اسدالله شکرانه با تأکید بر ضرورت تقویت جنبههای فرهنگی و معرفی آثار در نمایشگاههای کتاب، گفت: نمایشگاه کتاب علاوهبر فراهمکردن فرصت خرید، باید فضایی برای شناخت بهتر کتابها، گفتوگو با مخاطبان و آشنایی با نویسندگان و آثار ارزشمند باشد.
اسدالله شکرانه؛ نویسنده و پژوهشگر حوزه ادبیات کودک و نوجوان در گفتوگویی با روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران به مناسبت برپایی سیزدهمین نمایشگاه کتاب یزد با اشاره به وضعیت ادبیات کودک و نوجوان در این استان بیان کرد: ارزیابی مستقل این حوزه در سطح استانها کار سادهای نیست. البته در یزد، نویسندگانی در حوزه کودک و نوجوان فعالیت میکنند و آثار متعددی نیز منتشر میشود. بااینحال، به نظر میرسد برخی از این آثار هنوز با استانداردهای تاییدشده در ادبیات کودک و نوجوان، فاصله دارند.
وی نبود جلسات مستمر نقد و بررسی را یکی از چالشهای این حوزه دانست و افزود: برگزاری نشستهای تخصصی و فراهمکردن فرصت گفتوگو درباره آثار میتواند به ارتقای کیفیت کتابهای کودک و نوجوان کمک کند. ازآنجاکه درحال حاضر، بخشی از فعالیتها بر انتشار کتاب متمرکز است به توجه بیشتری در ارزیابی و بررسی محتوایی آثار، نیاز داریم.
این نویسنده یزدی در ادامه، درباره نقش نمایشگاه کتاب در علاقهمند کردن کودکان و نوجوانان به مطالعه توضیح داد: به اعتقاد من نمایشگاه کتاب باید علاوهبر عرضه و فروش آثار، فرصتی برای معرفی و شناخت آنها باشد. حضور افراد آشنا با کتابها که بتوانند درباره آثار توضیح دهند و با مراجعهکنندگان ارتباط برقرار کنند، تجربه مفیدی برای مخاطبان رقم میزند.
شکرانه با اشاره به اهمیت معرفی متناسب کتابها برای گروههای سنی مختلف گفت: درصورتیکه مخاطب، کودک و نوجوان باشد باید افرادی در غرفهها حاضر باشند که با ویژگیهای این گروه سنی آشنایی دارند تا بتوانند کتابهای مناسب را به آنها معرفی کنند. در بسیاری از نمایشگاهها، بخش عمده فعالیت غرفهها به فروش کتاب میپردازد و میتوان با تقویت جنبه معرفی و کارشناسی، به کیفیت این رویدادها افزود.
وی افزود: نهادهایی مانند سازمان اسناد و کتابخانه ملی، نهاد کتابخانههای عمومی کشور و وزارتخانههای علوم و فرهنگ و ارشاد اسلامی میتوانند در برگزاری و محتوای نمایشگاه نقش ارزندهای ایفا کنند و در کنار آن، فروش کتاب نیز با مشارکت فعالان و انجمنهای صنفی فروشندگان کتاب دنبال شود تا هر بخش از حداکثر ظرفیت تخصصی خود بهره ببرد.
این پژوهشگر حوزه ادبیات کودک و نوجوان در بخش دیگری از سخنانش، مهدی آذریزدی را یکی از چهرههای مهم فرهنگی یزد و کشور دانست و گفت: آذریزدی با وجود جایگاه ارزشمندی که در ادبیات کودک و نوجوان دارد همچنان به معرفی و بررسی گستردهتری در سطح ملی و استانی نیازمند است. آثار او نیز میتواند بیش از گذشته در معرض نقد، بررسی و گفتوگوی تخصصی قرار گیرد.
شکرانه با اشاره به برگزاری بزرگداشتها و اقدامات انجامشده برای پاسداشت نام این نویسنده افزود: اقدامهای صورتگرفته ارزشمند است؛ اما در کنار آنها باید به معرفی عمیقتر اندیشه و اهداف فرهنگی آذریزدی نیز توجه کرد. مهم است که ببینیم نگاه و آرمانهای چنین چهرههایی تا چه اندازه در فضای فرهنگی امروز بازتاب پیدا کرده و چگونه میتوان آنها را به نسلهای جدید منتقل کرد.
وی همچنین بر ضرورت توجه بیشتر به کیفیت برنامههای معرفی مفاخر فرهنگی در نمایشگاه کتاب یزد تأکید کرد و گفت: برگزاری نشستهایی درباره شخصیتهای فرهنگی اقدام خوبی است؛ اما بهتر است این برنامهها فرصت کافی برای معرفی آثار و اندیشههای آنها فراهم کند. برای مثال، معرفی شخصیتی مانند ایرج افشار در فرصتی کوتاه نمیتواند تصویری جامع از فعالیتها و دستاوردهای او به مخاطب ارائه دهد.
این پژوهشگر ادامه داد: بزرگداشت مفاخر، زمانی اثربخشتر خواهد بود که از قالب برنامههای مناسبتی فراتر برود و به فرصتی برای شناخت آثار، اندیشهها و میراث فکری این شخصیتها تبدیل شود. به همین دلیل، بازنگری در شیوه طراحی و اجرای چنین برنامههایی میتواند به معرفی بهتر چهرههای فرهنگی یزد کمک کند.
اسدالله شکرانه در ارزیابی شعار امسال هفته کتاب، «با کتاب گفتوگو کنیم» را شعاری مناسب دانست؛ اما توجه به زمینههای تحقق آن را ضروری برشمرد و گفت: پیش از آنکه بخواهیم با کتاب گفتوگو کنیم، باید ببینیم فرهنگِ گفتوگو در جامعه ما تا چه اندازه رواج دارد و برای برقراری ارتباط با کتاب از چه شیوهها و روشهایی استفاده میکنیم.
وی در پایان با اشاره به اهمیت هماهنگی میان توصیه به کتابخوانی و رفتار عملی افراد بیان کرد: ترویج مطالعه زمانی اثرگذارتر خواهد بود که خود ما نیز به کتاب خواندن پایبند باشیم. دعوت دیگران به مطالعه باید با رفتار و عادتهای روزمره ما همراه باشد؛ زیرا اثرگذاری رفتار و عمل، از توصیه صرف، بیشتر است.
سیزدهمین نمایشگاه کتاب استان یزد به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۲۲ تا ۲۹ آبان ۱۴۰۵ همزمان با سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی یزد برگزار میشود.
سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «با کتاب گفتوگو کنیم» از بیستوسوم تا سیام آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار میشود.