زمانی تهران سه پاساژ داشت که در کار خرید و فروش کتابهای دستدوم بودند. پاساژ کتاب ایران یکی از آنهاست که زمانی پاساژ خیاطها نام داشت که در دو طبقه بالای آن چند کتابفروشی کتابهای دستدوم به چشم میخورد. پاساژ صفوی یا سعید سابق و پاساژ فیروز هم از دیگر پاساژهایی بودند که کارشان خرید و فروش کتابهای دستدوم بود که با رکود بازار کتاب، مغازههای آنها هم یک به یک تغییر کاربری دادند. شاید همین سبب شده که بازار دستفروشان کتاب همچنان رونق داشته باشد. البته بین کتابهای آنها فقط کتابهای دستدوم نمیبینی، بلکه کتابهای زیرزمینی هم در بساطشان دیده میشود.
از کنار دستفروشان گوناگون میگذرم، نگاهم بیشتر به فروشندگان است تا کتابها. به جوانی برمیخورم که وسط شلوغی خیابان انقلاب غرق در خواندن یکی از کتابهایش شده است. مرا که مشتاق میبیند کتابهایش را تبلیغ میکند که مثلاً فلان کتاب مال فلانی است و در ایران نایاب. اندکی که میگذرد از او درخواست میکنم به چند پرسشم پاسخ دهدکه با کمی دلهره میپذیرد.
مخاطبان شما را اغلب چه کسانی تشکیل میدهند؟
کتابهای ما چند نوعاند؛ یعنی چند طبقه کتاب داریم. یکسری کتابها مخاطبان خاص خود را دارند و هرکسی نمیتواند آن ها را بخواند و بفهمد. مثلاً «بوفکور» هدایت که شاید به دلیل مشهور بودنش، عامه مردم این کتاب را میخرند و میخوانند، بدون آنکه چندان از آن سردربیاورند ولی مخاطبانی هم داریم که کتابی را میخرند، میخوانند و میفهمند. اکثر مشتریان ما عام هستند، مشتریانی هم داریم که خاص باشند، البته بسیار کم. جمعیت کتابخوان ما به دو دسته تقسیم میشود؛ کسانی که میخواهند کتابهای اصلی و اوریجینال بخرند و مجموعه درست کنند که از کتابفروشیهای لوکس و انتشاراتیها خرید میکنند. کسانی هم هستند که میخواهند کتابی را که میخوانند ممیزی نشده باشد و از هر جای ممکن هم که شده کتاب را پیدا خواهند کرد.
کتابها را چطور قیمتگذاری میکنید؟ معیار خاصی برای قیمتگذاری دارید؟
کتاب را نمیتوان مانند کالا قیمتگذاری کرد. قیمتگذاری کتاب باید بر مبنای عنوان و اهمیت باشد. ما به کتاب به عنوان منبع درآمد نگاه میکنیم که این قضیه را مقداری پیچیده میکند. یعنی در اصل میبینی کتابی داری از یک نویسنده خوب که آگاهی بسیار زیادی هم به تو میدهد، ولی صد برگ بیشتر ندارد و باید بر مبنای میزان کاغذی که برده، قیمتگذاری کرد نه کیفیتش. از سوی دیگر، کتابی هم هست که هزار صفحه دارد و با قیمت بالا عرضه میشود ولی بیمحتواست و براساس قیمت کاغذ مجبوریم گران بفروشیم.
کتابهای شما بیشتر در چه زمینههاییاند؟
این کتابها موضوعهای گوناگونی دارند. اکثر کتابهای ما را رمان تشکیل میدهد، بهویژه رمانهای نویسندگان خاص یا مترجمان خاص.
بعد از گران شدن کتاب، مشتریان شما افزایش داشتهاند؟
قاعدتاً الان قیمت کتاب را کاغذ تعیین میکند. کتاب جزو لوازم ضروری زندگی نیست و در اوضاعی که متوسط درآمد خانوادهها کمتر از یک میلیون تومان در ماه است، مسلماً دغدغه این افراد خواندن کتاب نیست ولی کسانی که دنبال خواندن کتابهای خاص و ممیزی نشده اند، کتابها را میخرند مثلاً کتابهایی نظیر «قلعه حیوانات» با ترجمه قدیم سال 1356. اینها همه فروش دارند و حتی با گران شدن قیمت کاغذ، باز هم فروش خوبی هم دارند.
کتابهایتان را از کجا و چگونه تهیه میکنید؟
من میدانم که کار ما قانونی نیست و درباره اینکه کتابها را از کجا تهیه میکنم نمیخواهم و نمیتوانم توضیحی بدهم. بحث ترسیدن و این حرفها هم نیست، نگرانی هم ندارم چون مسوولان خودشان میدانند که این کتابها چرا و برای چه تهیه میشوند.
پر بازدیدها
بازدید 83246
متنی که به قول رهبر شهید انقلاب پس از هشتصد سال همچنان تازه است