-
1393/10/06 |
بازدید 59
طرح مشارکت ناشران در ممیزی بهزودی اجرایی میشود / علی تهرانی
بخش خصوصی در حوزه نشر چگونه فعالیت میکند؟ آیا پا جا پای دولت میگذارد یا دولت این اندازه سعهصدر یافته که به مردم و نهادهای مدنی اعتماد کند تا کارهایشان را خود مدیریت کنند؟ برای این پرسشها بهراحتی نمیتوان پاسخی یافت ولی میتوان دریافت که برای برونرفت از دایرههای تنگ امور دولتی به فضای وسیع عمومی راههای تازهای یافته شدهاند.
محمود آموزگار، مدیر انتشارات آمه و رئیس تازه اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران میگوید: «چیزی که باعث امیدواری و دلگرمی میشود، آن هم در اوضاعی که کسی از آدم تعریف و تمجید نمیکند، این نکته است که دیگر رسیدن به اهداف فرهنگی در حوزه کتاب را فقط در گفتار یک فرد نمیبینید و این ادبیاتی است که به ادبیات رسمی تبدیل شده است. زمانی کسی از نمایشگاه بینالمللی تهران انتقادی نمیکرد، حتی ممکن بود اعتراضهایی نسبت به حضور اغذیهفروشیها هم مثلاً صورت بگیرد اما کسی به ماهیت نمایشگاه کتاب اعتراضی نداشت و گاهی به دلیل گرایش عمیق به کمیتگرایی و بعضا عوام گرایی در نگاه بعضی مسوولان، مورد استقبال هم قرار میگرفت. برگزاری نمایشگاه کتاب چه منافع و مضراتی دارد و چرا ۲۷ دوره نمایشگاه برگزار کرده ایم ولی آثارش را در بالا رفتن سرانه مطالعه نمیبینیم؟ چه کمکی به حل شدن مشکلات ما کرده؟ کمکم این بحث مطرح شد که این نمایشگاه روی بسیاری از مشکلات و مسائل ما سرپوش گذاشته، بهگونهای که ما دیگر به دنبال حل مشکلات نیستیم.»
مشارکت نهادهای مدنی در تصمیمگیری
محمود آموزگار میگوید: «در دولت دهم مدام اصرار داشتیم که اگر قرار است تصمیمی برای صنف گرفته شود ما بهعنوان نماینده صنف باید حضور داشته باشیم. بهعنوان مصداق، آییننامهای در وزارت ارشاد هست که در پایان سال 1383 یعنی دولت اصلاحات به امضای وزیر وقت رسید. آییننامه رسیدگی به تخلفات ناشران که بر مبنای آن در هر استانی، یک هیأت برای رسیدگی به تخلفات ناشران باید شکل بگیرد که متشکل از مدیرکل ارشاد آن استان، مدیر حقوقی ارشاد آن استان و نماینده اتحادیه ناشران آن استان است. تبصرهای هم آنجا ست که میگوید مادامیکه این هیأت در استان تهران تشکیل نشده رسیدگی به تخلفات ناشران این استان در هیأت تجدیدنظر باید صورت بگیرد. در تمام طول دولت دهم از آقای دری گرفته تا به بعد مطالبه ما این بود که باید این هیأت را تشکیل دهید چون تنها جایی است که اتحادیه ناشران نماینده دارد و سرنوشت ما در جریان تصمیمگیریهایی شکل میگرفت که ما هیچ دخالتی در آن نداشتیم. آقای دری هیچ توجهی به این درخواست ما نکرد و بعد از آن آقای اسماعیلی یک مخرج مشترک از این خواسته گرفت و آقای قدیانی، رئیس وقت اتحادیه را نه بهعنوان شخصیت حقوقیشان بلکه بهعنوان یک ناشر و کارشناس و یک شخص حقیقی به هیأت تجدیدنظر دعوت کرد. بالاخره این پیگیریها سرانجام به اینجا رسید که در ابتدای شروع مسؤولیت آقای دکتر صالحی این هیأت تشکیل شد.»
این مسؤول حوزه کتاب تاکیدداردکه مسائل نشر فقط مربوط به وزارت ارشاد نیستند و به تکتک ایرانیان مربوطند چون فرهنگ منوط به نشر است و حل مشکلاتش نیازمند عزم ملی است پس همه باید وسط بیایند نه اینکه با بخش خصوصی به رقابت نابرابر بپردازند و نشر را پلکانی برای رسیدن به مقاصد خود کنند، بلکه به چشم یک مشکل ملی به آن بنگرند و بکوشند در تأمین زیرساختها سهیم شوند و بفهمند که اگر سرانه مطالعه بالا برود، اگر تقاضای کتاب در کشور بالا برود، اگر صداوسیما برنامههایش را به نحوی تولید کند که کتاب عنصر اصلی در زندگی مردم باشد، طبیعی است که کشور متحول میشود. آمار تخلف پایین میآید، مردم و دولت بهتر همدیگر را میفهمند و مناسبات بهتری در جامعه شکل میگیرد.
دراینباره اما مدیر دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی وزارت ارشاد تاکید کرده که این وزارتخانه از طرح مشارکت دادن ناشران در ممیزی کتاب عقبنشینی نکرده است و این ایده به زودی وارد فاز اجرایی میشود.
به گزارش مهر، مطابق آییننامه، ناشران داوطلب میتوانند با تشکیل گروههای کارشناسی و پیشنهاد آنها به هیأت نظارت بر ضوابط نشر، بررسی کتابهایشان را خودشان انجام دهند و نتیجه این بررسیها -البته در صورت تایید دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی- به معنای مجوز نشر کتاب خواهد بود.
علی شجاعی صایین در عین حال گفته که در تدوین آییننامه اجرایی کمی عقب هستیم ولی همانطور که پیداست، باید تمامی زوایای این بحث در آییننامه اجرایی دیده شوند به طوری که بعدها درزمینه نحوه اجرای آن به مشکل خاصی برنخوریم.
تبدیل تحقیقات به تألیفات و نشر
چاپ آثار غیرتخصصی و فاقد ارزش تاریخی صدای صاحبنظران این حوزه را درآورده بهگونهای که دکتر صادق آیینهوند، استاد تاریخ و رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به ایبنا گفته که در حال حاضر محققان برجسته در حوزه تاریخ میانه و بهویژه تاریخ اسلام، پژوهش و تألیف نمیکنند و برخی پژوهشگران بهاصطلاح رتبه پایین مانند مداحان در این حوزه فعالند و قلم میزنند که از نظر علمی و شناخت درست منابع این مقطع چندان قوی نیستند. او افزوده که در این حوزه در حال حاضر بیشتر تجدیدچاپ کتابهای سالهای گذشته دیده میشود که پژوهشگران قدیمی تألیف کردهاند و اکنون در بازار کتاب بازچاپ میشوند. ضمن آنکه امروزه پژوهش و کتاب قوی در حوزه تاریخ اسلام منتشر نمیشود و کتابهایی هم که تجدیدچاپ میشوند نظریههای جدیدی را مطرح نمیکنند.
آیینهوند تاکید کرده:«اکنون در جامعه ما مسائل عمیقی در حوزه تاریخ اسلام مطرح میشوند که نیاز است با پژوهشهای تاریخی مستدل به آنها پاسخ داده شود. در گذشته شاید جامعه با این چالشهای عمیق و پرسشهای قوی روبهرو نبود اما امروزه مسائلی مهم مطرح میشوند که تحقیقات علمی میتوانند به آنها پاسخ صحیح بدهند. در حال حاضر در کشور ما کسی تلاش مستمر برای دنبال کردن پژوهشهای تاریخ اسلام انجام نمیدهد ضمن اینکه در این حوزه نه وقتی صرف میشود و نه هزینهای به آن اختصاص داده شده بنابراین بیتوجهی سبب بروز و ظهور کتابهایی با کیفیت نازل شده است.»
این استاد دانشگاه یادآور شده که ناشران زیادی در حوزه تاریخ اسلام به انتشار کتاب مشغول شدهاند و کتابهای سخیف و سطح پایینی را منتشر میکنند که انتشار این کتابهای عوامگرایانه خوراک مجالس روضهخوانی شده است. این مسائل در کنار هم باعث شده تا برخی مجالس عزاداری به مرکز نشر مطالب غیرمستند و سخیف درباره اسلام تبدیل شود. این نکته هم مورد توجه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گرفته است بهگونهای که در مراسم رونمایی از 150 عنوان کتاب جدید و نکوداشت انتشار دوهزارمین عنوان کتاب در دانشگاه پیامنور گفته: «باید در حفظ و اعتبار تألیفات دانشگاهی اهتمام بیشتری صورت گیرد.»
علی جنتی اظهار داشته که راه ارتقای علمی کشور تبدیل تحقیقات به تألیفات و نشر بهموقع، با کیفیت و گسترده آن است بهگونهای که هر تألیفی در هر زمان و مکان برای هر کسی از طریق هر ابزاری به دست طالبان علم برسد. به گفته وی؛ جهان امروز نهتنها تعداد تألیفات علمی را یکی از شاخصهای ارزیابی دانشگاهها میداند بلکه شمارگان، کیفیت نشر، وسعت و سرعت رساندن محتوا به دست مخاطبان را از شاخصهای توسعه جوامع محسوب میکند.جنتی این را هم گفته که اخلاق و معیارهای اخلاقی اجزای جداییناپذیر پژوهش اند و بر همه مراحل و عناصر آن تأثیر میگذارند. از این رو هرگاه اصول اخلاقی در پژوهش رعایت نشود، ممکن است محقق برای جلب رضایت گروه یا فردی نتایج یافتههای علمی خود را تنزل داده و نقش پژوهشگری را از دست بدهد.
ممیزی خوب و بد
بحث درباره کتاب و فواید آن زیاد است بهویژه آنکه همه صاحبمنصبان این حوزه، اعم از آنان که اکنون در مسوولیت اند یا آنان که به فرموده خواجه حتی پیش از شنیدن بانگ رحیل بر آنان نماز گزارده شده، از کتاب و کتابخوانی سخن بگویند و غم این خفتههای چند را در دل تازه نگه میدارند.
هفته گذشته چه رخ داده بود که شماری از اهالی مرتبط یا نامربوط به حوزه کتاب درباره این موجود کاغذی سخن گفتهاند، نامشخص است اما آنچه معلوم است اینکه تنها شماری از اهالی این مجموعه امکان سخنگویی و پاسخگویی به سخنان دیگران برایشان فراهم است و بقیه در این غوغای نامتعادل رسانهای همواره باید سکوت کنند. این روزها در گذار از عمر یک سال و چند ماهه دولت یازدهم، چشم امید و تردید اهالی ادبیات بیش از هر زمان دیگری به عملکرد فرهنگی دولتمردان دوخته شده است؛ دولتی که از آغاز مواضع فرهنگیاش را شفاف اعلام کرد و مژده روزهای خوشی را به فعالان این حوزه داد. در این میان برخی از فعالان عرصه فرهنگ و هنر همچنان نگرانند که این حرکت تداوم نیابد. برخی دیگر از تغییرات بنیادین صحبت میکنند و برخی دیگر حذف ممیزی را مهمترین چالش فراروی دولت در این عرصه میدانند؛ موضوعی که به عقیده برخی نویسندگان و ناشران بیش از هر زمان دیگری در سالهای اخیر بر ادبیات آسیب جدی وارد کرده است. از سوی دیگر این روزها زیاد میشنویم که مردم با ادبیات بیگانه شدهاند و گواه آن، شمارگان پایین کتابهایی است که منتشر میشوند. در این باره روزنامه مردمسالاری سراغ فرید مرادی، نویسنده و ویراستار رفته و با او گفتوگو کرده است.
مرادی میافزاید: «ممیزی نقش مهمی در این اتفاق دارد اما همه مشکل این نیست. خروج کتاب از سبد خرید خانوادهها، گرانی و افزایش نرخ تورم، کتاب را از اولویتهای مردم خارج کرده است. همچنین باید بپذیریم مردم ایران بیشتر طرفدار فرهنگ شفاهی اند. اگر کتابخوانی در جامعه ما تبدیل به ارزش شود، خواهناخواه شاهد رشد بیشتری خواهیم بود. اگر هر آدمی در جایگاه خودش به این نتیجه برسد که با افزایش سطح مطالعه، ارتقای اجتماعی و فرهنگی مییابد طبیعتاً به توسعه فرهنگی جامعه و در نتیجه اعتلای ادبیات کشورمان کمک شایانی خواهد شد، اما متاسفانه شاهدیم کتاب حتی در خانهها هم جایگاه گذشتهاش را ندارد و جایش را به اسباببازیها و وسایل تزیینی داده است.»
اجرای یک ماده از شانزده ماده
رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران هم به این نکته توجه میدهد که تصویب ضوابط نشر مربوط به سال 1389 است و طبیعی است که وقتی این ضوابط را با سال 1367 مقایسه میکنید، میبینید که چقدر ماجرا فرق کرده است، یعنی بسیار سختگیرانهتر است. این ضوابط ۱۶ ماده دارد ولی عمدتاً یک ماده آن یعنی ماده ۱۵ اجرا میشد؛ همان مادهای که دوستان به نادرستی از آن تفسیر میکردند. تا قبل از این مصوبه، ماجرا از این قرار بود که چون وزارت ارشاد مجوز کتاب را صادر میکرد اگر تخلفی در کتابی صورت میگرفت این وزارت ارشاد بود که باید به دادگاه میرفت و پاسخگو میشد اما ماده ۱۵ میگفت اینکه وزارت ارشاد مجوز پیش از انتشار را صادر میکند، نافی مسوولیت ناشر نیست. او میگوید از لحظهای که ناشر این اثر را برای اخذ مجوز تحویل دبیرخانه هیأت نظارت میدهد، این مسوولیت شروع میشود. این مسوولیت از نظر من که یک حقوقدانم به معنای قید زمان است که مفهوم ابلاغ میدهد یعنی ناشر از این مسوولیت مطلع شده است. تفسیر آقایان این بود که شمای ناشر اگر کتابی ببری که اصلاحیه بخورد یا غیرقابلچاپ تشخیص داده شود، نمره منفی میگیری. این نمرات منفی هم وقتی به حدی رسید، شما مجازات میشوی. اتفاقاً این اتحادیه ناشران بود که جلوی این ماجرا ایستاد یعنی با تفسیری که از این ماده به دست داد، زمینهای فراهم آورد که بهطورجدی نسبت بهدرستی این ماده تشکیک شود.
محمود آموزگار، مدیر انتشارات آمه و رئیس تازه اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران میگوید: «چیزی که باعث امیدواری و دلگرمی میشود، آن هم در اوضاعی که کسی از آدم تعریف و تمجید نمیکند، این نکته است که دیگر رسیدن به اهداف فرهنگی در حوزه کتاب را فقط در گفتار یک فرد نمیبینید و این ادبیاتی است که به ادبیات رسمی تبدیل شده است. زمانی کسی از نمایشگاه بینالمللی تهران انتقادی نمیکرد، حتی ممکن بود اعتراضهایی نسبت به حضور اغذیهفروشیها هم مثلاً صورت بگیرد اما کسی به ماهیت نمایشگاه کتاب اعتراضی نداشت و گاهی به دلیل گرایش عمیق به کمیتگرایی و بعضا عوام گرایی در نگاه بعضی مسوولان، مورد استقبال هم قرار میگرفت. برگزاری نمایشگاه کتاب چه منافع و مضراتی دارد و چرا ۲۷ دوره نمایشگاه برگزار کرده ایم ولی آثارش را در بالا رفتن سرانه مطالعه نمیبینیم؟ چه کمکی به حل شدن مشکلات ما کرده؟ کمکم این بحث مطرح شد که این نمایشگاه روی بسیاری از مشکلات و مسائل ما سرپوش گذاشته، بهگونهای که ما دیگر به دنبال حل مشکلات نیستیم.»
مشارکت نهادهای مدنی در تصمیمگیری
محمود آموزگار میگوید: «در دولت دهم مدام اصرار داشتیم که اگر قرار است تصمیمی برای صنف گرفته شود ما بهعنوان نماینده صنف باید حضور داشته باشیم. بهعنوان مصداق، آییننامهای در وزارت ارشاد هست که در پایان سال 1383 یعنی دولت اصلاحات به امضای وزیر وقت رسید. آییننامه رسیدگی به تخلفات ناشران که بر مبنای آن در هر استانی، یک هیأت برای رسیدگی به تخلفات ناشران باید شکل بگیرد که متشکل از مدیرکل ارشاد آن استان، مدیر حقوقی ارشاد آن استان و نماینده اتحادیه ناشران آن استان است. تبصرهای هم آنجا ست که میگوید مادامیکه این هیأت در استان تهران تشکیل نشده رسیدگی به تخلفات ناشران این استان در هیأت تجدیدنظر باید صورت بگیرد. در تمام طول دولت دهم از آقای دری گرفته تا به بعد مطالبه ما این بود که باید این هیأت را تشکیل دهید چون تنها جایی است که اتحادیه ناشران نماینده دارد و سرنوشت ما در جریان تصمیمگیریهایی شکل میگرفت که ما هیچ دخالتی در آن نداشتیم. آقای دری هیچ توجهی به این درخواست ما نکرد و بعد از آن آقای اسماعیلی یک مخرج مشترک از این خواسته گرفت و آقای قدیانی، رئیس وقت اتحادیه را نه بهعنوان شخصیت حقوقیشان بلکه بهعنوان یک ناشر و کارشناس و یک شخص حقیقی به هیأت تجدیدنظر دعوت کرد. بالاخره این پیگیریها سرانجام به اینجا رسید که در ابتدای شروع مسؤولیت آقای دکتر صالحی این هیأت تشکیل شد.»
این مسؤول حوزه کتاب تاکیدداردکه مسائل نشر فقط مربوط به وزارت ارشاد نیستند و به تکتک ایرانیان مربوطند چون فرهنگ منوط به نشر است و حل مشکلاتش نیازمند عزم ملی است پس همه باید وسط بیایند نه اینکه با بخش خصوصی به رقابت نابرابر بپردازند و نشر را پلکانی برای رسیدن به مقاصد خود کنند، بلکه به چشم یک مشکل ملی به آن بنگرند و بکوشند در تأمین زیرساختها سهیم شوند و بفهمند که اگر سرانه مطالعه بالا برود، اگر تقاضای کتاب در کشور بالا برود، اگر صداوسیما برنامههایش را به نحوی تولید کند که کتاب عنصر اصلی در زندگی مردم باشد، طبیعی است که کشور متحول میشود. آمار تخلف پایین میآید، مردم و دولت بهتر همدیگر را میفهمند و مناسبات بهتری در جامعه شکل میگیرد.
دراینباره اما مدیر دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی وزارت ارشاد تاکید کرده که این وزارتخانه از طرح مشارکت دادن ناشران در ممیزی کتاب عقبنشینی نکرده است و این ایده به زودی وارد فاز اجرایی میشود.
به گزارش مهر، مطابق آییننامه، ناشران داوطلب میتوانند با تشکیل گروههای کارشناسی و پیشنهاد آنها به هیأت نظارت بر ضوابط نشر، بررسی کتابهایشان را خودشان انجام دهند و نتیجه این بررسیها -البته در صورت تایید دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی- به معنای مجوز نشر کتاب خواهد بود.
علی شجاعی صایین در عین حال گفته که در تدوین آییننامه اجرایی کمی عقب هستیم ولی همانطور که پیداست، باید تمامی زوایای این بحث در آییننامه اجرایی دیده شوند به طوری که بعدها درزمینه نحوه اجرای آن به مشکل خاصی برنخوریم.
تبدیل تحقیقات به تألیفات و نشر
چاپ آثار غیرتخصصی و فاقد ارزش تاریخی صدای صاحبنظران این حوزه را درآورده بهگونهای که دکتر صادق آیینهوند، استاد تاریخ و رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به ایبنا گفته که در حال حاضر محققان برجسته در حوزه تاریخ میانه و بهویژه تاریخ اسلام، پژوهش و تألیف نمیکنند و برخی پژوهشگران بهاصطلاح رتبه پایین مانند مداحان در این حوزه فعالند و قلم میزنند که از نظر علمی و شناخت درست منابع این مقطع چندان قوی نیستند. او افزوده که در این حوزه در حال حاضر بیشتر تجدیدچاپ کتابهای سالهای گذشته دیده میشود که پژوهشگران قدیمی تألیف کردهاند و اکنون در بازار کتاب بازچاپ میشوند. ضمن آنکه امروزه پژوهش و کتاب قوی در حوزه تاریخ اسلام منتشر نمیشود و کتابهایی هم که تجدیدچاپ میشوند نظریههای جدیدی را مطرح نمیکنند.
آیینهوند تاکید کرده:«اکنون در جامعه ما مسائل عمیقی در حوزه تاریخ اسلام مطرح میشوند که نیاز است با پژوهشهای تاریخی مستدل به آنها پاسخ داده شود. در گذشته شاید جامعه با این چالشهای عمیق و پرسشهای قوی روبهرو نبود اما امروزه مسائلی مهم مطرح میشوند که تحقیقات علمی میتوانند به آنها پاسخ صحیح بدهند. در حال حاضر در کشور ما کسی تلاش مستمر برای دنبال کردن پژوهشهای تاریخ اسلام انجام نمیدهد ضمن اینکه در این حوزه نه وقتی صرف میشود و نه هزینهای به آن اختصاص داده شده بنابراین بیتوجهی سبب بروز و ظهور کتابهایی با کیفیت نازل شده است.»
این استاد دانشگاه یادآور شده که ناشران زیادی در حوزه تاریخ اسلام به انتشار کتاب مشغول شدهاند و کتابهای سخیف و سطح پایینی را منتشر میکنند که انتشار این کتابهای عوامگرایانه خوراک مجالس روضهخوانی شده است. این مسائل در کنار هم باعث شده تا برخی مجالس عزاداری به مرکز نشر مطالب غیرمستند و سخیف درباره اسلام تبدیل شود. این نکته هم مورد توجه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گرفته است بهگونهای که در مراسم رونمایی از 150 عنوان کتاب جدید و نکوداشت انتشار دوهزارمین عنوان کتاب در دانشگاه پیامنور گفته: «باید در حفظ و اعتبار تألیفات دانشگاهی اهتمام بیشتری صورت گیرد.»
علی جنتی اظهار داشته که راه ارتقای علمی کشور تبدیل تحقیقات به تألیفات و نشر بهموقع، با کیفیت و گسترده آن است بهگونهای که هر تألیفی در هر زمان و مکان برای هر کسی از طریق هر ابزاری به دست طالبان علم برسد. به گفته وی؛ جهان امروز نهتنها تعداد تألیفات علمی را یکی از شاخصهای ارزیابی دانشگاهها میداند بلکه شمارگان، کیفیت نشر، وسعت و سرعت رساندن محتوا به دست مخاطبان را از شاخصهای توسعه جوامع محسوب میکند.جنتی این را هم گفته که اخلاق و معیارهای اخلاقی اجزای جداییناپذیر پژوهش اند و بر همه مراحل و عناصر آن تأثیر میگذارند. از این رو هرگاه اصول اخلاقی در پژوهش رعایت نشود، ممکن است محقق برای جلب رضایت گروه یا فردی نتایج یافتههای علمی خود را تنزل داده و نقش پژوهشگری را از دست بدهد.
ممیزی خوب و بد
بحث درباره کتاب و فواید آن زیاد است بهویژه آنکه همه صاحبمنصبان این حوزه، اعم از آنان که اکنون در مسوولیت اند یا آنان که به فرموده خواجه حتی پیش از شنیدن بانگ رحیل بر آنان نماز گزارده شده، از کتاب و کتابخوانی سخن بگویند و غم این خفتههای چند را در دل تازه نگه میدارند.
هفته گذشته چه رخ داده بود که شماری از اهالی مرتبط یا نامربوط به حوزه کتاب درباره این موجود کاغذی سخن گفتهاند، نامشخص است اما آنچه معلوم است اینکه تنها شماری از اهالی این مجموعه امکان سخنگویی و پاسخگویی به سخنان دیگران برایشان فراهم است و بقیه در این غوغای نامتعادل رسانهای همواره باید سکوت کنند. این روزها در گذار از عمر یک سال و چند ماهه دولت یازدهم، چشم امید و تردید اهالی ادبیات بیش از هر زمان دیگری به عملکرد فرهنگی دولتمردان دوخته شده است؛ دولتی که از آغاز مواضع فرهنگیاش را شفاف اعلام کرد و مژده روزهای خوشی را به فعالان این حوزه داد. در این میان برخی از فعالان عرصه فرهنگ و هنر همچنان نگرانند که این حرکت تداوم نیابد. برخی دیگر از تغییرات بنیادین صحبت میکنند و برخی دیگر حذف ممیزی را مهمترین چالش فراروی دولت در این عرصه میدانند؛ موضوعی که به عقیده برخی نویسندگان و ناشران بیش از هر زمان دیگری در سالهای اخیر بر ادبیات آسیب جدی وارد کرده است. از سوی دیگر این روزها زیاد میشنویم که مردم با ادبیات بیگانه شدهاند و گواه آن، شمارگان پایین کتابهایی است که منتشر میشوند. در این باره روزنامه مردمسالاری سراغ فرید مرادی، نویسنده و ویراستار رفته و با او گفتوگو کرده است.
مرادی میافزاید: «ممیزی نقش مهمی در این اتفاق دارد اما همه مشکل این نیست. خروج کتاب از سبد خرید خانوادهها، گرانی و افزایش نرخ تورم، کتاب را از اولویتهای مردم خارج کرده است. همچنین باید بپذیریم مردم ایران بیشتر طرفدار فرهنگ شفاهی اند. اگر کتابخوانی در جامعه ما تبدیل به ارزش شود، خواهناخواه شاهد رشد بیشتری خواهیم بود. اگر هر آدمی در جایگاه خودش به این نتیجه برسد که با افزایش سطح مطالعه، ارتقای اجتماعی و فرهنگی مییابد طبیعتاً به توسعه فرهنگی جامعه و در نتیجه اعتلای ادبیات کشورمان کمک شایانی خواهد شد، اما متاسفانه شاهدیم کتاب حتی در خانهها هم جایگاه گذشتهاش را ندارد و جایش را به اسباببازیها و وسایل تزیینی داده است.»
اجرای یک ماده از شانزده ماده
رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران هم به این نکته توجه میدهد که تصویب ضوابط نشر مربوط به سال 1389 است و طبیعی است که وقتی این ضوابط را با سال 1367 مقایسه میکنید، میبینید که چقدر ماجرا فرق کرده است، یعنی بسیار سختگیرانهتر است. این ضوابط ۱۶ ماده دارد ولی عمدتاً یک ماده آن یعنی ماده ۱۵ اجرا میشد؛ همان مادهای که دوستان به نادرستی از آن تفسیر میکردند. تا قبل از این مصوبه، ماجرا از این قرار بود که چون وزارت ارشاد مجوز کتاب را صادر میکرد اگر تخلفی در کتابی صورت میگرفت این وزارت ارشاد بود که باید به دادگاه میرفت و پاسخگو میشد اما ماده ۱۵ میگفت اینکه وزارت ارشاد مجوز پیش از انتشار را صادر میکند، نافی مسوولیت ناشر نیست. او میگوید از لحظهای که ناشر این اثر را برای اخذ مجوز تحویل دبیرخانه هیأت نظارت میدهد، این مسوولیت شروع میشود. این مسوولیت از نظر من که یک حقوقدانم به معنای قید زمان است که مفهوم ابلاغ میدهد یعنی ناشر از این مسوولیت مطلع شده است. تفسیر آقایان این بود که شمای ناشر اگر کتابی ببری که اصلاحیه بخورد یا غیرقابلچاپ تشخیص داده شود، نمره منفی میگیری. این نمرات منفی هم وقتی به حدی رسید، شما مجازات میشوی. اتفاقاً این اتحادیه ناشران بود که جلوی این ماجرا ایستاد یعنی با تفسیری که از این ماده به دست داد، زمینهای فراهم آورد که بهطورجدی نسبت بهدرستی این ماده تشکیک شود.
پر بازدیدها
بازدید 81786
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
بازدید 79383
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بازدید 79100
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
