غلامرضا طریقی در آیین پایانی دو پویش ادبی «حماسه جاری» و «ایران پیروز» با تفکیک «روایت اولیه» از «روایت ثانویه»، خاطرهنگاری و متنهای ادبی کودکان و نوجوانان از جنگ را نمونهای از روایت ماندگار و دارای عاطفه خواند که میتواند زیست فرهنگی یک ملت را بسازد.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران، آیین پایانی پویش ادبی شاهنامهخوانی و نقالی «حماسه جاری» و پویش شعر، داستان، نثر ادبی و خاطرهنگاری «ایران پیروز» صبح چهارشنبه (24 تیر 1405) با حضور غلامرضا طریقی و برخی شرکتکنندگان و برگزیدگان این دو پویش در سرای اهل قلم برگزار شد.
غلامرضا طریقی؛ مدیرکل دفتر ادبیات و زبان فارسی و معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب و ادبیات ایران، با تحلیل جایگاه روایت و نقل در فرهنگ ایرانی، از حضور پرشور کودکان و نوجوانان در این دو پویش تقدیر کرد و گفت: سابقه روایتگری و نقل کردن دقیقا به سابقه خود نوشتن و سرودن برمیگردد. حتی شاعران در زمانهای گذشته کسانی را به نام راوی همراه خود میکردند، چون میدانستند تاثیر نقل کردن از تاثیر خود اثر اگر بیشتر نباشد، کمتر نیست. ابن ندیم هم میگوید اولین کسانی که شروع به افسانهپردازی، سرودن و نقل ماجراها کردند، ایرانیها بودند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به دو نوع روایت، به تشریح تفاوت آنها پرداخت: یک نوع روایت اولیه خبری است؛ مثلا همینحالا میشنویم صدای سه انفجار در بندرعباس آمده است. این خبر ارزشمند است، اما با خبر بعدی از هستی ساقط میشود. اگر فردا چهار انفجار در بوشهر اتفاق بیفتد، دیگر خبر آن سه انفجار دیروز اثرش را از دست میدهد. اما یک روایت ثانویه هم وجود دارد که تازه از همانجا حیاتش آغاز میشود. آن روایت متعلق به کسی است که مثلا در صد متری محل انفجار زندگی میکند و شروع میکند به بیان جزئیات؛ اینکه در یکی از این انفجارها پای دو نفر قطع شد. آنجاست که عاطفه ما شروع به درگیر شدن میکند.
طریقی شاعران و نویسندگان را حاملان اصلی روایت ثانویه دانست و گفت: هرچه یک کشور در روایت دوم موفقتر باشد، در زیست فرهنگی خود موفقتر خواهد بود. کاری که شما بچهها در پویش ایران پیروز کردید، نوشتن مشاهدههای خودتان از چیزی بود که درحال اتفاق افتادن است. ممکن است من در تهران نتوانم بفهمم یک دانشآموز در کرمان چه عاطفهای نسبت به ایران دارد؛ این تجربه روایی شخصی شماست که ارزش دارد.
وی همچنین با اشاره به قدمت نقل شاهنامه افزود: نقل شاهنامه هم به قدمت سرودن آن برمیگردد. سواد عمومی در جامعه وجود نداشت و امکان انتشار نبود، پس «شاهنامهخوانی» از همان ابتدا شکل گرفت. ابتدا همراه با موسیقی بود، بعد با حرکات و درک مفهوم، به هنر نقالی رسید. شاهنامه سند هویت ملی ماست و روایت کردن آن، روایت کردن همه آن چیزی است که ما باید به آن ببالیم. در بیست، سی سال گذشته نقالی و روایتگری کم شده ولی اثرش را حتی در نامگذاریها میشود دید. پدربزرگی که در روستایی در جنوب ایران زندگی میکرد، نام فرزندش را طهماسب یا آرش میگذاشت، بدون آنکه حتی معنای اسم را بداند. این یعنی روایتگری و نقل که سلیقه نامگذاری را هم شکل میداده است.
طریقی در پایان با تقدیر از ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، و محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، برای فراهمسازی برگزاری این پویشها، خطاب به حاضران گفت: از تکتک شما که اثر فرستادید ممنونم. خواهش میکنم که برایتان «ایران» مسئله باشد، «فرهنگ» مسئله باشد و راویان خوب زمانه خودتان باشید.
در خاتمه این مراسم، غلامرضا طریقی با اهدای جوایز و لوح یادبود از برگزیدگان تقدیر کرد. این پویش نفرات اول تا سوم نداشت و همه برگزیدگان به صورت همسطح انتخاب شدند. قرار است آثار برگزیده در قالب یک کتاب نیز منتشر شود.
اسامی برگزیدگان پویش «حماسه جاری» که به صورت حضوری تجلیل شدند
دیبادخت خیرخواه
آدرینا زند سلیمی
طاها شیخحسنی
شکرانه شاکری سیاوشانی
محمدحسین صفری
ملیکا عربپور
ریحانه عربپور
زهرا کنگرانی
افرا محمدپور دهکردی.
برگزیدگان این پویش که امکان حضور در مراسم را نداشتند
فرناز آخوندی
سارگل آزادی
دانا باقری
سونیا سلیمیپور
بهار شبان فیضآبادی
یسنا شهسواری
صبا سیامی
پریسا علیشاهی
پارسا غلامی
فهیمه قربانی کوهبنانی
کیان کرد زنگنه
کوثر کرمی
فاطمه کرمی شیرازی
امین کریمیان
مهرسانا محمودی
ستاره میرزایی
غزل هنرپیشه
برگزیدگان پویش «ایران پیروز» در بخش کودک
شهاب شهیدزاده و شاهین شهیدزاده از کرمان
آرشام سپهری، اسما نوری و امیرصدرا عادلی از خراسان رضوی
محمدپارسا خان صالحآبادی، نیکان نیکآذر و یاسین علیبیگی از چهارمحال و بختیاری.
برگزیدگان بخش نوجوان پویش «ایران پیروز»
نگار رفیعی از چهارمحال و بختیاری
ریحانه پاکنیا از یزد
ریحانه رضایی از کرمانشاه
ستایش سپهری و عادله آذریون از سیستان و بلوچستان
فاطمه سادات رهنمایی از تهران
محمدحسین احمدیان از پاکدشت
مهگل کاظمی از کرمانشاه
هانیه سیدالحسینی از تهران
وانیا رحیمی از تهران
یلدا حریری از اصفهان
مهدیه نادری از چهارمحال و بختیاری
خدیجه بهمرد از فارس.