عقل (اصول فقه)
عقل (اصول فقه)
نگارنده در این کتاب، علل کاربرد عقل در استنباط احکام فقهی را شرح میدهد. وی با طرح این پرسش که "آیا متون وحیانی یعنی کتاب و سنت همه نیازهای بشر را با همه جزئیات بسنده میکنند و به دیگر سخن آیا میتوان در این دو سرچشمه برای همه پرسشهای پایانناپذیر بشر و نیازهای نو به نو او پاسخهایی آماده در کتاب و سنت یافت؟ اذعان میدارد" :شاید نخستین افتراق در همین جا روی داده است و گروندگان به مکتب اهل حدیث ـ خواه سنی، خواه شیعه ـ به سویی و اهل رای یا معتقدان به اعتبار عقل و دریافتهای عقلی به سویی دیگر رفتهاند . اما به رغم آن چه بر جریان عمده اندیشه اصولی و فقهی هم در جهان اهل سنت و هم در جهان شیعه سایه افکنده و دست کم در عرصه اصول فقه خود را بر کرسی نشانده، گرایشی است که به نوعی، صرف نظر از تاملها و تدقیقها، برای عقل و دریافتهای عقلی جایی باز میکند و بدان کمابیش اعتبار و ارزش میدهد ." نگارنده در بررسی جایگاه عقل در استنباط و استخراج احکام فقهی به این موضوعات اشاره میکند" :کلیاتی درباره عقل و دلیل عقلی"، "دلیل عقل، قاعده ملازمه و کشف یقینی حکم شرع"، "عقل، قیاس و توسعه مدلول متون دینی"، "عقل، استصلاح و پویایی فقه"، "عقل و استحسان"، "عقل، سد ذرایع و منع حیل"، "استدلال و استلزام"، "عقل، استصحاب و برائت "و "عقل و فرمانبری ."