مریم توکلی گفت: ثبت و انتشار روایتهای انسانی از بحرانها، به حفظ تجربههای جمعی و انتقال آنها به نسلهای آینده کمک میکند و میتواند در فرایند شناخت رنجهای مشترک و ترمیم آسیبهای اجتماعی نقش داشته باشد.
مریم توکلی؛ پژوهشگر عرصه تاریخ شفاهی در گفتوگو با ستاد خبری سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران بر اهمیت تاریخنگاری و تاریخ شفاهی در شرایط بحران تاکید کرد و ادامه داد: تجربههای تاریخی در دوران جنگ و همهگیریها نشان میدهد که انسانها در مواجهه با دشواریها به شنیده شدن نیاز دارند. روایت کردن تجربهها به افراد کمک میکند درد و رنج خود را با دیگران در میان بگذارند، احساس تنهایی و فراموش شدن را کاهش دهند و اطمینان پیدا کنند که تجربههایشان در حافظه تاریخی جامعه باقی خواهد ماند.
وی با اشاره به اهمیت ثبت و انتشار روایتهای زیسته افراد افزود: ثبت تجربههای افراد از گروههای مختلف اجتماعی، امکان شناخت ابعاد گوناگون یک بحران را فراهم میکند. انتشار این روایتها همچنین زمینه ارتباط میان نسلها را ایجاد میکند و به نسل جدید فرصت میدهد با رنجها، امیدها و چالشهای نسلهای گذشته آشنا شود و ریشه برخی مسائل امروز جامعه را بهتر بشناسد.
نویسنده کتاب «مرا با تُ میشناسند» به تفاوت روایت افراد از یک رویداد واحد اشاره کرد و گفت: هر فرد بر اساس جایگاه اجتماعی، شرایط زندگی و تجربههای شخصی خود، رویدادها و بحرانها را به شکل متفاوتی تجربه میکند. شنیدن روایتهای گوناگون به ما کمک میکند ابعاد مختلف یک اتفاق را بشناسیم و درک دقیقتری از تجربه دیگران کسب کنیم.
وی ادامه داد: مواجهه با روایتهای متفاوت و گاه متناقض میتواند زمینه گفتوگو و همدلی را فراهم کند. برای تحقق این هدف، فعالان حوزه تاریخ شفاهی باید به تجربهها و دیدگاههای مختلف توجه داشته باشند، اعتماد راویان را جلب کنند و در ثبت و بازگویی روایتها بیطرفی را رعایت کنند. عبور از تعصبات شخصی نیز در این فرایند اهمیت زیادی دارد.
این نویسنده با تاکید بر ظرفیت کتابها و مجموعههای تاریخ شفاهی در بازنمایی تجربههای بحران گفت: این آثار میتوانند روایت گروههای مختلف جامعه، بهویژه افرادی را که کمتر فرصت بیان تجربههای خود را داشتهاند، در دسترس عموم قرار دهند. انتشار این روایتها به شناخت بهتر ابعاد انسانی بحرانها و ثبت تجربههای گروههای مختلف اجتماعی کمک میکند.
نویسنده کتاب «دومان» اضافه کرد: برای بهرهگیری موثر از ظرفیت تاریخ شفاهی، لازم است روایتها با زبانی ساده، روشن و قابلفهم در اختیار مخاطبان قرار گیرند. ارتباط موثر با مردم میتواند زمینه گفتوگوهای اجتماعی عمیقتر را فراهم و به شناخت و درک متقابل افراد از تجربههای یکدیگر کمک کند. ثبت و انتشار روایتهای انسانی از بحرانها، به حفظ تجربههای جمعی و انتقال آنها به نسلهای آینده کمک میکند و میتواند در فرایند شناخت رنجهای مشترک و ترمیم آسیبهای اجتماعی نقش داشته باشد.
سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «با کتاب گفتوگو کنیم» از بیستوسوم تا سیام آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار میشود.