نجوم در ادبیات ماهیها در هنر ماهیها در ادبیات نجوم در هنر
نجوم در ادبیات ماهیها در هنر ماهیها در ادبیات نجوم در هنر
این کتاب، کوششی در کاربست روشی در تفسیر و تأویل تصویر است. غالب پژوهشها در حوزه تحقیق در باب نمادها و نشانهها، با وجود اتخاذ رویکردها و روشهای متفاوت، میکوشند پیوند متن و تصویر - زبان و ایماژ - را نشان دهند. دو پژوهش این کتاب نیز در صددند نشان دهند كه تصاویر تاریخی، اشکال و صوری صرف نیستند، بلکه اسنادیاند حامل و حاوی روح فرهنگ و تاریخ. این تصاویر متضمن وحدتی از کلام و تصویر یا صورت و معنا هستند و فقط با بهکارگیری منابع و مآخذی از حوزههای گوناگون دانش میتوان جایگاه و معنای آنها را در فرآیند درهمتنیده و پیچیدهی تاریخ و فرهنگ بهمنزلهی نمادهایی واجد معنا بازشناخت. در این فرآیند، ارتباط و استناد این نمادها هرچه بیشتر با شواهد و قراینی از حوزههای مختلف فرهنگ همراه باشد، هر شاهدی ما را قدمی به درک معنای آنها نزدیکتر خواهد کرد. کاربست رویکرد و روش علمی در تأویل و تفسیر دادههای تاریخی در دو پژوهش این کتاب نشان میدهد كه معنای تصاویر از رهگذر اشراق و ادراکی بیواسطه و جز آن، خود را بر ما منکشف و آشکار نمیسازد و بهخودیخود نیز سخن نمیگوید. در این تصاویر، جلوهای از باورها، معرفت، علم و آیینهای گذشته مضمر و مستتر است که پرده برگرفتن از آنها در گرو بررسی دقیق یکایک اجزا و عناصر آنهاست. روشی که پژوهندگان این دو گفتار در تجزیهوتحلیل دادههای تاریخی آن اختیار کردهاند، روش «آیکوننگاری» و «آیکونشناسی» است که واضعان اصلی آن «واربورگ» و «پانوفسکی» بودهاند و شاید توضیحی موجز و مختصر در باب وجهتسمیه این روش تحلیلی - تفسیری بتواند اهمیت جایگاه آن را در تأویل تاریخ هنر، روشن و ضرورت گزینش چنین روشی را در تأویلنگارههای هنر ایرانی - اسلامی توجیه کند که شامل آیکوننگاری «دو ماهی» در هنر ایرانی - اسلامی و آیکوننگاری «زحل» و کارکردهای آن در عالم صغیر میباشد.