گروههای قومی - وضع حقوقی و قوانین - ایران گروههای قومی - وضع حقوقی و قوانین
گروههای قومی - وضع حقوقی و قوانین - ایران گروههای قومی - وضع حقوقی و قوانین
مسائل قومیتها، گروههای قومی و چگونگی تحقق حقوق آنها از جمله موضوعات حساسی است که از دیرباز برای جوامع بشری مطرح بوده است و ضمن داشتن ارتباط تنگاتنگ با منافع ملی، استقلال و تمامیت ارضی کشورها موجبات پیدایش جنگها و خونریزیهای فراوان قومی و نژادی شده است. در ایران، مسائل قومی، از انقلاب مشروطه تا سقوط رضاشاه از قدرت و در جریان اشغال ایران توسط متفقین در جنگ جهانی دوم (1324-1320) و نیز پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تبدیل به خیزشهای حاد سیاسی و گاه تحرکات خشونتآمیز و جداییطلبانه شده است. در قوانین اساسی ایران، چه در دوران مشروطه و چه دوران جمهوری اسلامی، قانونگذاران با احاطهای که نسبت به مطالبات و تمایلات اقوام مختلف داشتند، اعطای آزادیها و اختیارات محلی قومی ـ فرهنگی شخصی را پیشبینی کردهاند، ولی مجریان قانون اساسی این آزادی را ضربهزننده به استقلال و وحدت ملی تلقی نموده و از عملی ساختن آن خودداری کردهاند. از انقلاب مشروطه تاکنون نیز اکثریت تحرکات قومی و منطقهای انجام شده در مناطق قومی ایران در اعتراض به عملی نشدن اصول قانون اساسی صورت پذیرفته و درگیریهای خشونتبار فراوانی به ارمغان آورده است. اما تاریخنگاری رسمی و دولتی ایران عمدتا بروز و ظهور همۀ این گرایشهای قومی و منطقهای را با بیگانگان و آن سوی مرزها مرتبط ساخته و ناشی از توطئۀ بیگانگان تلقی مینمایند. ولی باید پذیرفت که در طول صد سال گذشته، اگرچه بیگانگان در پیدایش بحرانهای قومی در ایران تاثیرگذار بودهاند، ولی ریشۀ همۀ این بحرانها داخلی بوده است. نگارنده در کتاب حاضر، به دور از موضعگیریهای غیرواقعبینانه و ایدئولوژیک نگاه گذرایی به سیر تاریخی پیدایش مسائل قومی ایران داشته و چگونگی تدوین قوانین اساسی مشروطه و جمهوری اسلامی و جایگاه حقوق قومیتها در آن، و همچنین موانع اصلی در تحقق حقوق قومیتها را، که از انقلاب مشروطه تاکنون در قوانین اساسی ایران مندرج میباشد، بررسی میکند؛ ضمن این که از چگونگی پیدایش جنبشهای قومی در مناطق مختلف کشور و نحوۀ مبارزه و رویارویی آنان با دولت مرکزی غافل نمیماند.