طرح-تازه‌ترین-دیدگاه‌ها-در-سرای-اهل-قلم

طرح تازه‌ترین دیدگاه‌ها در سرای اهل قلم

سرای اهل قلم موسسه خانه کتاب در فاصله زمانی 21 تا 29 بهمن 1393 میزبان برگزاری نشست‌های نقد و بررسی کتاب‌های «بانکداری اسلامی در ایران»، «تاریخ‌نگاری در ایران عصر سلجوقی»، «گفتمان نجات‌بخشی در ایران عصر صفوی»، «بیست کهن‌الگوی پیرنگ و طرز ساخت آنها» و«گل‌سنگ»، بررسی بیمه اهل قلم، سیزدهمین نشست تاریخ شفاهی کتاب و کارگاه داستان‌نویسی بود.

نقد کتاب «بیست کهن‌الگوی پیرنگ و طرز ساخت آنها»
دومین نشست از سلسله نشست‌های سینما کتاب به نقد و بررسی کتاب «بیست کهن‌الگوی پیرنگ و طرز ساخت آنها» نوشته رونالد بی. توبیاس و ترجمه ابراهیم راه‌نشین و چاپ انتشارات ساقی اختصاص داشت. این نشست 29 بهمن با حضور مترجم کتاب و آرش خوش‌خو و محمدناصر احدی برگزار شد که هر دو منتقد سینما و روزنامه‌نگارند.
احدی که دبیری نشست را هم بر عهده داشت، گفت: «این کتاب حاوی نکات کلیدی بسیاری است و باید بگویم به‌ هیچ عنوان درباره سینما فقر منابع نداریم، بلکه موضوع اینجاست که فیلمنامه‌نویسان ما کتاب نمی‌خوانند.» راه‌نشین هم گفت: «به گفته یکی از استادان این رشته، چاپ این کتاب چرخ‌دنده فیلمنامه‌نویسی در ایران را کامل کرد.» خوش‌خو هم افزود: «این کتاب می‌تواند به حل مشکل فیلمنامه‌نویسی در سینمای ایران کمک مؤثری کند.»

بررسی بیمه اهل قلم
نشست «بررسی بیمه اهل قلم: مشکلات و راه‌کارها» 28 بهمن با حضور حمیدرضا پرتو، دکترای حقوق خصوصی، حمید فدایی جویباری، مدرس حقوق و سید علی آل‌داوود، رئیس دفتر مشاورتی حمایت از حقوق اهل قلم برگزار شد. پرتو در این نشست گفت: «منظور از اهل قلم روزنامه‌نگاران، نویسندگان و هنرمندانی وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اند و مقرراتی که درباره بیمه تأمین اجتماعی اهل قلم وضع شده مطابق با اصل 29 قانون اساسی‌اند.» فدایی جویباری درباره طرح جدید بیمه اهل قلم که از محل هدفمندی یارانه‌ها انجام می‌شود توضیح داد و افزود: «کسانی می‌توانند از این بیمه استفاده کنند که از اول آبان سال 1388 هیچ‌گونه پرداختی در حق بیمه تأمین اجتماعی نداشته باشند. اتفاق دیگری که افتاد این بود که در31 خرداد 1393 طرحی از سوی وزارت ارشاد صادر شد که بیمه برخی از اهل قلم را به عقب برگردانند و مشمولان طرح قدیم وارد طرح جدید شوند. بنابراین از هفتم تیر 1393 کسانی که وزارت ارشاد معرفی کرده می‌توانند از این طرح استفاده کنند.» وی در بخش پرسش و پاسخ این نشست در پاسخ به پرسشی درباره بازنشستگی بیمه اهل قلم گفت: «تمام شرایطی که بر اساس آن یک کارگر می‌تواند بیمه شود برای اهل قلم هم وجود دارد و حمایت وزارت ارشاد این است که کمک کند تا شرایط بیمه شدن راحت‌تر باشد. درباره خبرنگاران هم با توجه به اینکه جزو مشاغل سخت محسوب می‌شوند، پس از 20 سال بیمه متناوب و 25 سال بیمه منفصل می‌توانند بازنشسته شوند.»

نقد کتاب «گل‌سنگ»
نشست نقد و بررسی کتاب «گل‌سنگ» چاپ انتشارات سوره مهر، 28 بهمن با حضور سید هاشم حسینی، نویسنده این اثر و فرحناز علیزاده و فیروز زنوزی‌ جلالی به عنوان منتقد برگزار شد. زنوزی جلالی در این نشست گفت: «تأثیرپذیری نویسنده از تصویر و سینما و ترانه‌ها از نکات قابل‌توجهی است که در کتاب به چشم می‌خورند. به طور کلی و با چند اشکالی که درباره شخصیت‌ها وجود دارند، اما حسینی برای هریک از شخصیت‌های داستانش فکرکرده است.اغلب توصیفاتی که در این داستان وجود دارند از نوع ایستا(بالزاک‌وار)‌ هستند. در حالی که این‌گونه توصیفات در ادبیات امروز جایگاهی ندارند و توصیفات باید در حرکت باشند و نسبت به نیازی که در داستان پیدا می‌شود باید به جزئیات اشیا و مکان بپردازیم.» علیزاده هم گفت: «نویسندگان معاصر باید سعی کنند راحت‌تر، روان‌تر و با زبان عامیانه‌تر بنویسند و از افعال و صفات و قیدهای ساده استفاده کنند تا کارشان خوش‌خوان‌تر شود اما در این کتاب گاهی نویسنده از لغات سخت استفاده کرده است در حالی که به راحتی می‌توانست از کلمات جایگزین مناسب‌تر و ساده‌تری استفاده کند.» حسینی هم در این نشست گفت: «بعد از این رمان پنج رمان دیگر نوشته و منتشر کرده‌ام اما نکته قابل‌توجه این است که با وجود گذشت سال‌ها همچنان ذهن من با این داستان درگیر است. با توجه به فضا و وضعیت آن زمان(پیش از انقلاب) که سینما و موسیقی و آوازخوانی ارزش محسوب می‌شده، شخصیت این داستان هم به این مسائل گرایش دارد.»

سیزدهمین نشست تاریخ شفاهی کتاب
سیزدهمین نشست از سلسله نشست‌های تاریخ شفاهی کتاب که هر هفته دوشنبه‌ها به همت مرکز کتاب‌پژوهی موسسه خانه کتاب برگزار می‌شود، 27 بهمن به گفت‌وگو با نادر قدیانی، مدیر انتشارات قدیانی اختصاص داشت. دبیری این سلسله نشست‌ها که به صورت پرسش و پاسخ برگزار می‌شوند به روال جلسات گذشته، به عهده نصرالله حدادی بود. قدیانی در این نشست از روزهایی یاد کرد که در مدرسه، پیک دانش‌آموزی و در مغازه پدرش کتاب‌های جغرافیا و مجله کیهان بچه‌ها می‌فروخت. وی افزود: «اسم آنجا را عمو و دایی من «گلچین» گذاشته بودند. من قبل از ورود به دبیرستان از انتشاراتی‌ها کتاب می‌خریدم و به سختی آنها را به مغازه می‌رساندم و این آغاز کسب و کار من بود. بعد از اتمام سربازی مغازه‌ای 30 متری را به قیمت 56 هزار تومان در دی‌ماه سال 1355 خریدم و نام موسسه انتشارات قدیانی را بر آن گذاشتم.» قدیانی در پاسخ به پرسش‌ها، چگونگی اوج گرفتن فعالیت‌هایش را در حوزه کتاب‌های کودکان و نوجوانان شرح داد و در پاسخ به این پرسش که آینده کتابفروشی را چگونه می‌بینید؟ هم گفت: «من با وجود همه مشکلات در حوزه نشر، زیربنای نشر تخصصی را روشن ارزیابی می‌کنم. معتقدم مصرف‌کننده با دیدن ویترین خرید می‌کند، اما امروز ما از داشتن ویترین کتاب محروم هستیم. در این اواخر در کشور پاساژهای تجاری بزرگی راه‌اندازی شده وکتابفروشی‌های بزرگی در آنها شکل گرفته‌اند. اگر در دهه آینده حدود هزار و 500 کتابفروشی در متراژهای نزدیک به 400 متر تأسیس شوند، به شکل‌گیری عرضه و تقاضا کمک می‌کنند.»

کارگاه داستان‌نویسی
کارگاه داستان‌نویسی موسسه خانه کتاب، 27 بهمن با تدریس فیروز زنوزی‌ جلالی برگزار شد. وی در این نشست گفت: «نویسنده پس از آنکه به مرحله پختگی رسید، نباید به هر موضوع دم‌دست و ساده‌ای تن دهد. تنهایی، یکی از نیرومندترین موضوع‌هایی است که می‌توان به آن پرداخت. مشروط بر اینکه این تنهایی را لمس کرده باشیم. اگر ما به گونه‌ای توانسته باشیم تنهایی را به معنای واقعی لمس کرده باشیم متوجه می‌شویم که چه موضوع تکان‌دهنده‌ای است و تا چه اندازه جای کار کردن دارد. به شرط آنکه بتوان از زاویه تازه‌ای به آن پرداخت. نویسندگانی که می‌توانند این لمحات و لحظات را در موقعیت‌های گوناگون احساس کنند، اگر شخصیتی را به تصویر بکشند که به هر نحوی به ته خط رسیده است، بسیار موضوع خوبی برای پرداخت داستانی دارند. شما هم امتحان کنید و ببینید که آیا می‌توانید زیر پوست چنین شخصیت‌هایی بروید و از چشم آنها دنیا را ببینید؟ این خیلی نکته مهمی است. سعی کنید از زاویه دید پیرزنی که دچار فراموشی شده، دنیا را ببینید و تصویر کنید.»

بررسی کتاب «بانکداری اسلامی در ایران»
نشست نقد و بررسی کتاب «بانکداری اسلامی در ایران: تاریخچه، عملکرد و برنامه‌ریزی» نوشته مهدی رضوی،‌ عضو هیأت علمی دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی که از سوی موسسه عالی آموزش بانکداری ایران منتشر شده، 26 بهمن برگزار شد. سیاوش گلزاریان و حسن گلمرادی، اعضای هیأت علمی دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و حمید قاضی‌زاده از کارشناسان حوزه اقتصاد در این نشست حضور داشتند.گلزاریان در این نشست گفت: «یکی از نکات مثبت کتاب، استفاده مؤلف از منابع اصلی و روز در حوزه بانکداری اسلامی و اقتصاد است. در فصل هشتم، مخاطب با روشی عملی در ایجاد بانکداری اسلامی آشنا می‌شود و این در حالی است که بسیاری از منابع موجود در بازار نشر از چنین ویژگی‌ای محروم اند.» گلمرادی هم یادآور شد: «توجه نویسنده در ارائه الگوی اقتصادی در صدر اسلام،‌ کتاب را جامع کرده است. نگاه اقتصاد اسلامی به بانکداری هم از دیگر نکات قابل توجه و مثبت این کتاب است.»

نقد کتاب «تاریخ‌نگاری در ایران عصر سلجوقی»
نشست نقد و بررسی کتاب «تاریخ‌نگاری در ایران عصر سلجوقی» نوشته ناصر صدقی و چاپ انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام در قالب بیست‌وهشتمین برنامه خانه نقد با حضور اسماعیل حسن‌زاده، مدیر گروه تاریخ دانشگاه الزهرا(س)، مجتبی خلیفه، عضو هیأت علمی بنیاد دایره‌المعارف اسلامی، جمشید کیانفر، رئیس خانه نقد موسسه خانه کتاب و حبیب‌الله اسماعیلی، سردبیر فصلنامه نقد کتاب تاریخ و دبیر نشست،‌ 25 بهمن برگزار شد.
حسن‌زاده در این نشست گفت: «اعتقاد دارم محققان هر دوره در تاریخ، نخست باید سراغ پژوهش‌های تاریخ‌نگارانه بروند و پس از آن به سایر حوزه‌ها بپردازند به این دلیل که در تاریخ‌نگاری ما با روایت‌ها سر و کار داریم که این روایت‌ها متعدد و متناقض اند و تاریخ‌نگاری این روایت‌ها را تجزیه و تحلیل و انطباق آنها را با واقعیت‌های تاریخی برای ما بیان می‌کند.» مجتبی خلیفه هم با اشاره به اینکه حجم کتاب مورد نظر نشست، حکایت از صرف زمان زیاد از سوی مؤلف دارد و پژوهش روشمند و بین‌رشته‌ای خوبی است، افزود: «در 150 صفحه آغاز کتاب نشان داده شده که نویسنده دنبال چه هدفی است و با چه ابزاری به بررسی اهداف خود پرداخته است، اما بعد به بررسی متون تاریخی می‌پردازد و به خاستگاه‌های اندرزنامه‌ای آنها اشاره می‌کند که در تاریخ‌نگاری نمی‌گنجد. این عملکرد ناشی از این است که یک ملاک واحد در بررسی متون در نظر گرفته نشده است.» کیانفر هم گفت: «یکی از مشکلات ما این است که با عینک امروز به نقد آثار پیشینیان می‌پردازیم و با دسته‌بندی تاریخ‌نگاری رسمی و دولتی سراغ آثار آنها می‌رویم. درباره این نگاه باید با جرأت بگویم که تاریخ‌نگاری ما از آغاز تا امروز تاریخ‌نگاری رسمی است. کسانی که کتاب‌های تاریخی را نوشته‌اند، وزیر یا در دارالرسائل مشغول به کار بوده‌اند و اطلاعاتشان را از محل کارشان کسب می‌کردند.»

بررسی کتاب «گفتمان نجات‌بخشی
در ایران عصر صفوی»
نشست نقد و بررسی کتاب «گفتمان نجات‌بخشی در ایران عصر صفوی» چاپ انتشارات علمی و فرهنگی، 21 بهمن با حضور حسین زرینی، محمدکاظم رحمتی، سید سعید میرمحمدصادق و نسیم خلیلی، نویسنده کتاب برگزار شد. خلیلی در این نشست گفت: «اندیشه نجات‌بخشی یک داده اجتماعی است و انتظار نمی‌رود تاریخ‌پژوهشان از داده‌های اجتماعی زندگی معاصر خود بی‌توجه بگذرند. توقف در داده‌های تاریخی نمی‌تواند خدمت فرهنگی درخور تأملی باشد ولی اگر در پیوند با مسائل جاری در زندگی اجتماعی بررسی شود، قطعاً تأثیر زیادی خواهد داشت.» زرینی، استاد دانشگاه شهید بهشتی هم گفت: «نویسنده از همان ابتدا تکلیف خود را با خواننده‌اش مشخص می‌کند ولی اگر بنیان‌های فقهی و متون دینی مورد نظر خود را هم بیان می‌کرد به خواننده برای واکاوی مطلب یاری بیشتری می‌رساند.» رحمتی، استادیار دانشنامه جهان اسلام هم گفت: «سطح علمی رساله‌های دانشگاهی امروز نازل‌تر از این است که حتی در حد مقاله منتشر شوند چه رسد به تبدیل شدن به کتاب! البته این موضوع به ایران اختصاص ندارد بلکه دلیل آن را باید در عمومی شدن علم جست‌وجو کرد. کتاب «گفتمان نجات‌بخشی در ایران صفوی» در حد رساله دکتراست که موضوع قابل‌توجهی در آن بررسی شده است. حوزه صفویه با وجود اهمیتی که دارد، کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.» میرمحمدصادق هم با اشاره به موضوع و زمان انتشار کتاب گفت: «نویسنده می‌توانست تحقیقات و کتاب‌های جدیدی را که تا زمان انتشار کتاب صورت گرفته بود، در فصلی جداگانه به کتاب بیفزاید.»
گزارش کامل نشست‌ها را می‌توانید در خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نشانی www.ibna.ir مطالعه کنید.