رشد شاخصهای کتابخانهای در استانها/ کیانا یزدانپناه
هفته گذشته با افزایش تدریجی دمای هوا و شکوفه زدن درختان سبز در بسیاری از استانها همراه بود. کتابخانهها و مراکز فرهنگی هم آرامآرام به تدارک برنامههایی مانند وجین کتاب و ارزیابی کارنامه فعالیتهای خود در سال جاری پرداختند.
رشد فضای کتابخوانی در چهارمحال و بختیاری
مدیر کل کتابخانههای عمومی چهارمحال و بختیاری گفت: «تاکنون 15 کتابخانه مشارکتی با استفاده از حق انتفاع بهرهبرداری ادارات و سازمانهای دیگر در چهارمحال و بختیاری با فضایی حدود چهار هزار مترمربع فعال شدهاند.» بهروز صادقی افزود: «در سه سال گذشته سرانه فضای فیزیکی کتابخانهای استان از 65/2 مترمربع به 30/3 مترمربع رسیده در حالی که میانگین این سرانه در کشور حدود 5/2 مترمربع است.» اکنون حدود 50 باب کتابخانه عمومی نهادی و 14 باب کتابخانه عمومی مشارکتی با بیش از 802 هزار نسخه کتاب در حال ارائه خدمت به 43 هزار عضو در این استاناند.
نامزدهای پایتختی کتاب ایران معرفی شدند
شهرهای کرمانشاه، بوشهر، قم، تبریز، گنبدکاووس، شهرکرد، نیشابور، اهواز، یزد و کاشان نامزد پایتخت کتاب ایران شدند. با فراخوان سراسری وزارت فرهنگ و اسلامی ۶۰ شهر کشور طرحهای خود را برای گرفتن عنوان پایتخت کتاب ایران ارائه کردند که از این بین 10 شهر به عنوان نامزدان اصلی معرفی شدند. پایتخت جهانی کتاب، عنوانی است که همهساله از سوی یونسکو به شهری که در راستای تقویت جایگاه کتاب و ترویج فرهنگ کتابخوانی و رعایت قانون حق نشر(کپیرایت) فعالیت چشمگیری داشته باشد داده میشود. در این راستا اداره کتابخانههای عمومی نیشابور با همکاری سایر ادارات و سازمانها، برنامههای متنوع فرهنگی با عنوان «یک هفته زندگی با کتاب» را برگزار کرده است. برنامههای «یک هفته زندگی با کتاب» با هدف توسعه و ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی، تقویت روحیه تفکر و خلاقیت و معرفی کتابها و نویسندگان بومی برگزار میشود و برنامههای متنوع شامل نمایشگاه کاریکاتور صد اثر برگزیده از آثار هنرمندان کاریکاتوریست ایران و جهان با موضوع کتاب، نشستهای متعدد فرهنگی و کتابخوانی، رونمایی کتاب، مسابقات فرهنگی و اهدا و مبادله کتاب از مهمترین آنهاست.»
تکمیل کتابخانه مرکزی ایلام
استاندار ایلام از تکمیل و راهاندازی کتابخانه مرکزی ایلام تا پایان سال خبر داد. محمدرضا مروارید با اشاره به اهمیت ساخت کتابخانه مرکزی ایلام گفت: «تقویت فرهنگ مطالعه و توسعه این حوزه نیازمند تأمین زیرساختهای اساسی در حوزه مطالعه است.» مروارید افزود: «قرار بود کتابخانه مرکزی ایلام در دهه فجر امسال به بهرهبرداری برسد اما با توجه به تکمیل نبودن بخشهایی از این کتابخانه، افتتاح آن به تعویق افتاد.» استاندار ایلام خاطرنشان کرد: «ساخت و تکمیل این کتابخانه یکی از کارهای اولویتدار ماست و بهرهبرداری از آن میتواند تحول بزرگی در حوزه کتاب و کتابخوانی در استان ایلام ایجاد کند.» وی اضافه کرد: «کتابخانه مرکزی ایلام در موقعیت مناسب از شهر ایلام قرار گرفته و میتواند خدمات خوب و ارزندهای به علاقهمندان به کتاب و کتابخوانی ارائه کند.»
در آبادان هم رئیس اداره کتابخانههای عمومی از آمادگی شهرداری برای تحویل یک دستگاه اتوبوس به اداره کتابخانهها به منظور راهاندازی کتابخانه سیار خبر داد. احمدرضا دشتافکن گفت: «در جلسهای با مدیران سازمان منطقه آزاد اروند مقرر شد یک دستگاه اتوبوس از سوی سازمان اتوبوسرانی به اداره کتابخانههای عمومی شهرستان برای راهاندازی کتابخانه سیار تحویل اداره کتابخانههای شهرستان شود.» وی در ادامه گفت: «ایجاد کتابخانه سیار در مناطق روستایی و حاشیه شهر، گام بلندی برای ارتقای فرهنگ مطالعه و عدالت اجتماعی بین همه مردم است و با این طرح، بهرهمندی روستاییان از کتاب و مطالعه فراهم خواهد شد.»
خبرهایی از کتابخانههای مساجد
مسوول دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان جنوبی از فعالیت 160 کتابخانه مخزندار و 105 کتابخانه باز در مساجد استان خبر داد. وی با اشاره به اینکه از این تعداد، چهار کتابخانه درجه دو، 19 کتابخانه درجه سه، 49 کتابخانه درجه چهار و 92 کتابخانه درجه پنج هستند، گفت: «از کتابخانههای مخزندار، 59 باب شهری و 105 کتابخانه روستایی است. همچنین از تعداد 105 کتابخانه باز در استان تعداد 50 کتابخانه روستایی و 55 کتابخانه شهری است.» اکنون 24 هزار و 97 نفر عضو ثابت از خدمات کتابخانههای مساجد این استان بهره میگیرند.
از سوی دیگر، مسوول دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد استان زنجان گفت: «65 درصد کانونهای مساجد این استان در روستاها راهاندازی شده است.» مرتضی مقدمی افزود: «بر مبنای سیاستهای ستاد عالی کانونهای مساجد باید سهمی از کانونهای مساجد در استانها به کانونهای روستایی اختصاص یابد.» وی با بیان اینکه اکثر کانونهای فرهنگی و هنری مساجد استان زنجان در روستاها راهاندازی شدهاند، خاطرنشان کرد: «زنجان یکی از استانهای پیشرو در این عرصه است.» مقدمی به اجرای برنامههای گوناگون اوقات فراغت در کانونهای فرهنگی و هنری مساجد روستایی اشاره کرد و یادآور شد: «این کانونها مجهز به کتابخانه، کتاب در موضوعهای گوناگون و رایانهاند.»
رحیمآباد کرمان؛ نامزد نهایی جشنواره روستاهای دوستدار کتاب
فرشید فلاح، مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان گفت: «طرح انتخاب روستای دوستدار کتاب که اجرای آن مورد موافقت کمیسیون ملی یونسکو و معاونت فرهنگی وزارت ارشاد اسلامی قرار گرفته در قالب جشنواره روستاهای دوستدار کتاب اجرا میشود.» وی با بیان اینکه از مجموع 493 روستای منتخب استانی در کشور، 62 روستا به مرحله نیمهنهایی راه یافتند که 20 روستا از میان آنها برای حضور در مرحله کشوری انتخاب شدهاند، افزود: «این جشنواره با مشارکت معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم نهاد ریاستجمهوری، معاونت امور دهیاریها، سازمان شهرداریها و دهیاری کشور و ستاد عالی کانونهای فرهنگی و هنری مساجد برگزار میشود.» مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی کرمان افزود: «مرحله پایانی این جشنواره دوم اسفند در سالن همایشهای کتابخانه ملی تهران برگزار میشود و پنج روستا به عنوان برگزیده و پنج روستا به عنوان روستاهای قابلتقدیر که بهترین برنامهها و فعالیتها را در زمینه ترویج کتابخوانی داشتهاند معرفی میشوند.»
خبر دیگر از استان کرمان اینکه ششمین جلسه انجمن کتابخانههای عمومی شهرستان کوهبنان به میزبانی اداره فرهنگ و ارشاد شهرستان برگزار شد. در این جلسه معاون سیاسیاجتماعی فرماندار کوهبنان با برشمردن فواید کتاب و کتابخوانی، وجود مکانهای فرهنگی را در نقاط گوناگون شهرها و روستاها مفید دانست و بر نقش ادارهها در ارتقای فرهنگ کتابخوانی تاکید کرد. وی نقشآفرینی ادارات را در رسیدن به چشمانداز کتابخانهها تعیینکننده دانست و افزود: «تلاش خواهیم کرد در همه شاخصها شهرستان کوهبنان ارتقای خوبی داشته باشد.»
از البرز هم خبر میرسد که از این پس نابینایان میتوانند کتاب موردنظر خود را تلفنی در کتابخانههای استان البرز سفارش دهند و از طریق پست و به صورت رایگان در محل سکونت دریافت کنند. مدیر کل کتابخانههای عمومی استان البرز گفت: «نهاد کتابخانههای عمومی بهمنظور توسعه کتابخوانی برای عزیزان روشندل برنامههایی تدارک دیده که از آن جمله میتوان به ارائه خدمات کتابخانهای و تأمین منابع موردنیاز آنان اشاره کرد. متعاقباً این اداره کل به تأمین یک دستگاه چاپگر بریل برای تبدیل منابع مطالعاتی برای این عزیزان توسط بخش نابینایان کتابخانه عمومی امیرکبیر اقدام خواهد کرد.»
سهم دانشآموزان از کتابخانه مدارس آذربایجان غربی
معاون پرورشی اداره کل آموزش و پرورش آذربایجان غربی با بیان اینکه میانگین کتاب به ازای دانشآموزان استان 22/3 نسخه است اظهار کرد: «اکنون یک میلیون و 821 هزار نسخه کتاب در کتابخانههای مدارس موجودند و 720 میلیون ریال امسال برای تجهیز کتابخانههای مدارس استان هزینه شده است.»
وی به کمبود کتابخانه در مدارس استان آذربایجان غربی اشاره کرد و افزود: «تعداد کتابخانههای مدارس استان بسیار پایین است و اکثر کتابخانهها کاربریهای متنوعی دارند. اکنون در مدارس استان از بخشی از اتاقهای پرورشی یا اتاق شوراهای دانشآموزی به عنوان کتابخانه استفاده میشود یا عکس این موضوع هم صادق است و کتابخانهها با تنوع کاربری مواجهاند.» آذربایجان غربی دارای 5500 مدرسه با 570 هزار نفر دانشآموز است که در 24 منطقه آموزشی مشغول به تحصیلاند.
یک خبر از اردبیل
خبر دیگر اینکه از بین کتابخانههای فعال، فقط کتابخانه عمومی مطهری اردبیل درجه استاندارد دارد. ۶۴ کتابخانه در استان اردبیل دایر است که بر اساس شاخصهای گوناگونی از سوی نهاد کتابخانهها درجهبندی میشوند که عمده درجه کتابخانههای عمومی استان بین چهار تا ۹ است.
برگزاری نمایشگاه کتاب در قم
دهمین نمایشگاه استانی کتاب در قم که از سیام بهمن آغاز شده، تا هشتم اسفند ماه در این شهر برپا خواهد بود. به گفته رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان قم، در این نمایشگاه بیش از 340 ناشر شرکت کرده اند و این در حالی است که در دورههای قبل 240 تا 250 ناشر در نمایشگاه استان شرکت میکردند. خرمی یادآور شد: «با توجه به وجود حوزههای علمیه و مراکز علمی در شهر مقدس قم، وظیفه داریم هرساله دو تا سه نمایشگاه کتاب دایر کنیم.»
وی عنوان کرد: «ناشران در بخشهای کتاب عمومی، آموزشی و کودک و نوجوان در 15 هزار مترمربع فضای مجتمع ناشران قم در پنج طبقه فعالیت دارند.»
مدیر اجرایی نمایشگاه کتاب قم با بیان اینکه 40 ناشر در بخش کودک و نوجوان با بیش از 10 هزار عنوان کتاب در این نمایشگاه به عرضه کتاب پرداخته اند، ادامه داد: «امسال 211 غرفه با 129 نمایندگی و بیش از 50 هزار عنوان کتاب در نمایشگاه حضور دارند.»
به گفته رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان قم، مانند نمایشگاه سال گذشته 500 میلیون تومان بنکارت کتاب با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک صادرات توزیع می شود.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
