به باور غلامرضا عمرانی نمایشگاههای استانی کتاب و یا نمایشگاههای سیار کتاب در جای جای ایران میتواند صاحبان تمدنها و خرده فرهنگهای مختلف را به همدیگر معرفی کند.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل خانه کتاب و ادبیات ایران، در نخستین گام از مجموعه «قلمرو کتاب در مرزهای سیستانوبلوچستان»، شریف لکزایی «مرز» را آستانهای برای پیوند و گفتوگو در استان سیستانوبلوچستان دانست. اینبار غلامرضا عمرانی؛ زبانشناس و پژوهشگر کهنهکار کشور روایت دیگری از «مرز» در سیستان و بلوچستان را ارائه میدهد. عمرانی اهل سیستان است، با سابقه سالها کار پژوهشی روی فرهنگ و ادبیات سیستان که منتج به آثاری چون «گویش سیستان»، «ادبیات سیستان» در دو بخش نثر و نظم، «سیستانپژوهی» و «اسطورههای سیستان» شده است.
تجربه زندگی در سیستانوبلوچستان چه تصویری از «مرز» پیش روی شما گذاشته است؟ بیستودومین نمایشگاه کتاب این استان چه سهمی میتواند در گفتوگوی میان مرزهای زبانی و فرهنگی داشته باشد؟
من شخصا به چیزی به نام مرز اصلا قائل نیستم. من انسان را موجودی بدون مرز میدانم. وضعیت سیاسی گاهی چیزهایی را به اجبار بر انسان تحمیل میکند، اما انسان خودش آزاد است. انسان اندیشه است و اندیشه چیزی نیست که به مرز ربط داشته باشد. اندیشهها همیشه از مرزها فراتر میروند.
اگر به این مسئله توجه کنیم، من نقدی جدی به وضعیت کنونی دارم. نقدم به مرزی است که برخی میان سیستان و بلوچستان قائل هستند. خود این مرزبندی استانی به نظر من خطاست. درست است که دولت میخواهد کارش را آسان کند، اما این خط کشیدنها به جدایی میانجامد. این جدایی به «مال من و مال تو» تبدیل میشود و متاسفانه در معادلات سیاسی، اقتصادی، نظامی و فرهنگی تاثیر میگذارد.
وقتی میان خراسان مرز میگذاریم، یعنی خراسان جنوبی را از خراسان مرکزی یا خراسان شمالی جدا میکنیم، خودبهخود از این پس درک و فهم مسئله چیز دیگری میشود. آن که در خراسان جنوبی زندگی میکند، خود را کاملاً جدا میداند و مسئولیت دیگری برای خود قائل میشود. انسان خودش را با چیزی که تا پیش از این یگانه میدانست، جدا شده میپندارد. ما این مرزها را کشیدهایم. هر دولتی به این تقسیمات نیاز دارد، اما انسان فراتر از این مرزهاست و باید بتواند فراتر از این مرزها بیندیشد و زندگی کند. طبیعی است که انسان باید این مرزها را بردارد. وقتی مرز اجباری و خطوطش پررنگ شود، باعث تفاوت دیدگاهها در دو سوی مرز میشود.
بگذارید تجربه خودم از مرز را بگویم. من اهل سیستان و زاده یکی از روستاهای نزدیک مرز افغانستان هستم. این مرز سیاسی که به خطا بین سیستان ایران و سیستانی که امروزه خارج از مرزهای ایران است، کشیده شد، برادران و خانوادهها را از هم جدا کرد. برادر اینسو مرز ماند و خواهر آنسوی مرز. در حالی که ما تا قبل از آن که مرز کشیده شود، با هم یکی بودیم. حتی سالها بعد از کشیدن مرز هم هنوز یکی بودیم. آزادانه رفتوآمد میکردیم. پدرهای ما، عموها، همه میرفتند و میآمدند؛ افراد با یکدیگر ازدواج میکردند. وقتی قد و قواره مرزها بلند شد، دیگر همه ارتباطات به پایان رسید.
بخش عظیمی از فرهنگ ما آن سوی مرز ماند. اگر بخواهم به اسطورههای سیستان اشاره کنم، این اسطورهها بدون وجود سیستان شرقی سندیت، رنگ و بو و هویت ندارند. وقتی سد و مانع بزرگی میان سیستان شرقی و غربی ایجاد میشود و این دو را از یکدیگر جدا میکنند، سیستان نام و ماهیت و هویت خود را از دست میدهد. وقتی ریشهها از میان برود، من دیگر نمیتوانم بازگردم و آنها را پیدا کنم. این تاسف بزرگی است که نه من، بلکه نسلهای بعدی نیز آن را همراه خواهند داشت. نمیدانم دستگاههایی که میخواهند این جدایی را رقم بزنند و چنین فضایی ایجاد کنند، در برابر نسلهای آینده چه پاسخی خواهند داشت.
نمیدانم تا اینجا به سوال شما پاسخی درخور دادهام یا فقط حرفهای خودم و دغدغههای فکری خودم را گفتهام؟ اما به هر حال چنین فضایی را احساس کردهام و بیم دارم که این مرزی که کشیده میشود، حتی در فضای سیاسی و جغرافیایی ایران، میان سیستان و بلوچستان نیز دیواری بکشد. اینها تا دیروز از یکدیگر جدا نبودند، یکی بودند؛ با دو رنگ لباس و دو تفکر و هیچ اشکالی میانشان نبوده و همزیستی مسالمتآمیزی داشتهاند و باید داشته باشند. متاسفانه احساس میکنم روزبهروز این مرز قد و قوارهاش بلندتر میشود و کمکم میان این دو قشری که پیشتر یکی میپنداشتم و یکی میدیدم و یکگونه با آنها زندگی میکردم، فاصله میافتد.
بیایید مرزها را کم کنیم و آنها را از میان برداریم. برای من فرقی نمیکند که این مرز را در شمال استان سیستان و بلوچستان ببینم یا در جنوب آن یا هر جای دیگری از این استان. هر کدام که باشد، به ضرر آن اندیشهای است که به آن میاندیشم؛ اندیشه یکپارچگی انسان. من این اندیشه را برای تمام کره زمین میخواهم و آرزو دارم در همه جا برقرار باشد. چه رسد به اینکه من و همسایهام در استان خودمان میان خود مرزی بکشیم و آن مرز را دیوارش را بالاتر ببریم و از یکدیگر غافل شویم. ما انسانیم و باید با یکدیگر یکی باشیم. باید غم و شادی و گرفتاری و توانمندیهایمان را با یکدیگر تقسیم کنیم.
بیستودومین نمایشگاه کتاب چگونه میتواند محل تمرین «همبستگی در عین تفاوت» باشد؟ برای تحقق این همبستگی چه سازوکاری لازم است؟
ما همه انسان و ایرانی هستیم. آن چیزهایی هم که به عنوان تفاوت نام میبریم، بسیار ساده و قابل حل است. من به گویش سیستانی حرف میزنم و به این زبان عادت کردهام، چون با دیگر زبانها، لهجهها و گویشهای کشور آشنا نشدهام و در این باره چیزی به من نگفتهاند. به نظر من گویشها، لهجهها و حتی زبانهای متفاوت باید با سیاستهای ما آنچنان احساس یگانگی و همبستگی میکردند که امروز اختلافی میان خودشان که هیچ، حتی تفاوتی نبینند و احساس نکنند.
برای تحقق این یگانگی، سیاست کلی فرهنگی لازم است. اما این سیاست به معنای آن نیست که زبان فارسی را کنار بگذاریم و به زبانهای بومی کتاب درسی بنویسیم. من خودم از دستاندرکاران تدوین کتابهای درسی بودهام و این بخش را مخصوصاً میگویم. من به آموزش یکپارچه معتقدم، اما آموزش یکپارچه نباید باعث شود که اهمیت گویشها و زبانهای گوناگون نادیده گرفته شود. آنها باید جستارهایی برای خودشان داشته باشند و بدانند که هیچ کسی مخالفشان نیست و هیچ کسی نمیخواهد آنها را از بین ببرد. حالا چه اشکالی دارد که چنین فضایی برایشان فراهم شود؟
جامعه ما مثل باغی است که گلهای رنگارنگ دارد. آیا باید همه گلهای این باغ یکرنگ باشند؟ اگر گلهای آبی و زرد و صورتی در کنار هم رشد کنند، زیباتر نیست؟ بگذاریم رنگهای گوناگون در این باغ رشد کند. باغ نام و نظم خود را دارد و از آن خارج نمیشود، اما گلهایش میتواند رنگهای متفاوت داشته باشد. این تفاوت حق ماست.
تفاوت و اختلاف دو مقوله جدا هستند. تفاوت چیزی است که ما بر آن توافق داریم و اختلاف چیزی است که بر آن توافق نداریم. بنابراین چاپ کتاب به گویشهای متفاوت و گوناگون هیچ اشکالی ندارد و خواندنش هم هیچ اشکالی ندارد. ارائه کردن این کتابها در بیستودومین نمایشگاه کتاب سیستانوبلوچستان نیز بسیار خوب است.
حال برای تحقق این همبستگی چه سازوکاری لازم است. سازوکارش همین است که من به عنوان تماشاگر یا شرکتکننده در بیستودومین نمایشگاه کتاب سیستانوبلوچستان احساس کنم میان من و هیچکدام از اهالی این مملکت تفاوتی وجود ندارد. در عین اینکه با هم متفاوتیم؛ من سبز میپوشم، شما قرمز میپوشید، دیگری صورتی میپوشد؛ من یکگونه صحبت میکنم، شما گونه دیگر. اما آن مرزی که میان ما فاصله میاندازد، وجود ندارد.
همان امتیازی که من برای شما قائلم، شما هم برای من قائل باشید و همهمان برای یکدیگر قائل باشیم. این به نظر من میتواند همبستگی ایجاد کند. من باید یقین بدانم کسی که روبروی من ایستاده و نفس میکشد — نه به معنای مخالف یا رقیب، بلکه فقط کسی که آنسو ایستاده است — از همان امتیازی برخوردار است که من برخوردارم. او هم باید همین احساس را داشته باشد. این سازوکار را شما بهخوبی میتوانید اجرایی کنید. کار مشکلی نیست، فقط باید راهش را پیدا کنیم. باید حسن نیت داشته باشیم. حسن نیت همه کار را درست میکند.
پهناور بودن استان سیستان و بلوچستان و فاصله شهرستانها از مرکز باعث شده بسیاری از مردم عملاً به نمایشگاه دسترسی نداشته باشند. آیا این «فاصله» خودش یک «مرز» نیست؟ بیستودومین نمایشگاه کتاب چگونه میتواند از این مرز عبور کند؟
بله، استان سیستان و بلوچستان پهناور است. به نظر من اگر قرار باشد تقسیمات کشوری به عنوان امری الزامآور از این به بعد اجرایی شود و چارهای جز این نباشد، باید این استان به چند استان تبدیل و تکهتکه شود. مقصود من از تکهتکه شدن، تسهیل مسائل سیاسی، اجتماعی، فکری و فرهنگی است، نه کشیدن مرز. چطور ممکن است این تسهیل اتفاق بیفتد؟ با تقسیم مساوی امکانات.
حتی معتقدم دو قسمت شدن هم دردی را دوا نمیکند. یک وقت خدای نکرده اینگونه نباشد که سیستان را جدا کنند و بلوچستان را جدا. این درمان درد نیست؛ اتفاقاً درد را بیشتر و فاصله را افزونتر میکند. سیستان و بلوچستان میتواند به چهار یا پنج قسمت تقسیم شود تا راحتتر اداره شود و ساکنان هر منطقه برای حل مشکلشان ناچار نباشند به مرکز استان یعنی زاهدان سفر کنند.
مرکز هر منطقه باید نزدیک محل زندگی مردم باشد. وقتی خدمات در همانجا در دسترس باشد و مسئولان همانجا خودشان دنبال رفع مشکل مردم آن منطقه باشند، دیگر نیازی نیست کسی برای حل مشکلاتش راه دوری را به سمت مرکز استان طی کند. بنابراین من با تقسیمی که خط پررنگ سیاسی، فکری و فرهنگی ایجاد کند و به اختلاف منجر شود، مخالفم. اما از نظر سادهتر کردن مسائل مردم، باید تمام ایران به تکههای کوچکتری تقسیم شود تا همه مناطق از امکانات و خدمات مساوی برخوردار شوند. این تقسیم فقط برای سادهتر کردن کار مردم است.
وقتی من به عنوان ساکن این استان بخواهم کارم را در مرکز استان پیگیری کنم و این مستلزم سفر طولانی باشد، از زندگیام میافتم و کارم انجام نمیشود. آنگاه بدبینی و نارضایتی نسبت به مسئولان و نظام اداری کشور ایجاد میشود. اما وقتی محدوده کوچکتر شود و من بتوانم به راحتی به خدمات نزدیک محل زندگی خودم دسترسی داشته باشم، رضایت خاطر پیدا میکنم. بیستودومین نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان هم باید تکهتکه شود؛ یعنی نباید در یک نقطه متمرکز بماند. این نمایشگاه کتاب با همه تشکیلاتش باید چرخان و گردان باشد. به نظر من، اگر امکانش باشد، هر هفته یا هر ماه در یکی از مراکز تمدنی استان — چه شهر، چه بخش — برگزار شود تا ساکنان دورترین نقاط استان نیز با این نمایشگاه کتاب آشنا شوند. چرا بیستودومین نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان فقط در مرکز استان باشد؟ کسی که در نقطهای دور از مرکز زندگی میکند، آیا حق ندارد چیزی به نام نمایشگاه کتاب را ببیند؟ یعنی ما این حق را از او سلب کنیم؟ این عادلانه نیست.
یکی از دوستانم با اتومبیل خودش کتاب میبرد و در جاهای مختلف کشور نمایشگاه کتاب برگزار میکرد. این یکی از آرزوهای من بود و او توانست تا اندازهای آن را محقق کند. چرا ما از این نمایشگاههای سیار کتاب نداشته باشیم؟ نمایشگاه کتابی که کتاب آذربایجان را به بلوچستان بیاورد و از بلوچستان به کردستان ببرد. لزومی ندارد مردم حتماً این آثار را بخرند؛ حداقلش این است که اقلاً این آثار را ببینند و با آن آشنا شوند و بدانند که ما یک مملکت چندفرهنگی هستیم. برای خو گرفتن با این چندفرهنگی باید آن را به چشم خودمان ببینیم و لمس کنیم تا با آن بیگانه نباشیم.
چرا من نباید از زبان کردی، ترکی و ترکمنی اطلاعاتی داشته باشم؟ این وظیفه نمایشگاههای کتاب است. من ممکن است نتوانم کتابی را به کردی یا لری بخوانم، اما دیدن و لمس کردن آن، مرا متقاعد میکند که آدمهای دیگری هم در این مملکت زندگی میکنند و حق اظهار نظر و حق زندگی کردن دارند.
نمایشگاه کتاب باید وظیفهاش این باشد که منِ صاحبِ این تمدن را به دیگری، صاحبِ آن تمدن، نشان بدهد. آنقدر ما را در معرض دید یکدیگر قرار بدهد تا به همدیگر خو بگیریم و عادت کنیم و به این فکر بیفتیم که این فقط یک تفاوت صرف است؛ ما با هم یکی هستیم. هر کدام از ما شاخههای یک درختیم؛ شاخههای متفاوت یک درخت، ولی درختمان یکی است. این درخت، درختی پیوند خورده است که میوههای مختلفی میدهد، ولی یک درخت است. یکی میوه فلان رنگ میدهد و دیگری میوه فلان رنگ. باید اینها را به چشم خودمان ببینیم تا به همدیگر خو بگیریم، یکی شویم و این وحدت محقق شود؛ وحدتی که آرزوی من است. من حتی میگویم مرزهای کشوری نباید این مشکل و مانع را برای ما ایجاد کنند، چه رسد به مرزهای استانی و شهرستانی.
در استانهایی با چند زبان و گویش، بیستودومین نمایشگاه کتاب چه سهمی میتواند در «گفتوگوی بینزبانی» داشته باشد؟ در استان سیستان و بلوچستان، پیوندهای فرهنگی آنسوی مرز بخشی از هویت مردم بوده است. بیستودومین نمایشگاه کتاب چگونه میتواند این «پیوند فرامرزی» را به یک امکان فرهنگی تبدیل کند؛ آیا دعوت از نویسندگان کشورهای همسایه این امر را محقق میکند؟
تجربه بسیار زیبایی دارم که هرگز از یادم نمیرود. چند سال پیش در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران شرکت کردم. من که بخشی از هویتم و تمدنم را آن سوی مرز، آن مرز سیاسی که به صورت احمقانه میان دو برادر کشیده شد، از دست داده بودم، در جستوجوی این بودم که آن پارههای فرهنگی را که آن سوی مرز جا گذاشته بودم پیدا کنم. همانطور که پیشتر اشاره کردم، من بچه سرزمینی هستم که نصف بیشتر اقوام من و پسرعموهای پدرم آن طرف مرز ماندند و رابطهمان تقریباً برای همیشه قطع شد.
وقتی به نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران رسیدم، برادران سیستان شرقی من، یعنی بخشی از سیستان که در افغانستان وجود دارد، را در غرفهشان دیدم. به آنها گفتم که من هم اهل سیستان ایرانم و دنبال چه آثاری از سیستان شرقی میگردم. دلم میخواست که آنها را داشته باشم. بسیار علاقه نشان دادند و استقبال جانانه کردند و به تکاپو افتادند که تقاضای من را برآورده کنند. تا آنجا که توانستند، به من کمک کردند.
اما بخش اصلی قضیه اینجاست. آن چیزی که من را بسیار تحت تأثیر قرار داد، همدلیای بود که شکل گرفته بود. از یک هفته بعد، چند بسته پستی از کسانی تحویل گرفتم که اصلاً نمیشناختمشان و فقط در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران آنها را ملاقات کرده بودم. آنها متوجه شده بودند که من به دنبال چه آثاری هستم. بدون اینکه هزینهای دریافت کنند، این کتابها را از کتابخانه شخصی خانه خودشان برداشتند و با هزینه سنگین پستی برای من فرستادند. چیزی که برای من ناراحتکننده بود این بود که بیشتر از قیمت خود کتاب، پول تمبر پست و بستهبندی پرداخت کرده بودند تا این کتابها را به من برسانند. کسانی که تا دیروز ندیده بودمشان و آدرس من را هم به زحمت پیدا کرده بودند؛ به این صورت که بعضیهایشان از یکدیگر این آدرس را گرفته بودند. این بزرگترین خوشحالی من و یا یکی از بزرگترین خوشحالی من در زندگی بود.
بله، بیستودومین نمایشگاه کتاب سیستانوبلوچستان میتواند صحنههایی زیبا مانند این خلق کند. این همان پیوند فرامرزی است. وقتی نویسندگان آن سوی مرز بتوانند به راحتی به اینجا بیایند، ریشههای مشترکمان را پیدا میکنیم و با هم یکی میشویم. آن تفاوتهای قومی را کنار میگذاریم و فدای این حسن همجواری تازه به دست آمده خواهیم کرد. مگر ما همین را نمیخواهیم؟
فردا اگر من چیزی مطالبه کنم که حق من باشد، مثلاً سهم آبمان را، همین روشنفکر افغانستانی مدافع درخواست من در آنجا خواهد بود، چون میداند که ما یکی هستیم. مرزهای سیاسی ما را جدا کرده، ولی مرزهای انسانی و اخلاقی ما را دوباره به هم پیوند داده است. همین پیوند، روابط میان مردمان دو سوی مرز را دگرگون میکند و آنها را به حمایت از یکدیگر وامیدارد. نمیدانم این را میشود به همین سادگی واقعاً درک کرد؟
مرز چه زمانی «امکان» میشود و چه زمانی «محدودیت»؟ بیستودومین نمایشگاه کتاب استانی در کدام سمت این مرز ایستاده است؟ از نگاه شما بهعنوان یک متفکر اهل استان، بیستودومین نمایشگاه کتاب استانی چه تفاوتی با نمایشگاه کتاب تهران دارد؟
اینکه مرز چه زمانی امکان میشود و چه زمانی محدودیت، به نگرش ما بستگی دارد. اگر بخواهیم از آن امکانات بسازیم، به راحتی میتوانیم و اگر بخواهیم محدودیت ایجاد کنیم، آن هم به سادگی امکانپذیر است.
ما کجا ایستادهایم و ایستگاه فکریمان کجاست و چگونه کار میکند؟ این آونگی که در مغزمان حرکت میکند، ما را به کدام سمت میبرد و کدام بانگ را بلندتر میشنویم؟ آن تعیینکننده است.
اگر بخواهیم مرز را به امکان تبدیل کنیم، روابط را گسترش میدهیم و مبنا را بر حسن نیت میگذاریم. البته اول خودمان باید حسن نیت به خرج دهیم. اما محدودیت ایجاد کردن راحتتر است؛ چون ایجاد دشمنی از هر کاری آسانتر و دوستی از هر کاری سختتر است. به همین دلیل مردم دنیا راحتتر دشمنی میکنند تا دوست شوند.
اما بخش دوم سوال، بیستودومین نمایشگاه کتاب استانی چه تفاوتی با نمایشگاه کتاب تهران دارد؟ مهمترین تفاوت این است: وقتی نمایشگاه کتاب در تهران برگزار میشود، چند نفر امکان بازدید از آن را دارند؟ با این راههای دور، با این گرفتاریهای تهران، با نبود امکانات. من بسیار علاقهمندم بروم، اما چقدر میتوانم وقت بگذارم؟ چقدر میتوانم از محل کارم مرخصی بگیرم؟ چه وسیلهای سوار شوم تا به نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران برسم؟ چقدر آنجا وقت دارم؟ چطور این راه دور را نزدیک کنم؟
در حالی که نمایشگاه کتاب داخل یک شهرستان، مسلماً این مشکلات را ندارد یا کمتر دارد. پس دسترسی به نمایشگاه کتاب سادهتر است. اولین تفاوت همین است: دسترسی شهرستانی به نمایشگاه کتاب استانی بسیار سادهتر از دسترسی تهراننشین به نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران است. زیرا آنجا شهر کوچک و مسیرها کوتاه است.
این یک طرف قضیه بود. طرف دوم این است که در شهرهای بزرگ چشم و دل مردم پُر است. همیشه کتاب دیدهاند و لااقل بیشتر از دیگران کتاب به چشمشان خورده است، حتی اگر نخوانده باشند. اما در شهرستانها، نمایشگاه کتاب پدیدهای جدید و اتفاقی تازه به شمار میرود. هر روز که آنجا نمایشگاه کتاب برگزار نمیشود، خودِ برگزاری نمایشگاه کتاب میتواند انگیزهای باشد برای شاد شدن، برای پا برداشتن، پا باز کردن و راهی شدن به سمت نمایشگاه کتاب.
این بسیار اهمیت دارد و میتواند در نگرش مردم آن مناطق، فرصتهای جدید بسیاری ایجاد کند. در حالی که در شهرهای بزرگ، بهویژه تهران که خودم ساکن آن هستم، رفتن به نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران نیازمند برنامهریزی مناسبی است. مثلاً خودم واقعاً برایم مشکل است که به راحتی به آنجا رفتوآمد کنم. مگر اینکه الزامی در کار باشد یا در رودربایستی بیفتم؛ وگرنه نمیتوانم همه جا بروم. رفتوآمد مشکلآفرین تهران به من این اجازه را نمیدهد. ولی در شهرستان، رفتوآمد برای مردم آنجا بسیار راحتتر است.
باز تأکید میکنم که در استانهای دور از مرکز، هر روز نمایشگاه کتاب برگزار نمیشود. وقتی برگزار میشود، مردم حتی برای تفریح و دیدن چیز تازه هم که شده به نمایشگاه کتاب میآیند. همین آمدن باعث میشود چشمشان به کتاب بیفتد و کمکم عادت دیدن کتاب در آنها ایجاد شود.
از نگاه شما، چه موانعی بر سر راه گسترش فرهنگ کتابخوانی در جامعه وجود دارد و برای اینکه کتاب جایگاه خودش را در زندگی روزمره مردم پیدا کند، چه اقداماتی لازم است؟
نباید بگذاریم کتاب به کالایی لوکس تبدیل شود. کتاب دارویی است برای جامعه بیمار. کتاب بسیار ضروری است. کتاب باید زیر دست و پای مردم ریخته باشد. باید هرجا مردم بتوانند دستشان را دراز کنند، کتاب بردارند و بخوانند.
*
بیستودومین نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سیستان و بلوچستان و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۱۲ تا ۱۸ مهر ۱۴۰۵ در سالن دائمی نمایشگاههای بینالمللی استان در زاهدان برگزار میشود.