فراتجدد فلسفه جدید - قرن 20م.
فراتجدد فلسفه جدید - قرن 20م.
هر پیشبینی در خصوص آینده را هنگامی میتوان با آنچه از آن پس، در واقع رخ داده است، مقایسه کرد که زمان به اندازۀ کافی از آن گذشته باشد. پیشبینیهای روشن، ساده و درخشان کندرسه ـ نویسندۀ فرانسوی ـ دربارۀ آینده، برای چنین مقایسهای بسیار مناسب است. کندرسه چشمانداز پیشرفت در عرصههای گوناگونی از علم، تکنولوژی، اخلاق، هنر و مذهب را طرح کرد، ولی امروزه، نظریههای پیشرفت از اعتبار افتاده است. کتاب حاضر، شرح مفصل تغییرات عظیمی است که در چند صد سال اخیر در غرب رخ داده است. نویسنده، بحث خود را با بررسی مباحثات داغی آغاز میکند که در چند دهۀ اخیر دربارۀ مدرنیته، روشنگری و پستمدرنیسم در جریان بوده است. چشمانداز تاریخ اندیشه در این مباحث نقش عمدهای دارد. رجعت به تاریخ، اغلب سطحی و نادرست انجام میشود، اما نویسنده، در این کتاب میکوشد، تکامل اندیشۀ مدرن را بر بنیادی استوار و به نحوی مبسوط شرح دهد، جنبۀ بارز مدرنیته را مشخص کند و تمایز انسان مدرن با انسان پیشمدرن را از منظر تاریخ اندیشه روشن سازد. عنوان کتاب از آگوستینوس قدیس گرفته شده است که حدود 1600 سال پیش گفته بود: "تاریخ در سایۀ آینده رخ میدهد". این عبارت به نحوی شگفت برای تحولات چندسدۀ اخیر نیز مناسب است که هرچه در آن رخ میدهد، در سایۀ انتظار از رخدادهای آینده اهمیت مییابد. گویی آنچه در آینده رخ خواهد داد، از حال بزرگتر و مهمتر است.