آزادی و تاریخ "تاملاتی در دیالکتیک هگل"
دیالکتیک هگل، گئورگویلهلمفریدریش، 1770 - 1831 م. - نقد و تفسیر
آزادی و تاریخ "تاملاتی در دیالکتیک هگل"
دیالکتیک هگل، گئورگویلهلمفریدریش، 1770 - 1831 م. - نقد و تفسیر
اطلاعات تکمیلی
معرفی مختصر کتاب
بر طبق گفتهی مترجم که "اندیشمندان غربی را باید در چارچوب خودشان بشناسیم"، این کتاب به بررسی اندیشههای هگل با مروری بر فرهنگ غرب - که ریشه در دو جریان تاریخی متفاوت دارد. رکن اول فرهنگ غرب، تمدن بزرگ یونان است که آثار علمی و فلسفی فراوانی از خود بر جای گذاشته است و نماد آن، سقراط بود و رکن دوم فرهنگ غرب، دین مسیحیت است که نماد آن حضرت عیسی (ع) است - اختصاص دارد. بر این اساس نخست، اندیشههای غربی از عصر رنسانس تا رومانتی سیسم که شامل دورهی رنسانس، عصر روشنگری و ضد روشنگری، اندیشههای کانت، و نهضت رمانتیک مطرح گردیده و سپس نوشتارهای اولیهی هگل در دههی 1790 و نوشتههای سالهای آغازین قرن نوزدهم، قبل از نگارش کتاب "پدیدارشناسی روان" بررسی میشود. از موضوعات دیگر کتاب، مباحثی در زمینهی پدیدارشناسی و فلسفهی تاریخ و منطق و دیالکتیک است. در کتاب آمده است: "مفهوم دیالکتیک هگل که آوازهای ویژه دارد، بر پایهی تضاد میان "تز" و "آنتی تز" یا "نهاد" و "برابر نهاد" استوار است. به این ترتیب که هر تزی در برابر خود با یک آنتی تز یا ضد روبهروست. تز و آنتی تز در میان یکدیگر درگیر تضاد و کشمکش میشوند، که از میان این تضاد و کشمکش، پدیدهای تازه به نام "سنتز" یا "همنهاد" شکل میگیرد. سنتز نه تز و نه آنتی تز و نه این همانی آن دو است، بلکه در نتیجهی کنش و واکنش تز و آنتی تز به پدیدهای تازه رخ مینماید. نزد هگل، مفهوم تحول تاریخ با توجه به مفهوم دیالکتیک و پیدایش سنتز معنا مییابد و اگر در طول زمان تنها تز و آنتی تز به کشمکش و مقابله با یکدیگر بپردازد و از میان این دو سنتزی پدید نیاید، در واقع آن زمان فاقد تاریخ است و تحول تاریخ معنایی ندارد. به باور هگل دربارهی اقوام شرقی، این مساله تا اندازهای مصداق دارد و این جوامع فاقد سنتز بوده و از مرحلهای به بعد دیگر دارای تاریخ نیستند... مفهوم دیالکتیک هگلی تا اندزهی زیادی وامدار مفهوم دیالکتیک نزد افلاطون است. در دستگاه فلسفی افلاطون دیالکتیکة راه و شیوهای برای دستیابی به حقیقت است. افلاطون در تمثیل معروف خط که در کتاب جمهور مطرح شده، دیالکتیک را بالاترین نوع دانش و آگاهی دانسته است، چرا که نزد افلاطون، دیالکتیک تنها راه شناخت حقایق جهان مثل است و ازدیدگاه وی دیگر گونههای دانش نمیتوانند به چنین شناختی دست یابند."
