ادله (فقه) برائت (اصول فقه) - تحقیق اصول فقه شیعه - قرن 14 - تحقیق
ادله (فقه) برائت (اصول فقه) - تحقیق اصول فقه شیعه - قرن 14 - تحقیق
این پژوهش در حوزهی علم اصول، حاوی بررسی نظریهی حق الطاعه ـ از ارکان اندیشهی اصول شهید آیتالله محمدباقر صدر ـ است. گفتنی است بر طبق این نظریه وی لزوم عقلی احتیاط در برابر تکلیف مشکوک را ضروری دانسته و آن را طی مباحثی چون امکان حجیت ظن، امکان ترخیص در اطراف علم اجمالی و قبح تجری، روشن ساخته است. نگارنده پس از بررسی اشکالهای وارد بر نظریهی حق الطاعه، متشابه خطا افتادن در انحراف از یک حکم بدیهی عقلی را یکی از این امور میداند: 1- عدم تفکیک میان مولویت خداوند متعال که ذاتی و غیر مجعول و غیر محدود است و مولویتهای عرفی که همواره مجعول و از نظر سعه و صینق، تابع جعل جاعل است. 2- عدم تفکیک میان مولویت تکوینی و تشریعی، 3- تفکیک میان مولویت تشریعی و حق الطافه، 4- استبعاد در مخفی ماندن یک حکم بدیهی از مشهور اصولیان و فقها، 5- خلط میان برائت عقلی با برائت شرعی مدلول به دلیل عقلی، 6- تفاوت نگذاردن میان احکام عقلی و احکام عقلایی، 7- توهم ارشادی بودن ادلهی برائت شرعی، 8- توهم عدم امکان مخالفت اصل ثانوی شرعی با اصل اولی عقلی، 9- انکار حسن و قبح عقلی یا تفسیر خاصی از آن، 10- تفاوت نگذاشتن میان حکم عقل به وجوب احتیاط و حکم عقل به حسن احتیاط که یکی از قبل از ثبوت برائت شرعی است ودیگری بعد از ثبوت برائت شرعی.