«جهان-همچون-اراده-و-تصور»؛-از-متن-کلاسیک-فلسفه-تا-پدیده‌ای-ماندگار-در-نشر-ایران

«جهان همچون اراده و تصور»؛ از متن کلاسیک فلسفه تا پدیده‌ای ماندگار در نشر ایران

کتاب «جهان همچون اراده و تصور» اثر شایسته تقدیر بیست‌وهشتمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران ۱۵ سال پس از انتشار نخست در ایران به بیستمین نوبت تجدید چاپ رسید و جایگاهی کم‌نظیر در میان متون فلسفی ترجمه‌شده به زبان فارسی پیدا کرد.

به گزارش روابط‌ عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، کتاب «جهان همچون اراده و تصور» نوشته آرتور شوپنهاور، فیلسوف آلمانی قرن نوزدهم در سال ۱۳۸۹ و در بیست‌وهشتمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان اثر شایسته تقدیر مورد تجلیل قرار گرفت؛ کتابی که تنها ۱۵ سال پس از انتشار نخست در ایران به بیستمین نوبت تجدید چاپ رسید و جایگاهی کم‌نظیر در میان متون فلسفی ترجمه‌شده به زبان فارسی پیدا کرد.

این اثر با ترجمه ولی یاری برای نخستین‌بار در سال ۱۳۸۸، در ۱۰۹۳ صفحه، با قیمت ۲۴ هزار و ۸۰۰ تومان و در شمارگان ۱۶۰۰ نسخه وارد بازار نشر ایران شد. «جهان همچون اراده و تصور» طی یک دهه با استقبال مستمر مخاطبان جدی فلسفه مواجه بود و تا سال ۱۳۹۸ به چاپ دوازدهم رسید؛ چاپ‌هایی که هر یک با شمارگان بیش از 1000 نسخه منتشر شدند.

بیستمین تجدید چاپ این کتاب نیز در سال ۱۴۰۴، در ۱۰۹۶صفحه و با قیمت یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان روانه بازار کتاب شد؛ آماری که جایگاه استثنایی این اثر فلسفی را در فضای نشر ایران نشان می‌دهد. تداوم تجدید چاپ کتابی با این حجم، دشواری مفهومی و نیاز جدی به پیش‌زمینه‌های فلسفی بیانگر علاقه پایدار مخاطبان ایرانی به متون کلاسیک فلسفه و اندیشه‌های بنیادین شوپنهاور است.

معرفی کتاب «جهان همچون اراده و تصور»

کتاب «جهان همچون اراده و تصور» مهم‌ترین و بنیادی‌ترین اثر آرتور شوپنهاور است؛ اثری که نه‌تنها جایگاه او را در تاریخ فلسفه تثبیت کرد، بلکه مسیر تازه‌ای پیشروی فلسفه، ادبیات، روان‌شناسی و هنر گشود. این کتاب نخستین‌بار در سال ۱۸۱۸ منتشر شد و اگرچه در آغاز با بی‌توجهی محافل دانشگاهی روبه‌رو بود، اما به‌تدریج به یکی از متون کلاسیک و تاثیرگذار اندیشه‌ مدرن بدل شد.

شوپنهاور در این اثر جهان را از دو منظر بنیادین بررسی می‌کند: جهان همچون تصور و جهان همچون اراده. از نگاه او، آنچه انسان به‌عنوان واقعیت تجربه می‌کند در وهله‌ نخست «تصور» است؛ یعنی جهانی که از خلال ذهن، ادراک حسی و ساختارهای شناختی انسان شکل می‌گیرد. جهان عینی مستقل از سوژه‌ شناسنده نیست، بلکه حاصل نسبت میان ذهن و پدیده‌هاست. این بخش از اندیشه‌ شوپنهاور به‌روشنی متاثر از فلسفه‌ کانت است، اما او در ادامه، راهی متفاوت و رادیکال‌تر را پی می‌گیرد.

در پس این جهان تصوری، شوپنهاور به حقیقتی ژرف‌تر اشاره می‌کند: اراده. اراده نزد او نیرویی کور، بی‌هدف و بی‌پایان است که بنیان همه‌ موجودات، میل‌ها و کنش‌ها را تشکیل می‌دهد. انسان، طبیعت و حتی قوانین حاکم بر جهان، همگی تجلی‌های گوناگون همین اراده‌ بنیادین‌اند. از همین‌رو شوپنهاور به تصویری بدبینانه از زندگی می‌رسد؛ زندگی‌ای که در آن خواستن هرگز پایان نمی‌یابد و رنج، جزو جدایی‌ناپذیر تجربه‌ انسانی است. ارضای هر میل، تنها آغازی برای میلی تازه است و انسان همواره میان رنج نداشتن و ملال داشتن در نوسان است.

با این‌حال «جهان همچون اراده و تصور» صرفا بیانیه‌ای در ستایش نومیدی نیست. شوپنهاور راه‌هایی برای رهایی نسبی از سلطه‌ اراده پیشنهاد می‌کند. او در بخش زیبایی‌شناسی، هنر و به‌ویژه موسیقی را امکان گسست موقت از چرخه‌ رنج می‌داند؛ لحظه‌ای که انسان از خواستن فاصله می‌گیرد و به شهودی ناب دست می‌یابد. در حوزه‌ اخلاق نیز، شفقت و همدلی را اساس رفتار اخلاقی معرفی می‌کند و در نهایت با تاثیرپذیری از اندیشه‌های شرقی به نوعی زهد و انکار اراده به‌مثابه افق نهایی رهایی اشاره می‌کند.

این کتاب با حجمی هزار صفحه‌ای، نثری فشرده و مفاهیمی پیچیده، اثری سخت‌خوان به شمار می‌آید و مطالعه‌ آن بدون آشنایی مقدماتی با فلسفه‌ کانت، متافیزیک و مباحث زیبایی‌شناسی چندان آسان نیست. با این‌همه استقبال مداوم از این اثر در ایران نشان می‌دهد که «جهان همچون اراده و تصور» کتابی زنده و اثرگذار است؛ اثری که همچنان ذهن خواننده‌ معاصر را به چالش می‌کشد و او را وادار می‌کند درباره‌ رنج، معنا و امکان رهایی دوباره بیندیشد.