نسخه آزمایشی جستجو ورود | ثبت نام

شهید طهرانچی نشر دانشگاهی را از انفعال خارج کرد/ دانشمندی که فراتر از عصر خود بود | خانه کتاب و ادبیات ایران
14:03 - 1405/08/30 | بازدید 29

در نشست «دانشمندی فراتر از امروز؛ بازخوانی نگاه تحولی شهید طهرانچی به حوزه کتاب و نشر» مطرح شد؛

شهید طهرانچی نشر دانشگاهی را از انفعال خارج کرد/ دانشمندی که فراتر از عصر خود بود

رائد فریدزاده و حمید افتخاری با بازخوانی تجربه همکاری با شهید محمدمهدی طهرانچی، از نگاه تحول‌گرای او به نشر دانشگاهی، کتابخانه، پژوهش، مدیریت علمی و توسعه زیرساخت‌های نشر گفتند و امیر طهرانچی، برادر شهید، علم را در اندیشه او ابزاری برای خدمت به مردم و حل مسائل کشور دانست.

به گزارش ستاد خبری سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، نشست «دانشمندی فراتر از امروز؛ بازخوانی نگاه تحولی شهید طهرانچی به حوزه کتاب و نشر» در هشتمین روز سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد. در این نشست، رائد فریدزاده؛ رئیس سازمان سینمایی و از مدیران سابق دانشگاه شهید بهشتی، حمید افتخاری؛ مدیرکل پیشین کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی و امیر طهرانچی، برادر شهید محمدمهدی طهرانچی، به بیان دیدگاه‌ها و خاطرات خود درباره شخصیت علمی، مدیریتی و فرهنگی شهید طهرانچی پرداختند.

رائد فریدزاده با اشاره به تجربه همکاری خود با شهید محمدمهدی طهرانچی در دانشگاه شهید بهشتی از روح بی‌قرار، نگاه کلان و رویکرد تحول‌خواه او گفت و یادآور شد: مخصوصاً کسانی که با دکتر کار کردند، می‌دانند که واقعاً یک روح بی‌قرار داشت. به همین دلیل کار کردن با آقای دکتر خیلی سخت بود.

وی با اشاره به ورود خود به دانشگاه شهید بهشتی در سال ۱۳۹۱ و آغاز همکاری با طهرانچی در حوزه نشر، توضیح داد: در آن دوره دانشگاه شهید بهشتی سابقه‌ای معتبر در انتشار آثار دانشگاهی داشت، اما بخشی از کتاب‌های ارزشمند و میراث علمی دانشگاه برای سال‌ها تجدید چاپ نشده بود. آثاری در حوزه فلسفه، معماری، عرفان، تاریخ و تاریخ علم در گذشته منتشر شده بود که نیازمند بازنگری و احیای دوباره بودند.

فریدزاده با یادآوری تجربه فعالیت خود در حوزه نشر از دوران دانشجویی و همکاری با انتشارات هرمس، گفت: هنگامی که طرح تحول انتشارات دانشگاه را به معاونت پژوهشی ارائه کردم در نخستین دیدار با شهید طهرانچی با نگاه متفاوتی نسبت به ماهیت نشر مواجه شدم. نگاهی که فعالیت نشر را از چاپ و عرضه کتاب فراتر می‌برد و آن را بخشی از منظومه تولید و گسترش دانش می‌دید.

رئیس سازمان سینمایی کشور درباره نگاه شهید طهرانچی به نشر دانشگاهی گفت: بحث علم، بحث دانش و بحث نشر، فقط معطوف به چاپ کتاب و عرضه محدود آن نبود؛ منظومه‌ای از حوزه نشر علم و دانش می‌شد در نظر داشت و نگاهشان این‌گونه بود که نشر دانشگاهی از وجه انفعال خارج شود و یک رویکرد فعال داشته باشد. این نگاه، فراتر از روند معمول انتشار کتاب در دانشگاه‌ها بود؛ روندی که در آن اثر پس از ارائه به گروه، داوری در دانشکده و بررسی در شورای نشر، در صورت تصویب وارد مرحله چاپ می‌شد. طهرانچی در پی ایجاد سازوکاری بود که در آن دانشگاه، موضوعات علمی و پژوهشی را شناسایی و برای تولید و انتشار آثار، به‌صورت فعال برنامه‌ریزی کند.

فریدزاده ادامه داد: شکل‌گیری هسته‌های نشر و پژوهش در دانشکده‌ها و پژوهشکده‌ها، بخشی از این رویکرد بود. طهرانچی علم را در قالب منظومه‌ای مرتبط می‌دید و بر پیوند میان حوزه‌های علمی و عبور از مرزبندی‌های محدود و جداگانه رشته‌ها تأکید داشت. نظر ایشان بیشتر یک منظومه بود که طی آن به‌گونه‌ای درخت علم و دانش طراحی می‌شد و این‌ها با همدیگر یک پیوند جدی و ماهوی پیدا می‌کردند. بر این اساس دیگر از آن تقسیم‌بندی‌های اداری که در دانشگاه‌ها وجود داشت، فراتر می‌رفتند و همکاری‌های بین حوزه‌های علمی و بین‌دانشی گسترش پیدا می‌کرد و از این طریق تولید علم می‌شد.

وی در ادامه با اشاره به نتایج این رویکرد در دانشگاه شهید بهشتی گفت: ایجاد شوراهای انتشارات در دانشکده‌ها و مشارکت اعضای هیئت علمی در شناسایی موضوعات اصلی دانش، زمینه تغییر چشمگیری در عملکرد انتشارات دانشگاه فراهم کرد؛ به‌گونه‌ای که تعداد کتاب‌های منتشرشده یا تجدیدچاپ‌شده دانشگاه، از حدود ۲۰ تا ۲۵ عنوان در سال به حدود ۱۹۸ عنوان رسید. این تحول حاصل رویکردی است که نشر را از یک فعالیت محدود اجرایی به بخشی از ساختار پژوهش و تولید دانش تبدیل کرده بود.

احیای آثار دانشگاهی و به ثمر رساندن پروژه‌های علمی متوقف‌شده

فریدزاده با اشاره به دستاوردهای نشر دانشگاه شهید بهشتی در دوره همکاری با شهید طهرانچی، از احیای پروژه‌هایی سخن گفت که سال‌ها آغاز شده بودند، اما به دلیل مشکلات مالی و اجرایی به نتیجه نرسیده بودند. 

وی افزود: از جمله این پروژه‌ها، مجموعه «گنجنامه معماری ایران» بود که انتشار آن از افتخارات دانشگاه شهید بهشتی به شمار می‌رود. همچنین فرهنگ سه‌زبانه زبان پهلوی، تدوین‌شده از سوی یکی از استادان دانشگاه، در 6 جلد منتشر شد و فرهنگ قرآنی که سال‌ها برای تدوین آن تلاش شده بود، با حمایت و همراهی طهرانچی به مرحله انتشار رسید.

رییس سازمان سینمایی کشور همچنین به بازگشت دانشگاه به گنجینه انتشاراتی خود و تجدید چاپ آثار استادان برجسته اشاره کرد و ادامه داد: آثاری که برخی از آنها در دوره‌هایی به‌عنوان منابع درسی دانشگاه مورد استفاده قرار می‌گرفتند، اما در سال‌های بعد از چرخه نشر خارج شده بودند.

فریدزاده در ادامه نگاه شهید طهرانچی به کتابخانه را بخشی جدایی‌ناپذیر از نظام نشر و پژوهش دانست و گفت: او در پی آن بود که انتشارات دانشگاه، کتابخانه مرکزی و مراکز نشریات در یک ساختار منسجم قرار بگیرند در همین مسیر مجموعه‌ای با عنوان مرکز نشر، اسناد و کتابخانه مرکزی در ساختار دانشگاه بازتعریف شد. توجه طهرانچی به کتابخانه صرفاً به محتوا و منابع آن محدود نبود و فضای فیزیکی، ساختمان، حفاظت از منابع و دسترسی به امکانات نیز برای او اهمیت داشت. تخصیص بودجه قابل توجه برای تأمین کتاب و نشریات تخصصی کتابخانه‌ها، بازطراحی فضای کتابخانه مرکزی و حفاظت از منابع در معرض آسیب، از جمله اقداماتی بود که در این دوره پیگیری شد.

وی اضافه کرد: شکل‌گیری مرکز اسناد دانشگاه و سامان‌دهی گنجینه‌هایی همچون مجموعه بیرشک و کتابخانه کریمان از تلاش برای حفظ منابع ارزشمند و ایجاد فضای مناسب برای نگهداری آنهاست. این اقدامات نشان می‌داد طهرانچی کتابخانه، نشر، اسناد و پژوهش را اجزای یک نظام علمی مرتبط می‌دید که باید در کنار یکدیگر توسعه پیدا کنند.

نگاه بین‌المللی به نشر؛ از همکاری با ناشران معتبر تا پیوند حوزه‌های علمی

فریدزاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به رویکرد بین‌المللی شهید طهرانچی در حوزه نشر، گفت: دانشگاه شهید بهشتی در دوره مدیریت او در مسیر حضور در عرصه نشر بین‌المللی قرار گرفت و توافقی با انتشارات بریل برای انتشار مشترک مجموعه گنجنامه و فرهنگ پهلوی شکل گرفت. نمایندگان این ناشر چند بار به ایران سفر کردند، اما ازسرگیری تحریم‌ها پس از برجام، مانع ادامه همکاری شد؛ چراکه بخش قابل توجهی از فعالیت‌های این ناشر در آمریکا تعریف شده بود.

وی افزود: طهرانچی همواره در پی ایده‌هایی بود که فراتر از ساختارهای موجود دانشگاه حرکت می‌کردند. همین ویژگی از یک سو زمینه شکل‌گیری طرح‌های نو را فراهم می‌کرد و از سوی دیگر به دلیل محدودیت‌های ساختاری و بدنه اداری، گاهی اجرای کامل ایده‌ها را دشوار می‌ساخت.

فریدزاده با اشاره به طرح اتصال حوزه‌های نشر، کتابخانه، پژوهش و داده‌های علمی در قالب سامانه «پند» گفت: این سامانه با هدف دسترسی یکپارچه به داده‌های پژوهشی و اتصال ظرفیت‌های علمی دانشگاه طراحی شده بود؛ طرحی که امکان استخراج و دسترسی به اطلاعات علمی از طریق ارتباط میان سامانه‌ها و درگاه‌های علمی را فراهم می‌کرد.

رییس سازمان سینمایی همچنین از توجه شهید طهرانچی به علوم انسانی و تلاش برای ایجاد پیوند میان علوم طبیعی، فنی و انسانی سخن گفت و یادآور شد: در برخی فضای دانشگاهی، ارزش علوم انسانی در مقایسه با رشته‌های دارای خروجی ملموس و کاربردی کمتر مورد توجه قرار می‌گرفت، اما شهید طهرانچی به وحدت حوزه‌های علمی باور داشت و برای تقویت این ارتباط تلاش می‌کرد. این نگاه در برنامه‌هایی همچون بازنگری تاریخ ایران با تکیه بر دیدگاه استادان دانشگاه و تدوین آثار فلسفی و علمی متناسب با نیازهای دانشجویان نیز دنبال می‌شد.

او با اشاره به شخصیت علمی و مدیریتی طهرانچی، سخنان خود را با یادآوری روحیه خلاق، یادگیرنده و پیشرو او ادامه داد: همراه کردن ساختارهای موجود دانشگاه با ایده‌های گسترده و تحول در این مسیر از دشواری اقدامات شهید طهرانچی بود. او مدیری بود که همواره جلوتر از ساختارهای دانشگاهی حرکت می‌کرد و به دنبال ایجاد پیوندی عمیق میان علم، نشر، پژوهش و کتابخانه بود.

شهید طهرانچی مدیریت آموزش عالی را با نگاه تحول‌گرا پیش می‌برد

حمید افتخاری؛ مدیرکل پیشین کتابخانه‌ها، نشریات علمی و علم‌سنجی دانشگاه آزاد اسلامی نیز در این نشست با اشاره به سابقه آشنایی خود با شهید طهرانچی از سال ۱۳۸۴ گفت: این آشنایی از دوره دانشجویی آغاز شد و در سال‌های بعد، با حضور او در مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی، فرصت همکاری مجدد با طهرانچی فراهم شد. ایشان بسیار تحول‌گرا بودند؛ همواره به تغییرات جدید می‌اندیشیدند. تعامل با مدیری جامع‌الاطراف، پیوسته در حال تغییر و تحول، تجربه‌ای متفاوت برای همکارانش رقم می‌زد.

وی با بیان اینکه شهید طهرانچی همواره جلوتر از جامعه و ساختارهای موجود حرکت می‌کرد، از نگاه راهبردی او در مدیریت دانشگاه و جایگاهش به‌عنوان استاد، مدیر و معلم سخن گفت و تاکید کرد: به قول فعالان عرصه مدیریت، ایشان نگاه استراتژیک نسبت به مسائل داشتند. همچنین بیش از 24 دانشجوی دکتری تربیت کردند که عمده آنها اکنون در دانشگاه مختلف کشور و در جایگاه‌های علمی مشغول به فعالیت هستند. 

افتخاری همچنین به ویژگی‌های اعتقادی و ملی شهید طهرانچی اشاره کرد و ادامه داد: نگاه او به ولایتمداری در رفتار و عملکردش نمود داشت. طهرانچی خود را شاگرد مکتب رهبری می‌دانست و در هر مسئولیتی که بر عهده می‌گرفت، تلاش می‌کرد ظرفیت‌های آن مجموعه را در خدمت مسائل کشور قرار دهد.

تحول در حکمرانی دانشگاهی؛ استفاده از ابزارهای نو و مدل‌های جدید مدیریت

افتخاری با اشاره به رویکرد شهید طهرانچی در مدیریت آموزش عالی، از تلاش او برای پیاده‌سازی مدل‌های جدید حکمرانی علمی و استفاده از ابزارهای نوین سخن گفت و تاکید کرد: جدیت طهرانچی در بهره‌گیری از هوش مصنوعی در دانشگاه آزاد اسلامی، برگزاری امتحانات پایان‌ترم به شیوه اوپن‌بوک را از نمونه‌های این رویکرد دانست شیوه‌ای که در آن دانشجویان می‌توانستند از منابع در دسترس و ابزارهای جدید در فرایند آزمون استفاده کنند.

وی این اقدامات را بخشی از تجربه‌های مدیریتی ارزشمند برای کشور دانست و ادامه داد: مجموعه این برنامه‌ها در قالب سند تحول و تعالی دانشگاه صورت‌بندی شده بود؛ سندی که برای یک دوره پنج‌ساله تدوین شد و طهرانچی در پی اجرای آن بود، اما فرصت نیافت پایان این مسیر را مشاهده کند.

افتخاری در بخش دیگری از سخنانش، به برداشت‌های نادرست درباره حوزه تخصصی شهید طهرانچی اشاره کرد و گفت: شهید طهرانچی دانشمند هسته‌ای نبودند. ایشان استادتمام فیزیک بودند و هرگز در حوزه علوم هسته‌ای فعالیت نکردند. این یک خطایی بود که از ابتدای شهادت ایشان به‌وجود آمد. شهید طهرانچی در حوزه فیزیک فعالیت علمی داشت و پروژه‌های علمی مختلفی را دنبال کرده بود، اما آنچه به شهادت این استاد دانشگاه انجامید، بیش از آنکه به فعالیت علمی در یک حوزه خاص مربوط باشد، با مسئولیت‌های اجرایی و نگاه تحول‌گرای او در مدیریت آموزش عالی ارتباط داشت.

وی به خاطرات خود از روزهای قبل از شهادت شهید طهرانچی اشاره کرد و ادامه داد: شهید طهرانچی چند روز پیش از شهادت در یک جمع خصوصی از احتمال حمله دشمن و نوع آن سخن گفته بود. ایشان در آن روز درباره حذف پروفایل پژوهشی‌اش در گوگل صحبت کرد و گفت که این اقدام احتمال ترور ایشان را بالا می‌برد، زیرا دشمن می‌خواهد برای توجیه علت ترور جایگاه علمی ایشان را تغییر دهد و دانشمند هسته‌ای جا بزند و این اوج کینه دشمن از اقدامات اجرایی و علمی نسبت شهید طهرانچی نشان می‌دهد. به نظرم باید عنوان سیدالشهدای جامعه دانشگاهی را برای ایشان درنظر گرفت.

تغییر مسیر نشر دانشگاه آزاد از کمیت به کیفیت

افتخاری در ادامه سخنانش، به نگاه شهید طهرانچی در حوزه نشر علمی پرداخت و گفت: او نشر دانشگاهی را در قالب چهار برونداد علمی دنبال می‌کرد؛ مقاله، کتاب، ثبت اختراع و دیگر دستاوردهای علمی. در نگاه ایشان به کتاب و مقاله باید به کیفیت، اثرگذاری و ارتباط با مسائل کشور توجه می‌شد. به همین دلیل رویکرد دانشگاه آزاد از رویکرد کمی به رویکرد کیفی تغییر جهت داد و به طور جدی دستخوش تغییر مثبت شد. در حوزه نشریات علمی نیز این رویکرد دنبال شد و تعداد نشریات دارای رتبه دانشگاه آزاد اسلامی، از حدود ۲۳ یا ۲۴ عنوان به ۱۴۷ عنوان رسید. همچنین در سند تحول دانشگاه، افزایش تعداد کتاب به ازای اعضای هیئت علمی مورد توجه قرار گرفت و هدف‌گذاری شد که این میزان از نیم عنوان به دو عنوان کتاب به ازای هر عضو هیئت علمی افزایش یابد.

وی افزود: نشر علمی دانشگاه آزاد اسلامی در دوره جدید به یکی از مجموعه‌های گسترده نشر دانشگاهی کشور تبدیل شد و سالانه حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ عنوان کتاب برای انتشار آماده می‌کرد. آنچه شهید طهرانچی دنبال می‌کرد، این بود که نشر باید اثرگذار باشد. به عبارتی شهید طهرانچی توجه داشت که دستاورد علمی، اعم از مقاله، کتاب یا ثبت اختراع، چه تأثیری بر تولید ثروت، حل مسائل و پیشرفت کشور خواهد گذاشت و پژوهش باید با یادگیری پایدار همراه باشد.

کتاب؛ سرمایه ماندگار کشور و ابزار مدیریت ذهن جامعه

افتخاری در بخش دیگری از سخنانش، با اشاره به علاقه شخصی شهید طهرانچی به کتاب و کتابخوانی گفت: او به حوزه‌های مختلف علمی، تاریخی، فلسفی، اخلاقی، زبان و ادبیات فارسی، شعر، مدیریت و حکمرانی توجه داشت و کتاب‌های متنوعی مطالعه می‌کرد.
او با نقل خاطره‌ای از حضور شهید طهرانچی در نمایشگاه کتاب تهران ادامه داد: شهید طهرانچی در آخرین دیدار با یکی از فعالان رسانه‌ای حوزه کتاب، درباره کتاب‌های تازه و آثار پیشنهادی برای خرید پرسیده بود. ایشان همیشه می‌گفتند که یکی از لذت‌بخش‌ترین کارهای دنیا قدم زدن میان کتاب‌ها و کتابخانه است و نفس کشیدن در بین این کتاب‌ها برای من بسیار لذت‌بخش است.

وی با اشاره به اینکه شهید طهرانچی کتاب را میراث ماندگار هر کشور می‌دانست، گفت: طهرانچی باور داشت هیچ چیزی جایگزین کتاب نمی‌شود و کتاب، سرمایه فرهنگی و هویتی ملت‌هاست. شهید طهرانچی آشنایی مردم با فرهنگ، تاریخ و هویت خود را ضروری می‌دانست و کتاب را در این مسیر یکی از ابزارهای ماندگار حفظ و انتقال فرهنگ تلقی می‌کرد. ایشان کتاب را ابزار مدیریت ذهن و علم می‌دانستند. نگاه ناشران و نویسندگان از کتاب به عنوان یک ابزاری برای مدیریت ذهن جامعه کمک می‌گیرند؛ فلذا در واقع کتاب را بستر فرهنگ‌سازی در جامعه می‌داند.

وی همچنین به دغدغه شهید طهرانچی درباره وضعیت زبان فارسی و کاهش شمار دانشجویان این رشته، گفت: شهید طهرانچی در نشست‌های مرتبط با زبان و ادبیات فارسی، بر ضرورت توجه به این حوزه تاکید داشت و تلاش می‌کرد استادان و پژوهشگران را به تولید آثار بیشتر در این زمینه ترغیب کند.

دغدغه نشر کودک و نوجوان؛ ضرورت تولید آثار تالیفی فارسی

افتخاری یکی از دغدغه‌های شهید طهرانچی را حوزه کتاب کودک و نوجوان دانست و گفت: او از وضعیت این حوزه و غلبه آثار ترجمه نگران بود. شهید طهرانچی در بازدیدهای خود از نمایشگاه کتاب، به‌ویژه بخش تازه‌های نشر، وقت قابل توجهی اختصاص می‌داد؛ کتاب‌ها را ورق می‌زد و با آثار جدید آشنا می‌شد. او در این بازدیدها، از اینکه فضای فرهنگی کودک و نوجوان تا اندازه زیادی به ترجمه وابسته شده است، ابراز نگرانی می‌کرد و می‌پرسید چرا استادان زبان و ادبیات فارسی، روان‌شناسی و جامعه‌شناسی برای کودکان و نوجوانان کتاب نمی‌نویسند.

وی افزود: یکی از دستوراتی که ایشان به معاونت تربیتی ما داده بودند، بحث این بود که در حوزه کودکان و نوجوان فعال بودند ما بعد از شهادت ایشان، در واقع تابستانی که شهید شدن توانستیم سه عنوان کتاب در حوزه کودک و نوجوان چاپ بکنیم؛ الان فکر می‌کنم به پنج عنوان رسیده و این در همین گسترش پیدا می‌کند.

افتخاری این اقدام را بخشی از توجه شهید طهرانچی به تولید آثار متناسب با زبان، فرهنگ و نیازهای نسل جدید دانست و گفت: این رویکرد با هدف تقویت تولید داخلی و افزایش سهم آثار تألیفی در حوزه کودک و نوجوان دنبال می‌شد.

رسانه و کتاب باید دوشادوش یکدیگر حرکت کنند

افتخاری با اشاره به توجه شهید طهرانچی به رسانه‌ها گفت: او تلاش می‌کرد از ظرفیت رسانه‌های مختلف برای رساندن پیام به مخاطبان عام و خاص استفاده کند و معتقد بود کتاب و رسانه باید در کنار یکدیگر حرکت کنند. شهید طهرانچی می‌فرمودند که رسانه و کتاب باید دوشادوش یکدیگر زندگی کنند. رسانه‌ها می‌توانند کتاب را به خانه مردم ببرند و جای خالی کتابفروشی‌های سنتی را که مخاطب‌شناس بودند، پر کنند.

وی ادامه داد: شهید طهرانچی باور داشت جامعه تغییر کرده است و رسانه‌ها باید نقش بیشتری در معرفی کتاب‌های جدید و آثار فاخر داشته باشند؛ نقشی که بتواند دسترسی مردم به کتاب و آشنایی آنها با آثار تازه را آسان‌تر کند. تجربه شهید طهرانچی در احیای مرکز نشر دانشگاهی بسیار حائز اهمیت است که این مجموعه در دوره ورود شهید به مرحله‌ای دشوار از نظر مالی رسیده بود؛ به‌گونه‌ای که فروش املاک برای پرداخت حقوق کارکنان مطرح شده بود. شهید طهرانچی با تغییر مدل حکمرانی، تشکیل تیم، استفاده از ظرفیت کارکنان و بازتعریف ماموریت‌ها و منابع درآمدی، به دنبال احیای مرکز بود. او همچنین به توجه شهید به نشر دیجیتال، ایجاد نشاط سازمانی و اجرای طرح‌های توسعه‌ای اشاره کرد.

افتخاری اضافه کرد: همین نگاه در دانشگاه آزاد اسلامی نیز ادامه یافت و ساختار نشر علمی به سمت یکپارچگی، افزایش کیفیت و توجه به ویرایش و آماده‌سازی آثار حرکت کرد. ایجاد مرکز ویراستاری، توجه به ویرایش ادبی و بهبود کیفیت بصری کتاب‌ها، از جمله اقداماتی بود که در این مسیر دنبال شد.

وی در ادامه، به مجموعه کتابخانه‌های دانشگاه آزاد اسلامی اشاره کرد و گفت: این دانشگاه حدود ۱۵ میلیون جلد کتاب در اختیار دارد و مجموعه آن شامل بیش از ۵۰۰ هزار عنوان کتاب منحصربه‌فرد فارسی و انگلیسی است. شهید طهرانچی بر دسترسی عمومی به این مجموعه تاکید داشت و بازنگری مدیریت کتابخانه‌ها، راه‌اندازی نرم‌افزار یکپارچه و ایجاد امکان استفاده از منابع برای عموم مردم، از جمله اقدامات دنبال‌شده در این حوزه بود.

دیپلماسی علمی و شکستن انحصار نشر بین‌المللی

افتخاری با اشاره به نگاه شهید طهرانچی به دیپلماسی علمی، گفت: او این حوزه را مفهومی مهم و عزت‌آفرین می‌دانست و معتقد بود علم می‌تواند زبان مشترک ملت‌ها باشد و از مرزهای سیاسی عبور کند. ایشان علم را به عنوان زبان مشترک و پل ارتباطی ملت‌ها می‌دانستند؛ نگاه که ما اگر هر زبانی داشته باشیم، با هر زبانی منتشر بکنیم، علم را همه می‌فهمند. علم در واقع یک زبان مشترک است که از مرزهای سیاسی عبور می‌کند. به باور ایشان با وجود جایگاه مناسب ایران در برگزاری رویدادهای علمی، در حوزه نشر علمی بین‌المللی و استفاده از ظرفیت‌های آن، هنوز فاصله زیادی با جایگاه مطلوب وجود دارد.

وی افزود: تشکیل شورای دیپلماسی علمی دانشگاه آزاد اسلامی و راه‌اندازی زیرساخت‌های همکاری بین‌المللی را از جمله اقدامات شهید طهرانچی است علاوه بر آن سکوی نشر بین‌المللی ICC Press در واحد آکسفورد دانشگاه آزاد اسلامی هم از این دست اقدامات است؛ بستری که امکان انتشار و عرضه آثار علمی در سطح جهانی را فراهم می‌کرد.

افتخاری با اشاره به نگاه شهید طهرانچی به استقلال علمی و نشر بین‌المللی گفت: ایشان نگاهشان این بود که ما بایستی انحصار را بشکنیم؛ ابزارهایی که داریم سعی کنیم استفاده بکنیم که در واقع این انحصار شکسته بشود. در فضایی که ما را تحریم می‌کنند، ما باید روی پای خودمان بایستیم. 

علم برای علم دورانش گذشته است؛ علم باید به حل مسائل مردم کمک کند

امیر طهرانچی؛ برادر شهید محمدمهدی طهرانچی، با قدردانی از برگزارکنندگان نشست و فرصتی که برای بازخوانی نگاه و اندیشه شهید در حوزه کتاب و نشر فراهم شده بود، از حضور اجتماعی و اثرگذاری برادرش از دوران نوجوانی سخن گفت.

او با اشاره به حضور شهید طهرانچی در عرصه‌های مختلف اجتماعی و علمی، گفت: آقای دکتر در طول عمر مبارکشان، وقتی نگاه می‌کنیم، از ۱۳ سالگی در عرصه اجتماع حضور داشت، اثرگذار بود و هر جا که کشور عزیزمان نیاز داشت، با جان و دل حضور داشت؛ از جنگ تحمیلی گرفته تا در عرصه علم و فناوری.

امیر طهرانچی با اشاره به نگاه برادرش به علم، تاکید کرد: شهید طهرانچی دانش را برای خدمت به جامعه و رفع مشکلات مردم می‌خواست و آموخته‌های خود را در این مسیر به کار می‌گرفت. در عرصه علم و فناوری هم دکتر به دنبال این بود که علمی که فرا می‌گیرد در خدمت مردم باشد؛ علم برای علم دورانش گذشته، علم برای حل مسئله و حل رفع مشکل مردم و زندگی‌شان. آنچه که آموخته بود در طبق اخلاص قرار داد برای مردم و برای کشورش.

برادر شهید طهرانچی با اشاره به مواجهه او با دشمن و اثرگذاری فعالیت‌هایش بر کشور، به جمله‌ای از شهید اشاره کرد و گفت: هر چه دشمن فرد خبیث‌تر و پلیدتر باشد، معلوم است که اثرگذاریش برای کشور کارآمدتر و موثرتر است.

او در پایان گفت: باید دیدگاه‌ها و اندیشه‌های شهید طهرانچی درباره علم، کتاب و خدمت به کشور برای نسل جوان و مدیران آینده بازگو شود تا آنان با شناخت مسیر و تجربه‌های چنین شخصیت‌هایی، راه پیشرفت کشور را دنبال کنند.

سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «با کتاب گفت‌وگو کنیم» از بیست‌وسوم تا سی‌ام آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار می‌شود.





پر بازدیدها
بازدید 84087
متنی که به قول رهبر شهید انقلاب پس از هشتصد سال همچنان تازه است

برای مشاهده کلیک کنید

بازدید 82174
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب

برای مشاهده کلیک کنید

بازدید 81056
شماره جدید «راویان فرهنگ» منتشر شد/ در سوگ پیشوای تمدن‌ساز

برای مشاهده کلیک کنید

بازدید 79674
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط می‌کند

برای مشاهده کلیک کنید

بازدید 79379
بی‌نهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانه‌ای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی

برای مشاهده کلیک کنید