ایران - تاریخ - پهلوی، 1320 - 1357 - جنبشها و قیامها جامعهشناسی سیاسی - ایران اپوزیسیون - ایران
ایران - تاریخ - پهلوی، 1320 - 1357 - جنبشها و قیامها جامعهشناسی سیاسی - ایران اپوزیسیون - ایران
موضوع کتاب حاضر بررسی رفتار سیاسی اپوزیسیون در ایران با عنایت به ساختار قدرت سیاسی پهلوی دوم است. بدین منظور نویسنده در فصل اول به تجزیه و تحلیل تئوریک رفتار سیاسی میپردازد، همچنین مفاهیم و مصادیق تئوریک رفتار سیاسی و ریشههای آن را روشن میسازد. مولف در فصل دوم پس از اشارهای به ساختار سیاسی قدرت، رفتارهای سیاسی و اپوزیسیون از 1320 تا 1332 را در دو طیف رفتار سیاسی مسالمتآمیز و رفتار سیاسی خشونتآمیز ارزیابی میکند. فصل سوم با حفظ تقسیمبندی موضوعی فصل قبل، دورهی زمانی 1332 تا 1342 را دربرمیگیرد و به همین ترتیب در فصل چهارم مقطع زمانی 1342 تا 1357 بررسی شده است. در فصل پنجم نویسنده به تحلیل ناکامی یا کامیابی جریانهای سیاسی در دوران مورد نظر پرداخته و نتیجهگیری میکند که: 1- ویژگی مشخص قدرت سیاسی در دورهی پهلوی، ماهیت استبدادی آن است. 2- این الگوی قدرت سیاسی، فرهنگ سیاسی" تابعیت" را درپیداشته است. 3- در قالب فرهنگ سیاسی تابعیت، رفتارهای سیاسی افراد ترکیبی از فرصتطلبی، انفعال، کنارهگیری و اعتراض سرپوشیده و ترس بوده است. 4- در دههی 1320 گرایشهای ناسیونالیستی، به ویژه بر رفتار سیاسی اپوزیسیون تاثیر گذاشت، هرچند با نیروی مذهبی نیز تقویت میشد و امتزاجی از دین و ناسیونالیسم پدید آمد، 5- از دهه 1340 با بازشدن فضای سیاسی، رفتارهای سیاسی از ماهیتی ایدئولوژیک برخوردار بودند. در این دوره به میزانی که دولت ضعیف میشد، فعالیتهای مسالمتآمیز شکل میگرفت و به موازات شدت عمل دولت و افزایش شیوه استبدای رژیم، مبارزات مسلحانه و غیرعلنی نیز شدت میگرفت.