مکتب اصفهان در شهرسازی (زبانشناسی عناصر و فضاهای شهری، واژگان و قواعد دستوری)
معماری اسلامی - ایران - اصفهان معماری ایرانی - اصفهان شهرسازی - ایران - اصفهان
مکتب اصفهان در شهرسازی (زبانشناسی عناصر و فضاهای شهری، واژگان و قواعد دستوری)
معماری اسلامی - ایران - اصفهان معماری ایرانی - اصفهان شهرسازی - ایران - اصفهان
اطلاعات تکمیلی
معرفی مختصر کتاب
پس از تثبیت قدرت حکومت صفویه و انتخاب مذهب تشیع به عنوان مذهب رسمی، که رشد حیات عقلی شیعی را به دنبال داشت، و با امنیت و رونق به وجود آمده در این دوره، بستر مناسبی برای باروری و رشد هنر اسلامی ـ ایرانی در همهی زمینهها فراهم شد. در این میان معماری و شهرسازی، که عصاره و چکیدهی هنرهای دیگر به ویژه نقاشی، خطاطی و صنایع دستی است، در این دوران رونق و آبادانی، رشد بیسابقهای داشت. در چارچوب چنین نگاهی به معماری و شهرسازی، پایتخت به منزلهی مقر حکومتی و مرکز تجمع فعالیتهای شاخص فرهنگی و نقطهی اتصال و ارتباط با دول خارجی، باید برجستهترین نماد فرهنگی باشد. بدینمنظور پس از انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت توسط شاهعباس اول، شیخ بهایی به دستور شاه طرحی نو برای اصفهان طراحی میکند. که در تباین با سازمان شهر کهن است و حلقهی اتصال بافت قدیم، میدان نقش جهان قرار میگیرد و شهر اصفهان برای این که بیانگر ویژگیهای دوران خود شود، در سطوح مختلف مورد بازسازی قرار میگیرد. مکتب اصفهان به تبع جهان بینی حاکم، به وحدت بیان دست مییابد. سلسله مراتب فضایی از بزرگترین مقیاس تا کوچکترین مقیاس کالبدی ایجاد میشود و هر مقیاس بر آن است که بازتابی از اصل وحدت بخش جهان باشد. در این مکتب انسان به عنوان مرکز ثقل عالم صغیر، در پی رسیدن به کمال مطلوب و عروج است. مکتب اصفهان در شهرسازی در پی تحقق بخشیدن به اصلی است که جهان بر آن قرار دارد؛ یعنی اصل تعادل و توازن. همین طور در این مکتب نه مقیاس انسانی بلکه فضای انسانی مطرح میشود. با چنین مفاهیم ذهنی، مکتب اصفهان به منزله تنها مکتب در سیر تحول شهرگرایی، شهرنشینی و شهرسازی تا قبل از شروع دوران معاصر شناخته میشود. این مفاهیم از طریق مجموعهای از علایم و نمادها انتقال مییابند که زبان ویژهی مکتب اصفهان را میسازند. شناخت واژگان و ویژگیهای میانشکلی آنها که فضاهای شهری در مکتب اصفهان منطبق با آن شکل گرفتهاند، موضوع این پژوهش است. در کتاب حاضر شناخت واژگان و ویژگیهای میانشکلی آنها در بناهای عمومی شامل کاخها، کلیساها، بازار و بازارچه، فضاهای شهری شامل راهها، میادین، پلها و... مورد نظر نویسنده است.
