در این کتاب آسمانی بیان کرد: حتی در آغاز قرآن کریم، با نام خداوندی مواجه میشویم که رحمتگر و مهربان است. بنابراین کسی که در مسیر آموزههای دینی حرکت میکند، باید اهل مهربانی، گذشت و رحمت باشد و از کینه، نفرت و خودخواهی فاصله بگیرد. وی با اشاره به آیه مربوط به رسالت پیامبر اکرم (ص) و مفاهیم تلاوت آیات، تزکیه و تعلیم کتاب و حکمت افزود: هدف از آموزش و آگاهی، رهایی انسان از نادانی و رسیدن به شناخت و اصلاح است. نادانی و تصمیمگیری بدون آگاهی، انسان و جامعه را از مسیر عزت و سربلندی دور میکند. اگر میخواهیم جامعهای آگاه و سربلند داشته باشیم، باید به کتاب و دانش مراجعه کنیم و آموختهها را در عمل به کار ببندیم.
رئیس جمهوری در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت توسعه خدمات کتابخانههای سیار تأکید کرد و گفت: کتابخانههای سیار باید متناسب با شرایط و نیازهای هر منطقه خدمات ارائه کنند. نیازهای کودکان، جوانان و بزرگسالان در مناطق مختلف یکسان نیست و ممکن است در یک منطقه موضوعات کشاورزی و در منطقهای دیگر مسائل صنعتی و تخصصی اولویت داشته باشد. باید متناسب با نیاز هر منطقه، کتابهای مناسب را در اختیار مردم قرار داد تا بتوانند از این منابع برای افزایش دانش و توانمندیهای خود استفاده کنند. برخی کتابها نیز جنبه عمومی دارند و برای همه گروههای جامعه قابل استفادهاند؛ اما در کنار آنها باید به نیازهای اختصاصی مخاطبان نیز توجه داشت.
وی با قدردانی از کتابداران کتابخانههای سیار که با حضور در شهرها و روستاها، خدمات کتابخانهای را به کودکان و خانوادهها میرسانند، بیان کرد: تلاش کسانی که در شهر به شهر و روستا به روستا حرکت میکنند، با کودکان مینشینند، کتاب میخوانند و تجربهها را در اختیار آنان قرار میدهند، بسیار ارزشمند است. این فعالیتها میتواند در آموزش نسل آینده، افزایش آگاهی و تغییر نگرش و رفتار کودکان تأثیرگذار باشد.
پزشکیان با اشاره به نقش معلمان، استادان و شیوه ارتباط با مخاطبان در ترویج علم و مطالعه گفت: نوع پیامرسانی و شیوه ارتباط برقرار کردن با انسانها، هنری است که نباید آن را ساده و کماهمیت تلقی کرد. همه ما تجربه معلمانی را داشتهایم که شیوه تدریسشان باعث شده به یک درس علاقهمند شویم و در مقابل، معلمانی که به دلیل نحوه ارائه مطالب، علاقه ما را به همان درس از بین بردهاند. گاهی انسان میخواهد فرد دیگری را هدایت کند، اما بهجای فراهم کردن زمینه شناخت و انتخاب، به او دستور میدهد که چه کاری انجام دهد. در چنین شرایطی ممکن است مخاطب در برابر آن موضع بگیرد. کتاب این فرصت را فراهم میکند که انسان خودش بخواند، فکر کند، بسنجد و به قضاوت برسد. به این ترتیب، تغییر نگرش و رفتار میتواند از درون خود فرد آغاز شود.
وی با تاکید بر ضرورت توجه به جذابیت و کیفیت ارائه کتاب به مخاطبان، ادامه داد: باید تلاش کنیم کتابها و شیوه معرفی آنها بهگونهای باشد که افراد، بهویژه کودکان و نوجوانان، به مطالعه علاقهمند شوند و کتاب بتواند در زندگی آنها جایگاه واقعی پیدا کند.
رئیسجمهور در بخشی از سخنان خود با اشاره به اهمیت استفاده از تجربه کشورهای موفق در مسیر توسعه، مدیران و مسئولان را به مطالعه کتاب «برخاستن از فقر» توصیه کرد و گفت: مدیران باید این کتاب را بخوانند و بررسی کنند که کشورهای مواجه با فقر و مشکلات اقتصادی چگونه توانستهاند در فاصله چند دهه مسیر پیشرفت را طی کنند و به جایگاه متفاوتی در جهان برسند. باید ببینیم آنها چه کردند، از چه تجربههایی بهره گرفتند و چگونه توانستند بر مشکلات خود غلبه کنند. ما نیز میتوانیم با تکیه بر دانش، آگاهی و تجربههای درست، بر سختیها و مشکلات موجود غلبه کنیم. برای این کار بیش از هر چیز به علم و دانایی نیاز داریم.
وی با تاکید بر اینکه ظرفیتهای کشور امکان حرکت به سوی جایگاههای بالاتر را فراهم میکند، ادامه داد: باید دست به دست هم بدهیم تا کشورمان را به جایگاه شایستهای از عزت و سربلندی برسانیم. این مسیر نیازمند آگاهی، یادگیری، اصلاح رفتار و استفاده از تجربههای ارزشمند بشری است.
پزشکیان در پایان ضمن قدردانی مجدد از کتابداران، نویسندگان، ناشران و همه فعالان عرصه کتاب و کتابخوانی، ابراز امیدواری کرد که هفته کتاب فرصتی برای اصلاح رفتارها، تقویت فرهنگ مطالعه و بهرهگیری بیشتر از تجربههای ارزشمند در مسیر رشد و توسعه جامعه باشد و تأکید کرد: فراموش نکنیم که ما برای مردم هستیم و باید خدمتگزار مردم باشیم.
کتاب کاغذی همچنان اصلیترین حلقه اتصال مخاطبان به فرهنگ مکتوب است
سیدعباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این مراسم ضمن تبریک هفته کتاب به ناشران، نویسندگان، مترجمان، کتابفروشان و کتابداران، از تلاش فعالان عرصه قلم و فرهنگ مکتوب کشور قدردانی و با اشاره به نامگذاری ۲۴ آبان به نام علامه طباطبایی، از جایگاه علمی و اندیشهای این شخصیت برجسته تجلیل کرد.
وی گفت: امسال در کنفرانس یونسکو برای سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، از علامه طباطبایی بهعنوان یکی از شخصیتهای علمی جهان یاد شده است و امیدواریم با همکاری ایران و جهان اسلام، نام این شخصیت بزرگ در میان مشاهیر علمی جهان در یونسکو ثبت شود. علامه طباطبایی شخصیت گرانقدری بود که توانست دانشهای مختلف علوم اسلامی را از مرحله انتقال و نوآوری به مرحله نظریهپردازی وارد کند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه با گرامیداشت یاد و نام رهبر شهید انقلاب اسلامی، فقدان ایشان را ضایعهای بزرگ برای کشور و بهویژه عرصه فرهنگ مکتوب دانست و ادامه داد: عرصه و جریان فرهنگ مکتوب، پشتوانه بزرگی را از دست داد. این سخن از باب مسئولیت و جایگاه مدیریتی نیست؛ سخنانی که در ابتدای برنامه درباره کتابخوانی ایشان پخش شد، نشان میدهد که رهبر شهید هم تعلق خاطر ویژهای به کتاب داشتند و هم با جدیت دغدغه این حوزه را دنبال میکردند. ایشان فرموده بودند دغدغه من کتاب و کتابخوانی است و اگر قرار باشد روزانه یک ساعت صحبت کنم تا مردم کتابخوان شوند، حاضرم روزی یک ساعت و نیم درباره کتاب سخن بگویم. یاد و خاطره رهبر شهید را که همواره علمدار و پرچمدار کتاب و کتابخوانی و پیشتاز این عرصه بودند، گرامی میداریم.
صالحی با قدردانی از حضور رئیسجمهور در این آیین گفت: با وجود مشغلههای فراوان و مسئولیتهای سنگینی که بر دوش رئیسجمهور قرار دارد، حضور ایشان در این مراسم نشاندهنده دغدغه و توجه به موضوع کتاب و کتابخوانی است. حضور رئیسجمهور در نهاد کتابخانههای عمومی کشور، پیامی نمادین برای توجه به عرصه فرهنگ مکتوب کشور دارد و نشان میدهد با وجود شرایط خاص کشور و داغ فقدان رهبر شهید انقلاب اسلامی، مسئولان و مقامات عالی کشور اهمیت کتاب و کتابخوانی را فراموش نکردهاند و همچنان پشتیبان این حوزه هستند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه با اشاره به نتایج آخرین نظرسنجی انجامشده در حوزه کتاب بیان کرد: بر اساس این پیمایش، ۵۷.۸ درصد مخاطبان کتاب کاغذی، ۱۲.۷ درصد کتاب الکترونیک، ۱۵.۲ درصد کتاب صوتی و ۱۴.۲ درصد نیز هر سه قالب را مطالعه میکنند. این پیمایش نشان میدهد کاغذ همچنان کالایی اساسی است و کتاب کاغذی اصلیترین حلقه اتصال مخاطبان به فرهنگ مکتوب کشور به شمار میرود. بخش اصلی کتابخوانان کشور نیز فرهنگ و دانش خود را از طریق کتاب کاغذی تأمین میکنند.
وی با اشاره به حمایتهای دولت چهاردهم از حوزه نشر و کاغذ افزود: با حمایت دولت و برگزاری جلسات مشترک و همکاری بانک مرکزی و وزارت صمت، با وجود تلاطمهای موجود در بازار کاغذ، ۲۰ میلیون دلار ارز برای تامین کاغذ مورد نیاز حوزه نشر و کتاب در شرایط جنگی اختصاص یافته است. این اقدام نشانهای از تداوم اولویتبخشی دولت به مسئله کاغذ و حمایت از فرهنگ مکتوب کشور است.
صالحی با اشاره به بخش دیگری از نتایج نظرسنجی درباره میزان خرید کتاب گفت: بر اساس این پیمایش، میانگین خرید کتاب از ۱۱ جلد در سال گذشته به ۸.۶ جلد در سال جاری کاهش یافته است. این آمار ضرورت توجه بیشتر به وضعیت اقتصادی و فرهنگی خانوادهها را نشان میدهد. این شرایط نیازمند حمایت دولت از سبد فرهنگی خانوار است؛ هرچند از محدودیتها و مضیقههای دولت نیز آگاه هستیم. در این نظرسنجی، ۱۲.۲ درصد از پاسخگویان اعلام کردهاند که عضو کتابخانه هستند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه با تأکید بر نقش دسترسی آسان به کتاب در توسعه فرهنگ مکتوب کشور، از اقدامات نهاد کتابخانههای عمومی کشور در توسعه زیرساختهای کتابخوانی قدردانی کرد و ادامه داد: نهاد کتابخانههای عمومی کشور با افتتاح ۶۰ کتابخانه، ۲۵ هزار مترمربع به فضای کتابخوانی کشور افزوده است. همچنین با افتتاح ۳۴ کتابخانه سیار، تعداد کتابخانههای سیار کشور به ۱۱۶ باب رسیده است. در حال حاضر ۳۰۰ پروژه کتابخانهای در آستانه اتمام قرار دارد که با بهرهبرداری از آنها، ۳۰۰ هزار مترمربع به فضای کتابخوانی کشور اضافه خواهد شد.
وی در پایان با اشاره به ظرفیت کتابخانهها و مدارس برای افزایش دسترسی دانشآموزان به منابع مطالعاتی، بر ضرورت تقویت پیوند میان این دو نهاد تأکید کرد و گفت: کتابخانهها و مدارس میتوانند دسترسی دانشآموزان به کتاب را افزایش دهند و این اتفاق به تربیت نسلی منتقد کمک خواهد کرد.
گذار از الگوی کتابخانهمحور به الگوی جامعهمحور
آزاده نظربلند نیز در این آیین با گرامیداشت یاد و نام رهبر شهید انقلاب گفت: روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار را با گرامیداشت یاد و نام رهبر شهید انقلاب آغاز میکنم؛ شخصیتی که بهحق ایشان را کتابخوانترین رهبران جهان دانستهاند. انس عمیق و مستمر ایشان با کتاب، گستره مطالعاتشان در حوزههای گوناگون ادبیات، شعر، تاریخ و اندیشه و شناخت دقیقشان از آثار و نویسندگان، از وجوه برجسته شخصیت علمی و فرهنگی ایشان بود. برای ما در نهاد کتابخانههای عمومی کشور، این نگاه حامل پیامی روشن و مسئولیتی ماندگار است: کتاب باید در متن زندگی جامعه حضور داشته باشد و کتابخوانی باید به بخشی از زیست فرهنگی مردم تبدیل شود.
وی افزود: سال گذشته، در همین مناسبت، درباره ظرفیت کتابخانههای عمومی برای خلق ارزش و بازدهی سرمایهگذاری فرهنگی صحبت کردم. بر اساس سنجش ارزشآفرینی کتابخانههای عمومی، سرمایهگذاری در این حوزه میتواند ارزشی اقتصادی و اجتماعی، فراتر از میزان سرمایهگذاری اولیه، ایجاد کند. امروز، پس از کمتر از بیستوسه ماه مسئولیت در نهاد کتابخانههای عمومی کشور، میخواهم از مسیری صحبت کنم که با هدف تبدیل این ظرفیتها به فرصتهایی واقعی و اثرگذار در جامعه دنبال شده است.
دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور ادامه داد: جهتگیری اصلی، گذار از الگوی «کتابخانهمحور» به الگوی «جامعهمحور» بوده است. در این رویکرد، کتابخانه علاوه بر آنکه مکانی برای نگهداری و امانت کتاب است، نهادی اجتماعی و فرهنگی است که باید متناسب با نیازهای جامعه حرکت کند، فرصت دسترسی به کتاب و خدمات کتابخانهای را گسترش دهد، زمینه تعامل و یادگیری را فراهم آورد و در زندگی فرهنگی و اجتماعی مردم حضوری مؤثر داشته باشد.
نظربلند همچنین با اشاره به این نکته که مبنای این تحول، توسعه عادلانه خدمات و توجه ویژه به مناطق کمبرخوردار بوده است، گفت: دسترسی به کتاب، دانش و فرصتهای یادگیری نباید تابع محل زندگی، وضعیت اقتصادی یا موقعیت اجتماعی افراد باشد. کتابخانه عمومی باید نهادی فراگیر و محلهمحور باشد که امکان بهرهمندی از خدمات فرهنگی را برای همه فراهم میکند. یکی از جلوههای روشن این رویکرد، توسعه کتابخانههای عمومی سیار است که امروز شاهد بهرهبرداری از بزرگترین شبکه کتابرسانی کشور بودیم.
وی اضافه کرد: در دیماه ۱۴۰۳، نهاد کتابخانههای عمومی کشور ۵۷ کتابخانه عمومی سیار در اختیار داشت. طی بیستودو ماه گذشته، ۲۵ دستگاه به این ظرفیت افزوده شد و امروز با بهرهبرداری از ۳۴ کتابخانه سیار جدید، شمار این کتابخانهها به ۱۱۶ دستگاه رسید؛ یعنی بیش از دو برابر شدن ظرفیت کتابخانههای سیار کشور و توسعه جمعیت تحت پوشش این خدمات از سه میلیون و ۴۵ هزار نفر به حدود ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر و بهرهمندی همه استانهای کشور از خدمات کتابخانه عمومی سیار.
دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور افزود: سال گذشته، نهاد ۴۲۲۹ نقطه خدمت کتابخانهای در سراسر کشور داشت. این تعداد امروز به ۴۴۹۶ نقطه رسیده است و با استقرار کتابخانههای سیار جدید، شبکه خدمات کتابخانهای کشور به ۴۷۷۵ نقطه خدمت گسترش خواهد یافت؛ رشدی حدود ۱۳ درصد نسبت به سال گذشته و ۲۲ درصد در دولت چهاردهم که در پرتو همراهی و حمایت دولت محقق شده است.
نظربلند با اشاره به توجه به کیفیت فضاهای کتابخانهای گفت: در بیستودو ماه گذشته، ۷۰ کتابخانه جدید با زیربنایی بالغ بر ۲۵ هزار مترمربع به بهرهبرداری رسیده و ۶۳ کتابخانه با زیربنایی بالغ بر ۷۰ هزار مترمربع بازطراحی شدهاند. البته تحول کتابخانه صرفاً به توسعه و بهسازی فضاها محدود نبوده است. همزمان، تقویت منابع کتابخانهای و گسترش فعالیتهای ترویجی، آموزشی و محتوایی دنبال شده است تا کتابخانهها به محیطهایی زنده برای ترویج خواندن، گفتوگو، یادگیری، خلاقیت و مشارکت اجتماعی تبدیل شوند. برگزاری برنامههای فرهنگی و ادبی، نشستهای کتابخوانی، فعالیتهای مرتبط با کودکان و نوجوانان و برنامههای متناسب با گروههای مختلف مخاطب، بخشی از این رویکرد است.
دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور افزود: در این بیستودو ماه تلاش شده مبانی تحولی پایدار در ماموریت و کارکرد کتابخانههای عمومی پیریزی شود؛ تحولی که در آن، کتابخانه از یک مکان ثابت به خدمتی فراگیر، از یک مرکز امانت کتاب به کانون یادگیری و مشارکت اجتماعی و از نهادی متکی بر مراجعه مخاطب به نهادی پاسخگو به نیازهای جامعه تبدیل شود.
وی در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه تداوم و تعمیق این مسیر به پشتیبانی و همراهی مجموعه دولت و سایر ارکان حاکمیت نیاز دارد، سه موضوع را از اهمیت ویژه برخوردار دانست: نخست، تامین منابع مالی پایدار و متنوع برای نهاد کتابخانههای عمومی کشور، تا امکان برنامهریزی بلندمدت، توسعه زیرساختها و توزیع متوازن خدمات فراهم شود. دوم، بهرهگیری از ظرفیت مسئولیت اجتماعی دستگاههای اجرایی و بنگاههای اقتصادی و هدایت بخشی از این ظرفیت به توسعه، تجهیز و بهسازی کتابخانههای عمومی، بهویژه در مناطق کمبرخوردار. سوم، تقویت حمایتهای مادی و معنوی از کتابداران و نیروی انسانی نهاد؛ چراکه هیچ تحول پایداری بدون توجه به سرمایه انسانی آن محقق نخواهد شد. کتابداران، مهمترین حلقه ارتباط کتابخانه با جامعه و پیشران اصلی تحقق این تحول هستند.
نظربلند افزود: همه ما باور داریم کتابخانه عمومی از مهمترین نهادهایی است که میتواند پیوند نسلهای امروز و آینده را با میراث فکری، تاریخی و تمدنی ایران و آموزههای فرهنگی و دینی حفظ و تقویت کند. جامعهای که ریشههای تاریخی و تمدنی خود را میشناسد، از سرمایه فکری و فرهنگی خویش آگاه است و از قدرت تحلیل و تشخیص برخوردار است، در مواجهه با بحرانها و تهدیدها نیز ظرفیت بیشتری برای همبستگی، ایستادگی و بازسازی خواهد داشت. از این منظر توسعه کتابخانههای عمومی سرمایهگذاری برای تقویت بنیانهای فرهنگی و اجتماعی و ارتقای تابآوری ملی است.
دبیرکل نهاد در پایان با تأکید بر اینکه توسعه شبکه کتابخانههای سیار کشور و بهرهبرداری از ۳۴ خودروی جدید، حاصل تلاش مجموعه همکاران نهاد و کتابداران سراسر کشور و نیز حمایت دولت چهاردهم و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بوده است، بیان کرد: تأمین و تخصیص هزینه خرید خودروها با همراهی سازمان برنامه و بودجه کشور و مجلس شورای اسلامی، بهویژه کمیسیون برنامه و بودجه و کمیسیون فرهنگی، و تأمین کتابها نیز با حمایت بنیاد برکت انجام شده است. از همه این مجموعهها و همراهیهای ارزشمند صمیمانه سپاسگزارم و امیدوارم این همت جمعی مبارک ایران عزیز و مردم شریف، نجیب و سرافرازش باشد.
کاروان همخوان؛ ۳۴ کتابخانه سیار راهی ۲۴ استان شد
همزمان با آغاز سیوچهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، «کاروان همخوان» متشکل از ۳۴ خودرو کتابخانه عمومی سیار، با حضور رئیسجمهور به بهرهبرداری رسید. این کاروان پس از حرکت در خیابانهای شهر تهران و عبور از مسیرهای منتهی به برج میلاد، برای آغاز خدمترسانی به ۲۴ استان راهی مقصد شد. ۶ استان بوشهر، چهارمحال و بختیاری، قم، کهگیلویه و بویراحمد، گلستان و لرستان برای نخستین بار صاحب کتابخانه سیار شدند و با این تخصیص، همه استانهای کشور دارای کتابخانه سیار شدند.
34 کتابخانههای عمومی سیار و شهرهای مقصد آنها به این شرح است: خلخال (اردبیل)، فریدونشهر (اصفهان)، آبدانان (ایلام)، مهاباد (آذربایجانغربی)، دشتستان و تنگستان (بوشهر)، قدس و کتابخانه سیار ایران ستاد مرکزی نهاد (تهران)، لردگان، اردل و شهرکرد (چهارمحال و بختیاری)، بیرجند (خراسان جنوبی)، شیروان (خراسان شمالی)، آبادان و اهواز (خوزستان)، زابل و زاهدان (سیستان و بلوچستان)، لامرد (فارس)، بوئینزهرا (قزوین)، جعفرآباد (قم)، مریوان (کردستان)، جیرفت (کرمان)، کرمانشاه (کرمانشاه)، بویراحمد، کهگیلویه و گچساران (کهگیلویه و بویراحمد)، گنبدکاووس و کلاله (گلستان)، لاهیجان (گیلان)، الیگودرز و چگنی (لرستان)، ساوه (مرکزی)، اردکان و مهریز (یزد).
تجلیل از برگزیدگان جایزه ملی «همخوان»
در بخش دیگری از این آیین، برگزیدگان و شایستگان تقدیر دومین دوره رویداد ملی «همخوان؛ جایزه کتابخانه عمومی ایران» معرفی و تجلیل شدند.
در این دوره، کتابخانه عمومی قائم (عج) فردوس در خراسان جنوبی (خدمات برونکتابخانهای)، کتابخانه عمومی فرهنگیان همدان (کتابخانه دوستدار خانواده)، کتابخانه عمومی شهدای شاهدیه یزد (آموزش کاربران)، کتابخانه عمومی امام علی(ع) آذرشهر (خدمات برای سالمندان)، کتابخانه عمومی شهید محمد اسلامی شیراز (خدمات برای نوجوانان)، پیشخان کودک و نوجوان شهروند فسا (خدمات برای کودکان)، کتابخانه عمومی شهید ملا محمد ذبیحی سروآباد (نوآوری)، کتابخانه عمومی مرکزی تبریز و کتابخانه عمومی شهدای قزوین (خدمات برای گروههای خاص)، کتابخانه عمومی مرکزی خرمآباد (کتابخانه ارزشآفرین)، مؤسسه فرهنگی هنری جادوی رنگینکمان تهران (ترویج کتابخانه عمومی)، زهرا کوهکن از زاهدان (ترویج خواندن در فضای مجازی)، هانیه علینژاد از تهران (خبرنگار فعال)، رسانه ارمغان بجنورد (رسانه فعال)، مرتضی کرباسی از خراسان رضوی (حامیان کتابخانه عمومی)، خانواده شهیدان زینب و زهرا بهرامی از میناب (کتابخوان شهید)، خانواده سجاد میرزاپور اربهلنگه از قم (خانواده کتابخوان)، کاظم قلمچی (دوستدار همیشگی کتابخانههای عمومی)، مهدی زندیهوکیلی استاندار مرکزی (استاندار دوستدار کتابخانه) و محمدحسن اسدی شهردار شیراز (شهردار دوستدار کتابخانه) به عنوان برگزیده معرفی شدند.
سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «با کتاب گفتوگو کنیم» از بیستوسوم تا سیام آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار میشود.