داستان عملیات سیاه کاملا مستند نوشته شده است | خانه کتاب و ادبیات ایران

18:43 - 1401/10/19 | بازدید 266

در نقد و بررسی رمان «عملیات سیاه» بیان شد؛

داستان عملیات سیاه کاملا مستند نوشته شده است

رضا صادقی نویسنده کتاب «عملیات سیاه» تصریح کرد: در کتاب بر مستندات تکیه شده است؛ با این حال سعی شده از حالت مستندنگاری فاصله بگیرد و به عناصر داستان نزدیک شود. این کتاب نخست رمان است. تلاش کردم تا مطالب رمان درست و مستند باشد. ما با یک داستان مواجه هستیم که مطالب آن کاملا مستند نوشته شده است.

به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، نشست نقد و بررسی رمان «عملیات سیاه» یک‌شنبه (هجدهم دی‌ماه ۱۴۰۱) با حضور رضا صادقی، یحیی نیازی و محمدمهدی سید ناصری در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.

کتاب مضمون سیاسی-اطلاعاتی دارد

در این نشست محمدمهدی سید ناصری بیان کرد: کتاب «عملیات سیاه» سومین رمان رضا صادقی است. این رمان با مضمونی سیاسی - اطلاعاتی به پیدایش ویروس کووید 19 و همزمانی آن با ترور حاج قاسم سلیمانی پرداخته است. نویسنده ید طولانی در نگارش دارد و زمانی که من این کتاب را به دانشجویانم برای مطالعه دادم برای آن‌ها بسیار جذاب بود. شخصیت اصلی داستان، خبرنگاری است که از ایران مهاجرت کرده و به «ووهان» چین رفته است. مدیر خبرگزاری او را به این شهر می‌فرستد تا از پیدایش ویروس جدید کرونا گزارش تهیه کند. این ماموریت سرآغاز درگیر شدن او با پرونده‌ای سیاسی - اطلاعاتی می‌شود که ماجراهای عجیب او را با چالش جدی مواجه می‌کند. سن رمان‌خوانی هم‌اکنون به 12 سالگی کاهش پیدا کرده و اولین مقوله برای انتخاب رمان جلد کتاب و اسم آن است. کتاب فو‌ق‌العاده و بسیار جذاب و بازخورد خوبی داشته است.

در کتاب بر مستندات تکیه شده است

در ادامه، رضا صادقی گفت: در یک سال گذشته وقت زیادی را برای اموری گذاشتم که در جنگ و انقلاب رخ داد. اما به این نتیجه رسیدم که نسل جدید از منظر کتاب به گونه دیگری به موضوعات نگاه می‌کند و در این مسیر رمان موفق است. این رمان در زمان پیدایش کرونا نوشته شد؛ در آن دوران گفته می‌شد این ویروس از خفاش به انسان منتقل شده است اما من نوع گرایش را از منظر خودم پیدا کردم و متوجه شدم نوعی پدیده انسانی در این ویروس دخیل است.

وی افزود: این یافته‌ها در قالب داستان «عملیات سیاه» شکل گرفت. پیدایش این ویروس با شهادت سردار قاسم سلیمانی همزمان می‌شود. خبرنگار داستان این کتاب با خبرنگار‌ان کشورهای دیگر ارتباط می‌گیرد و فرضیه‌های مختلف، خود به خود اثبات پیدا می‌کند. رمان در مجموع یک ماجرای سیاسی را همزمان با پیدایش کرونا روایت می‌کند.

نویسنده کتاب «عملیات سیاه» تصریح کرد: در کتاب بر مستندات تکیه شده است؛ با این حال سعی شده از حالت مستندنگاری فاصله بگیرد و به عناصر داستان نزدیک شود. این کتاب نخست رمان است. تلاش کردم تا مطالب رمان درست و مستند باشد. ما با یک داستان مواجه هستیم که مطالب آن کاملا مستند نوشته شده است.

واژه‌های نامأنوس از کتاب حذف شوند

در ادامه یحیی نیازی با اشاره به ویژگی‌های کتاب بیان کرد: کتاب «عملیات سیاه» ویژگی‌های منحصر به فردی دارد؛ یکی از ویژگی‌های مثبت کتاب، هماهنگی عنوان آن با محتوا است که مخاطب را برای خواندن کتاب جذب می کند. طراحی جلد یکی دیگر از ویژگی‌های جذاب کتاب است. «عملیات سیاه» خودبه‌خود اتفاقی است. رنگ‌های سیاه و سفید در ادبیات ما تعریف خود را دارد و قصه‌های سیاسی را در برمی‌گیرد و واژه سیاه را به ذهن منتقل می‌کند.

این پژوهشگر و منتقد، قلم روان، خشک و بی‌روح نبودن کتاب را از دیگر ویژگی‌های این کتاب دانست و گفت: این کتاب یک روایت خطی را دنبال می‌کند و بر زمان چیره شده و غیر مستقیم‌گویی در حوزه‌های ارزشی را به ذهن متبادر می‌کند. کتاب بی‌آنکه فضایی درست کرده باشد، پیام‌های مستتر دارد. این سرآغاز کار جدیدی است و با مسائل اطلاعاتی و سیاسی سر و کار دارد.

وی به محتوای کتاب اشاره کرد و گفت: اگر کتاب ویرایش می‌شد بهتر از این می‌توانست باشد. در حقیقت جای ویراستاری در این کتاب خالی است. مقدمه کوتاه، سخن ناشر است. تغییر لحنی است که در کتاب وجود دارد و در بخش‌هایی از کتاب جدال‌ها بیشتر گسترش می‌یابد. در بخش‌هایی که جدال‌ها بیشتر گسترش دارد، تعادلات به هم خورده است؛ مانند جدال انسان با انسان و جدال با طبیعت که به غنای متن کمک کرده است.

نیازی در پایان گفت: واژه‌های نامأنوس باید از کتاب حذف شوند؛ ما باید خزانه واژگانی را تقویت کنیم و واژه‌های نامأنوس را حذف کنیم. نزدیک شدن به زبان معیار نکته دیگر دیالوگ‌نویسی است که باید بیشتر به آن بپردازیم.

گزارش تصویری