- 1394/11/20 | بازدید 29

کتاب «انقلاب اسلامی در جهرم» گمشده های تاریخ را احیاء کرد

نشست نقد و بررسی کتاب «انقلاب اسلامی در جهرم» با حضور محسن کاظمی، پژوهشگر، دکتر سید ابوالفضل رضوی، نویسنده کتاب، مرتضی میردار، مدیر بخش تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی عصر سه شنبه(20 بهمن ماه) در سرای اهل قلم موسسه خانه کتاب برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی خانه کتاب، در ابتدای این نشست، دکتر سید ابوالفضل رضوی، نویسنده کتاب با بیان اینکه مقارن شدن این نشست با پیروزی انقلاب اسلامی را به فال نیک می گیرم، گفت: تاریخ نگاری در شناخت و باز شناخت ساختار زندگی اجتماعی انسان ها در اعصار مختلف به خصوص عصر معاصر اهمیت دارد. تاریخ نگاری محلی به عنوان گرایش نوظهور، کارکردهای مختلفی دارد که یکی از مهمترین آن، تلاش در جهت احیاء و باز احیای هویت جمعی انسان ها است و از این منظر مهم است که ما سهم فرودستان و اقشار پایین دستی که در تاریخ نگاری سنتی کمتر به آن توجه می شد را مورد توجه قرار می دهیم.

وی به اهمیت تاریخ نگاری محلی اشاره کرد و افزود: بخش مهمی از مشکلات زیست محیطی، اجتماعی، فرهنگی و... معوف به شهرهای بزرگ و کلان شهرها است. اگر بر روی پژوهش های محلی تمرکز کنیم می توانیم اذهان را به مناطقی که کمتر مورد توجه هستند، جلب کنیم. همچنین، می توانیم اهمیت جایگاه همگرایی در جامعه را از طریق این سنخ از مطالعات تاریخ شناسی به مخاطبان معرفی کنیم.

این نویسنده با بیان اینکه تاریخ نگاری محلی می تواند ظرفیت ها و پتانسیل های نهفته در جامعه را به دولت مردان و کسانی که در مرتبه تصمیم گیری هستند نشان دهد، گفت: تاریخ نگاری محلی در چند قرن اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در دهه های اخیر باید بدانیم تاریخ نگاری محلی به عنوان گرایش نوظهور چه ارتباطی با انقلاب اسلامی دارد.

وی ادامه داد: انقلاب اسلامی ایران یک تحول گسترده، عمیق و نوظهوری بود که یکی از وجوه ممیزه آن عاملان عامی بود که در گوشه و کنار کشور زندگی می کردند و خیلی سریع به جریانی که گام های آغازین آن شروع شده بود، پیوستند. بنابراین باید با رویکرد محلی نگاری به سراغ انقلاب برویم و تلاش کنیم سهم گروه های مختلف را صرف نظر از محل زندگی آنها شناسایی کنیم. بی تردید شهرستان جهرم به عنوان یکی از قدیمی ترین شهرهای این مرز و بوم که مشخصات خاص خود را به لحاظ جغرافیایی، اجتماعی، اعتقادی و اقتصادی دارد و از صفات برجسته ای برخوردار است که شاید کمتر شهری را داشته باشیم که این ویژه گی ها را به صورت یکجا داشته باشد.

رضوی عنوان کرد: شهرستان جهرم از جمله شهرهایی بود که پیشگام بسیاری از شهرستان ها و شهرهای بزرگ حرکت انقلابی خود را شروع کرده بود. شهر جهرم با وجود اینکه آن زمان شهری متوسط بود اما تاثیرگذاری جهرم بیش از شهرهای دیگر بود و زود تر به جریان انقلاب پیوست. بنابراین ما باید با اهتمام بیشتری به جهرم بپردازیم.

وی ادامه داد: جهرم در منطقه گرمسیری واقع شده است و شاید بسیاری از مردمی که در گوشه و کنار جامعه ما زندگی می کنند آشنایی چندانی با آن نداشته باشند.

رضوی با بیان اینکه چندین نفر تصمیم به تهیه کتابی درباره تاریخ جهرم داشتند و حتی بخشی از کار را انجام دادند اما به علت سنگینی کار عقب نشینی کردند، گفت: کسی که متخصص تاریخ است و به این دانش علاقمند باشد سختی ها را نادیده می گیرد.

وی افزود: در این کتاب، به جهرم به عنوان شهری که در انقلاب تاثیرگذار بوده، پرداخته شد. جغرافیای تاریخی شهر، پتانسیل های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، آثار و ابنیه و تحولات دوره های مختلف اسلامی تا دوره معاصر را نیز بررسی کردیم و هر چه به تحولات معاصر رسیدیم تلاش کردیم کار پررنگ تر شود. در طراحی فصل های آخر، سهم کسانی که در روند انقلاب تاثیرگذار بودند را برجسته کردیم.

در ادامه این نشست، محسن کاظمی، انتشار یک کتاب را به تولد یک فرزند توصیف کرد و گفت: کتاب «انقلاب اسلامی در جهرم» از جمله کتاب هایی است که مخاطب عام ندارند و عمدتا برای تاریخ نوشته می شوند و برآمده از هیجانات موجود در جامعه نیست بلکه صدایی است که برای تاریخ به امانت گذاشته می شود.

وی این کتاب را جزو کتاب های تاریخ محلی و منطقه ای دانست و عنوان کرد: ما تنها یک دهم تلاشی که برای تدوین این کتاب صورت گرفته را به صورت مستقیم می بینیم و از مابقی تلاش ها اطلاعی نداریم.

این پژوهشگر تاریخ با بیان اینکه تدوین کتاب «انقلاب اسلامی در جهرم»کار سترگی است، گفت: فهرست منابع استفاده شده در این کتاب قابل تحسین است چرا که از هر نوع منبع از جمله، اعلامیه، روزنامه، اسناد شهرداری، اسناد ساواک و... در آن استفاده شده است. برای من که در حوزه انقلاب اسلامی تحقیق می کنم قابل درک است که کنار هم قراردادن جنس های ناهمگون و همگون در یک بستر، کار بسیار دشواری است.

کاظمی با بیان اینکه شهر جهرم برای من شهری گم و ناآشنایی بود، گفت: اگر من مانند یک مخاطب عام بودم شاید جهرم را نمی شناختم. اما به خاطر کارم با جهرم آشنا شدم چرا که در طی دو دهه پیرامون انقلاب اسلامی تحقیق می کنم. من از شناخت آدم ها به شناخت منطقه می رسم. «تراب حق شناس» از جمله کسانی است که باعث ارتباط اولیه من با جهرم شد. وی از رهبران سازمان مجاهدان خلق و از یک خانواده مذهبی بود.

وی ادامه داد: عُلقه عاطفی من به جهرم به واسطه خواهران شهید محبوبه و رفعت افراز بود. خواهرانی که غریبانه و مظلومانه از دست رفتند و تاکنون در کشور ما پژوهش درستی در رابطه با فعالیت‌ های آنها انجام نشده است.

کاظمی با بیان اینکه این کتاب توانست ویژگی های گمشده های تاریخ را احیا کند، گفت: در این کتاب از شهید حسن ابراری سخن گفته شده که وی را از میان «خاطرات عزت‌شاهی» می‌شناسم زیرا وی از دوستان شهید ابراری بود و به گواه و اعتبار عزت‌شاهی، ابراری جزو شهدای مسلم انقلاب اسلامی است که امروز اسم و رسمی از این شهید نیست و حتی نام وی در بنیاد شهید به عنوان شهید ثبت نشده است.

این پژوهشگر افزود: کتابی مانند «جهرم در انقلاب اسلامی» حیطه دفاع از حیثیت چنین انسان‌های گمشده در تاریخ انقلاب است. وقتی دیدم در این کتاب به شخصیت های مهم اما ناشناخته پرداخته است بسیار خوشحال شدم چرا که خود این افراد نیستند تا از دیدن اسامی خود در کتاب ها لذت ببرند اما حقی برگردن ما دارند که باید آن را اَدا کنیم.

کاظمی بیان کرد: این کتاب چشم اندازی را به ما نشان می دهد که انقلاب اسلامی فقط در شهرهای بزرگ رخ نداده بلکه حاشیه ها هم حرکت های خود را داشته اند و گاهی این حاشیه ها برمتن ها غلب کرده است. جهرم سهم عمده ای در تند کردن آهنگ انقلاب داشت و بخش زیادی از کتاب به این موضوع پرداخته است.

این پژوهشگر افزود: این کتاب به لایه های مختلف مردم توجه کرده است و به قرائت های رسمی موجود نیز پرداخته است. بنابراین کتاب «انقلاب اسلامی در جهرم» می تواند با مخاطب عام ارتباط برقرار کند؛ چرا که پاسخی به آینده و تاریخ است.

در ادامه مرتضی میردار، از دیگر سخنرانان این نشست بیان کرد: شهرهای پیرامونی نیز در انقلاب اسلامی نقش مهمی داشتند. در جهرم، روحانیت منشا تحولات اجتماعی و سیاسی است. ارتباطی که بخشی از علمای مقیم جهرم داشتند باعث شد تاریخ جهرم از لحاظ دینی، مذهبی و.. پر افتخار باشد.

میردار افزود: این کتاب توانسته به نسبت سایر کتاب هایی که در حوزه انقلاب اسلامی منتشر شده از اطلاعات میدانی و مصاحبه های پر باری استفاده کند. مصاحبه هایی که می تواند برای نسل بعدی قابل استفاده باشد.

مدیر بخش تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تلفیق میان اسناد و خاطرات را از دیگر ویژگی های این کتاب عنوان کرد و گفت: آیت الله حق شناس مرجع فکری و پدر معنوی مردم جهرم است که در این کتاب به خوبی به آن پرداخته شده است. همچنین، راویان در این کتاب به خوبی معرفی شده اند.

وی با بیان اینکه آثار تاریخ شفاهی در ابتدا جدی گرفته نمی شوند، گفت: این آثار بعد از چاپ و انتشار مورد توجه همه قرار می گرد. بنابراین این کتاب به خوبی توانسته برخی از جریان ها را به خوبی معرفی کند.