امیر سرتیپ ابراهیم گلفام بیان کرد: زندهیاد محمد سلیمی یک نظامی بسیار توانمند، مومن و متعهد بود. دستیابی به سیره زندگی ایشان ساده نبود، اما میتواند الگوی خوبی باشد.
به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، نشست نقد و بررسی کتاب «یار دوست» با همکاری معاونت علوم، تحقیقات و فناوری ارتش جمهوری اسلامی ایران، سهشنبه (11 بهمنماه 1401) با حضور امیر سرتیپ ابراهیم گلفام و قاسم اکبری مقدم؛ نویسندگان کتاب و رضا جهانفر بهعنوان دبیر نشست در سرای کتاب خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
رضا جهانفر در بخش ابتدایی این نشست گفت: دیروز سالروز درگذشت امیر سرلشکر محمد سلیمی، شیخالامرای ارتش جمهوری اسلامی ایران بود. از این نظر امروز برای این نشست انتخاب شده است. همچنین در گام دوم انقلاب از سوی رهبر معظم انقلاب (مدظلهالعالی) بر عدالت تأکید شده، از این جهت ارتش افتخار دارد بهعنوان کهنترین سازمان در بررسی تاریخ شفاهی و اسنادی یک مرجع باشد. در کتاب «یار دوست» که در هفت فصل و 227 صفحه نوشته شده، از تاریخ شفاهی و تاریخ اسنادی بهره گرفته شده است.
در ادامه امیر سرتیپ ابراهیم گلفام گفت: در سال 1392 زمانی که به سازمان حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس وارد شدم، زندهیاد محمد سلیمی مشغول بهکار بود. پروژه تاریخ شفاهی به عبارتی هم مفتوح و هم غیرفعال بود. تصمیم گرفتیم با همکاری قاسم اکبری مقدم این پروژه را فعال کنیم. در واقع تاریخ شفاهی اسنادی است که در سینه افراد بزرگ انباشته شده است. البته امروزه دستگاههای ثبت و ضبط زیاد است، اما برخی افراد زمانی که بخواهند نقش خودشان را بیان کنند، به دلیل نوع شخصیت خویش کمتر سخن میگویند. این در حالی است که نقش برخی از افراد برشی از تاریخ کشور را میسازد. در این پروژه هم اینگونه بود.
وی افزود: زندهیاد سلیمی احساس کرده بود که در تاریخ شفاهی باید دائم از خودش بگوید، به همین دلیل کار را متوقف کرده بود. ما این پروژه را فعال و تا زمانی که زنده بود، هرچه را که نیاز داشتیم از او پرسیدیم. بعد از آن به سراغ کسانی رفتیم که در آن دوره با زندهیاد سلیمی همدوره بودند.
نویسنده کتاب «یار دوست» بیان کرد: اگر غفلت میشد، اطلاعات از دست میرفت. امیر سرتیپ رحیمی را به هر ترفندی بود پای دوربین آوردیم و اطلاعات مورد نیاز را از دیگران نیز گرفتیم و جمعبندی انجام شد. این کتاب محصول چند سال کار است.
امیر سرتیپ ابراهیم گلفام با بیان اینکه زندهیاد محمد سلیمی یک نظامی بسیار توانمند، مومن و متعهد بود، گفت: دستیابی به سیره زندگی ایشان ساده نبود، اما میتواند الگوی خوبی باشد. او زمانی که میخواست وارد ارتش شود، از مراجع تهران اجازه گرفت و پرسید که اگر وارد ارتش شوم، پولم حلال است که به او میگویند، به شرطی که دست از کارهای دینی بر نداری. زمانی که بهعنوان ستوان دوم فارغالتحصیل میشود، به همراه پدرش به مسجد محل میرود و اولین اذان مغرب و عشاء را با لباس ستوانی میگوید. محمد سلیمی در طول خدمتش کارهای مفید بسیاری را به سرانجام رساند. دورهای کوتاه نیز به آمریکا میرود و برای خودش برنامهریزی میکند که در کلیسایی در آمریکا سخنرانی کند و در این سخنرانی مسیحیت را مستند از اسلام ارائه میدهد.
وی افزود: محمد سلیمی به ستاد ارتش برای پیروزی انقلاب اسلامی ورود پیدا میکند و به مقام معظم رهبری که آن زمان نماینده حضرت امام (ره) بودند، معرفی و به عنوان رئیس دفتر انتخاب میشود. ماههای اول انقلاب برای ارتش بسیار سخت بود. دولت موقت صدمه زیادی به ارتش وارد کرده بود. با شهید مهدی عراقی تعامل میکند و به محضر حضرت امام (ره) میرسند و وقایع ارتش را تقدیم و میگوید که تنها راهکار ارتش برای نجات از این نابسامانی این است که خودتان پیامی صادر فرمایید که در 29 فروردین پیام حضرت امام (ره) مبنی بر اینکه ارتش باید رژه برود، مردم موظفند که به ارتش احترام بگذارند و ارتش، ارتش اسلام است، صادر میشود. بعد از این واقعه ارتش ساختار منسجمتری پیدا کرد. در دولتی که تشکیل میشود بهعنوان رئیس ستاد جنگهای نامنظم جانشین شهید چمران میشود و با مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) بیشتر تعامل داشت.
نویسنده کتاب «یار دوست» اظهار کرد: زندهیاد سلیمی یک رویای صادقه میبیند که در آن رویا، مقام معظم رهبری مجروح شده بودند و او به شتاب مشغول تردد بین اتاقهای بیمارستان بود که این رویا به واقعیت میپیوندد. در سال 79 به فرماندهی ارتش منصوب و در سال 84 به درجه سرلشکری نائل میشود. با جدیت در ارتش کار میکند و مشاور مقام معظم رهبری میشود.
وی ادامه داد: زندهیاد سلیمی با تمام درجات، زندگی بسیار سالم و سادهای داشت. یک بار به او مبلغی بهعنوان اضافهکار پرداخت میشود، اما پول را برمیگرداند و میگوید من کار اضافهای انجام ندادهام؛ و کارهایی از این قبیل که نشان از پاکدستی او دارد. از برادر عزیزم میراحمدی از سازمان حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس و از همه بزرگانی که در به سرانجام رساندن این اثر همکاری کردند، تشکر میکنم. امیدوارم خداوند توفیق دهد تا خاطرات دیگری را که در سینه این بزرگان است، بیان کنیم.
در ادامه رضا جهانفر، دبیر نشست گفت: معاونت علوم و تحقیقات و فناوری ارتش بهعنوان متولی نشر برای خدمترسانی بهتر آماده است تا امیر گلفام و نشر آتشبار کتاب را برای چاپ دوم آماده کنند و با مصاحبهها و ویرایش جدید کتاب دوباره منتشر شود. فایل صوتی این کتاب نیز در ایرانصدا بارگذاری شده که صدها نفر دانلود کردهاند و این یک نکته مثبت است. امکان فروش الکترونیکی این کتاب نیز در کتابراه فراهم شده است. همچنین ترجمه کتاب به زبان انگلیسی نیز تا خرداد سال آینده آماده خواهد شد. در حوزه تاریخ شفاهی ارتش و دفاع مقدس «یار دوست» یک کتاب راهبردی است. انسانهای اثرگذاری که فرآیند پیوستن ارتش به انقلاب اسلامی را تسهیل کردند. جنگها و انقلابها مجرای دانش جدید هستند و تاریخ شفاهی هم رشد پیدا میکند. این روش که روش متدولوژی است و در بین پژوهشگران نیز اقبال یافته است.
قاسم اکبری مقدم نیز در سخنان کوتاهی بیان کرد: تاریخ شفاهی به شرح شناسایی رویدادها میپردازد. مبنای اصلی ما مصاحبه با پیشکسوتان بود که شناختی از امیر سرلشکر زندهیاد محمد سلیمی داشتند. راوی باید رابطه تنگاتنگی با مصاحبهکننده پیدا کند تا نقشه راه تدوین شده، محقق شود. در روند مصاحبه 15 تا 20 نفر را شناسایی کردیم که برخی نتوانستند حضور پیدا کنند، ولی افراد زیادی به ما کمک کردند.