محققکرکی، علیبنحسین، - 940 ق. کرکی (خاندان) ایران - تاریخ - صفویان، 907 - 1148ق.
محققکرکی، علیبنحسین، - 940 ق. کرکی (خاندان) ایران - تاریخ - صفویان، 907 - 1148ق.
روی کار آمدن صفویان پس از یک دورۀ تهاجم و عادت و استقرار اقوام مهاجم خارجی در کشور رونقی دوباره به ایران بخشید. از جملۀ نخستین و مهمترین اقدامات ایشان، که مهمترین شاخصۀ حکومتشان نیز گردید، رسمی کردن مذهب تشیع بود. از آنجا که پیش از به قدرت رسیدن صفویان مذهب رایج و رسمی کشور (جز دورۀ آل بویه که به تشیع پرداخته شد) مذهب تسنن بود، به فقه و اصول و کلام شیعه پرداخته شده بود. به این ترتیب بود که صفویان پس از استقرار، خود را نیازمند تامین فلسفه، کلام و فقهی مستحکم دیدند تا مذهب جدید را پشتیبانی کرده و وجههای قابل قبول به آن ببخشند. برای رسیدن به این مقصود شاهان صفوی، به ویژه شاهاسماعیل اول (موسس سلسله)، متوجۀ علمای شیعۀ مناطق دیگر، به ویژه جبلعامل لبنان، شدند. بسیاری از آنها به ایران دعوت و صاحب مناسب مهمی در دربار صفوی گردیدند. شیخ محقق کرکی از جملۀ این علما است که به دعوت شاه اسماعیل از جبل عامل به ایران آمد و به مقام و منصبی ممتاز در حکومت صفوی دست یافت. نگارنده در کتاب حاضر به نقش او و خاندانش در تداوم دولت صفوی میپردازد. وی در فصول آغازین، جغرافیای سیاسی و دولتهای مستقر در ایران مقارن ظهور صفویان و گروههای پراکندۀ شیعه در آن را بررسی کرده است. پس از آن نیز به تفصیل به موضوع اصلی کتاب یعنی نحوۀ آشنایی محقق کرکی با شاه اسماعیل صفوی، اقدامات، اندیشهها و تالیفات وی در زمینۀ رواج تشیع و فعالیتهای اخلافش پس از وی اشاره کرده است.