در نشست نقد و بررسی کتاب ««تجربهای از نفت و توسعه در نروژ» مطرح شد؛
شباهت ایران و نروژ در موضوع ژئو انرژی
امیر کریمی بیان کرد: نروژ جزو کشورهای منطقه اسکاندویناوی است و در منطقهای بین شرق و غرب قرار گرفته که بهویژه از این منظر با ایران شباهت دارد. نروژ موفق شده از انرژی برای توسعه خود بهخوبی بهره بگیرد و مناسبات خود با شرق و غرب را بهخوبی تنظیم کند. کشورهایی که از منابع انرژی برخوردارند، اگر بتوانند در زمینه تنظیم مناسباتشان بهخوبی عمل کنند، این موضوع میتواند در زمینه توسعه کارساز باشد.
به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، نشست نقد و بررسی کتاب «تجربهای از نفت و توسعه در نروژ» شنبه (بیستوسوم مهرماه 1401) با همکاری معاونت علوم، تحقیقات و فناوری آجا و نشر سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح با حضور امیر کریمی بهعنوان کارشناس و رضا جهانفر بهعنوان منتقد در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
امیر کریمی در این نشست با اشاره به اهمیت موضوع این کتاب گفت: سالها در حوزه ژئو انرژی نیاز به پژوهش داشتیم که متأسفانه کاری در این زمینه صورت نگرفته بود. موجب خرسندی است که ارتش جمهوری اسلامی ایران به موضوع تدوین استراتژی برای کشور ورود کرده است.
وی ادامه داد: اهمیت ژئو انرژی امروزه خود را از بیش از هر زمان دیگری نشان میدهد. در جریان جنگ اُکراین و کاری که روسیه از کانال انرژی در راستای اهداف و تأمین منافع خود در دنیا انجام داد، نشان میدهد موضوع ژئو انرژی از چه جایگاه و اهمیت حیاتی برخوردار است.
این کارشناس بیان کرد: ما در این منطقه استراتژیهای ژئوپلتیکی مختلفی داریم که بتوانیم از طریق آنها قدرت خودمان را در منطقه و جهان به نمایش بگذاریم که ژئو انرژی، ژئو کالچر (ژئوپلیتیک فرهنگی)، ژئو اکونومی و ژئو کوریدور، ازجمله این استراتژیهاست. ایران به این دلیل که زمینههای لازم چه از لحاظ موقعیت جغرافیایی و چه از لحاظ پیشینه غنی تاریخی را داراست، در این حوزهها حرفهای زیادی برای گفتن دارد و بیشتر این استراتژیها را میتواند بهکار بگیرد.
کریمی با اشاره به اینکه در تدوین کتاب «تجربهای از نفت و توسعه در نروژ» نوعی هوشمندی وجود دارد، گفت: نروژ جزو کشورهای منطقه اسکاندویناوی است و در منطقهای بین شرق و غرب قرار گرفته که بهویژه از این منظر با ایران شباهت دارد. نروژ موفق شده از انرژی برای توسعه خود بهخوبی بهره بگیرد و تنظیم خوبی از مناسبات خود با شرق و غرب داشته باشد. کشورهایی که از منابع انرژی برخوردارند، اگر بتوانند در زمینه تنظیم مناسباتشان بهخوبی عمل کنند، این موضوع میتواند در زمینه توسعه کشورها کارساز باشد.
بررسی ویژگیهای توسعه در دو جامعه مختلف
رضا جهانفر که بهعنوان منتقد در این نشست حضور داشت نیز در معرفی این اثر اظهار کرد: کتاب «تجربهای از نفت و توسعه در نروژ (مطالعه تطبیقی توسعه نفت در ایران و نروژ)» که در هفت فصل تالیف شده، با هدف بررسی ارتباط میان نفت و توسعه در کشور نروژ به رشته تحریر درآمده است. فصل اول این کتاب، ویژگیهای جغرافیای تاریخی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی نروژ را مورد بررسی قرار داده است. در فصل دوم، تأثیرات انرژی در این کشور مورد بحث قرار گرفته و در فصل سوم به بررسی استراتژی توسعه در نروژ و ارتباط نفت با این توسعه پرداخته شده است. در فصل چهارم، دستاوردهای توسعه انرژی در نروژ و در فصل پنجم مدیریت انرژی در این کشور مورد بحث قرار گرفته است. فصل ششم به ارتباط انرژی و توسعه دیپلماسی اقتصادی اختصاص دارد و نهایتاً فصل هفتم به بررسی تطبیقی وضعیت نفت و گاز در ایران و نروژ پرداخته است.
وی ادامه داد: کتاب «تجربهای از نفت و توسعه در نروژ» نوشته عبدالرضا فرجیراد، سفیر سابق ایران در نروژ و دکتر جواد اسحاقی از اهل قلم آجا یک مطالعه تطبیقی است. همانطور که میدانید کشورها و سازمانها برای رشد و تعالی نیازمند بررسی تجربه سایر سازمانها و کشورها هستند. ارتش جهوری اسلامی ایران بهعنوان سازمانی که از دیرباز فرایند «انتقال تجربه» و «مدیریت دانش» را راهبری کرده و در زمینه تغییر و توسعه انواع مختلف مطالعات را در ردههای مختلف دانشی و پژوهشی خودش در مراکز مطالعات و پژوهشکدههای مختلف در داخل و خارج از ارتش هدایت میکند، در این کتاب که از سوی سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح منتشر شده، بهعنوان یک اثر درباره تجربیات کشورهای دیگر در زمینه توسعه نگاه میکند.
این منتقد گفت: سفیر سابق ایران در نروژ با ابزار مشاهده میدانی به گردآوری اطلاعات پرداخته است. ضمن اینکه در فرایند تالیف کتاب از اسناد و مدارک فراوان بهره گرفته و در واقع روش اسنادی را پیشه کرده است و از ابزار گردآوری اطلاعات با گرفتن مصاحبه، مشاهده و مطالعات کتابخانهای نیز بهره برده است.
وی افزود: با توجه به ویژگیهایی که نروژ یک کشور توسعهیافته و جزو کشورهای عضو ناتو است، اما بنا بر سیاستهایش گاهی اوقات مستقل عمل میکند و اعلام نیز کرده که آماده هستند تجربیاتشان را در زمینه انرژی در اختیار سایر کشورها قرار دهند، لذا نروژ نمونه موفقی از ثبت و ضبط تجربه در خصوص توسعه و برنامهریزی مناسب در زمینه انرژی به شمار میآید. به همین دلیل این کتاب میتواند در زمینه توسعه و تولید فکر به ما کمک کند.
جهانفر در بخش پایانی سخنان خود، بیان کرد: بهنظرم مهمترین بخش کتاب از صفحه 278 تا 291 با عنوان «بهرهگیری از تجربیات نروژ به عنوان مدل موفق» است. ضمن اینکه از جمله مطالبی که در کتاب آمده اشاره به ویژگی جامعه نخبگانی ماست، از نظر نویسندگان، فرافکنی، ویژگی و عادت مهم جامعه نخبگانی ایران ذکر شده است. نویسندگان معتقدند که مطالعه تطبیقی، راه فرافکنی در جامعه نخبگانی ایران را میبندد. بنابراین نویسندگان در این کتاب، ویژگیهای توسعه را در دو جامعه مختلف بررسی کردهاند.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
